KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 23.
Przed wyjściem na spacer podopiecznego, u którego często występuje zwichnięcie stawu skokowego, należy dopilnować, by włożył buty na płaskiej podeszwie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obuwie sięgające powyżej kostek lepiej stabilizuje staw skokowy, ogranicza niekontrolowane ruchy boczne i zmniejsza ryzyko ponownego urazu podczas chodzenia. Same paski mogą nie zapewniać odpowiedniego usztywnienia, a obuwie z odsłoniętą piętą pogarsza trzymanie stopy i sprzyja potknięciom.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby, u której często dochodzi do urazów w obrębie stawu skokowego, kluczowym celem podczas przygotowania do spaceru jest zwiększenie stabilizacji i ograniczenie sytuacji, w których stopa "ucieka" na boki. Obuwie sięgające powyżej kostki bocznej i przyśrodkowej (czyli z wyższą cholewką) zwykle lepiej obejmuje okolice stawu skokowego i zapewnia bardziej równomierne podparcie tkanek niż but niski. Taka konstrukcja może poprawiać kontrolę ustawienia stopy, a przez to zmniejszać ryzyko kolejnego urazu w trakcie chodu.

Odpowiedź "sięgające powyżej kostki bocznej i przyśrodkowej" jest trafna, bo odnosi się do cechy obuwia, która realnie wpływa na stabilność: wysokość cholewki i jej obejmowanie okolicy kostek.

Pozostałe propozycje są mniej właściwe w kontekście bezpieczeństwa:

  • "mające pasek umocowany wokół kostek" – pasek może poprawić dopasowanie, ale nie musi zapewniać stabilizacji porównywalnej z wyższą cholewką; dodatkowo ucisk w okolicy kostek może być źle tolerowany (np. obrzęk, ból).
  • "z paskiem umocowanym na podudziu" – taki pasek nie stabilizuje bezpośrednio stawu skokowego i może dawać pozorne poczucie zabezpieczenia, bez istotnej kontroli ruchów stopy względem goleni.
  • "z odsłoniętą piętą" – obuwie tego typu zwykle gorzej trzyma stopę, zwiększa ryzyko wysunięcia się pięty, potknięcia i niekontrolowanych ruchów, co jest szczególnie niekorzystne przy problemach ze stabilnością.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o profilaktykę urazów kończyny dolnej szukaj odpowiedzi, które zwiększają stabilność i kontrolę ruchu (dopasowanie, trzymanie pięty, usztywnienie okolicy stawu), a nie tylko "wygodę" czy pojedynczy element typu pasek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej wybiera się buty z wyższą cholewką, które obejmują okolice kostek i dobrze trzymają piętę. Ważne są też: stabilne dopasowanie, antypoślizgowa podeszwa i brak "luzu" stopy w bucie. Dobór warto skonsultować z fizjoterapeutą, jeśli urazy nawracają.
Wyższa cholewka lepiej obejmuje okolice stawu skokowego, co może ograniczać niekontrolowane ruchy boczne i poprawiać kontrolę ustawienia stopy podczas chodu. To szczególnie ważne na nierównym podłożu, gdy łatwo o potknięcie lub "ucieczkę" stopy na zewnątrz/wewnątrz.
Sam pasek bywa pomocny w dopasowaniu, ale nie zastępuje stabilizacji, jaką może dawać konstrukcja buta obejmująca kostki. Pasek może też uciskać wrażliwe tkanki. Przy nawracających problemach zwykle bezpieczniejsza jest stabilna cholewka i pewne trzymanie pięty.
Zwykle nie są najlepszym wyborem. Odsłonięta pięta oznacza gorsze trzymanie stopy, większe ryzyko wysunięcia się obuwia, potknięcia oraz niekontrolowanych ruchów. U osób z zaburzeniami chodu lub niestabilnością stawu skokowego może to zwiększać ryzyko upadku.
Sprawdź, czy pięta nie unosi się przy chodzeniu, czy stopa nie przesuwa się na boki oraz czy nie ma punktowego ucisku (zaczerwienienia, ból). But powinien stabilnie trzymać stopę bez nadmiernego ścisku. Warto wykonać krótki "test chodzenia" po korytarzu przed wyjściem.
Gdy urazy nawracają, pojawia się uczucie "uciekania" stawu, ból lub obrzęk, sama zmiana obuwia może nie wystarczyć. Wtedy sensowna bywa konsultacja lekarska lub fizjoterapeutyczna i dobór ortezy. Opiekun nie dobiera wyrobu samodzielnie, ale może zauważyć problem i zgłosić go zespołowi.
Zapewnij stabilne obuwie, sprawdź drogę (unikaj nierówności), dostosuj tempo, zaplanuj przerwy i asekurację (np. pod rękę, balkonik). Obserwuj oznaki bólu i zmęczenia. Bezpieczeństwo zwiększa też dobra widoczność, właściwe ubranie oraz unikanie śliskich nawierzchni.
Płaska podeszwa może być stabilniejsza niż wysoki obcas, ale nie rozwiązuje problemu kontroli ruchów bocznych w stawie skokowym. Jeśli cholewka jest niska lub pięta nie jest dobrze trzymana, stopa nadal może "pracować" niekorzystnie w bucie. Bezpieczeństwo to suma cech: trzymanie, stabilizacja i przyczepność.
Częste błędy to wybór kapci z odsłoniętą piętą, zbyt luźnych butów, śliskiej podeszwy albo skupienie się wyłącznie na "miękkości". Myli się też dopasowanie z uciskiem: but nie może obcierać, ale powinien pewnie trzymać stopę. W razie wątpliwości warto poprosić o ocenę fizjoterapeutę.
Wyjaśnij krótko cel (mniejsze ryzyko bólu i upadku), zaproponuj przymiarkę kilku par i sprawdź, czy problemem nie jest dyskomfort (ucisk, zbyt ciężkie buty). Jeśli odmowa się utrzymuje, odnotuj sytuację i skonsultuj ją z przełożonym lub zespołem terapeutycznym, dobierając bezpieczniejszą formę aktywności.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Obuwie sięgające powyżej kostek lepiej stabilizuje staw skokowy, ogranicza niekontrolowane ruchy boczne i zmniejsza ryzyko ponownego urazu podczas chodzenia."

Źródła:

  • OrthoInfo (American Academy of Orthopaedic Surgeons), "Sprained Ankle" (informacje o stabilizacji i zapobieganiu nawrotom), https://orthoinfo.aaos.org/en/diseases--conditions/sprained-ankle/ (accessed 2026-03-04)
  • NHS (UK), "Sprains and strains" (ogólne zasady postępowania i zapobiegania nawrotom urazu), https://www.nhs.uk/conditions/sprains-and-strains/ (accessed 2026-03-04)
  • StatPearls (NCBI Bookshelf), "Ankle Sprain" (opis mechanizmów urazu i profilaktyki/usztywniania), https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ (wyszukanie hasła: Ankle Sprain) (accessed 2026-03-04)

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z zakresu ortopedii i traumatologii narządu ruchu (rozdziały: urazy stawu skokowego)
  • Materiały edukacyjne o profilaktyce upadków u osób starszych
  • Szkolenia wewnętrzne DPS: bezpieczeństwo podczas przemieszczania i spacerów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego