KWALIFIKACJA SPO3 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 22.
Przed wykonaniem zabiegu wymiany worka stomijnego jednoczęściowego u osoby leżącej w łóżku, opiekun powinien przygotować jednorazowe rękawiczki i fartuch, nowy worek stomijny, miskę z ciepłą wodą, ręcznik jednorazowy, miarkę do pomiaru otworu stomii oraz:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Komplet do wymiany worka stomijnego u osoby leżącej powinien umożliwiać bezpieczne oczyszczenie skóry, dopasowanie otworu i ochronę pościeli. Dlatego potrzebne są m.in. gaza, łagodne mydło, podkład ochronny i nożyczki. Zestawy z alkoholami lub przypadkowymi akcesoriami (np. suszarka) mogą podrażniać skórę i nie są standardem.

Pełne wyjaśnienie:

Wymiana worka stomijnego jednoczęściowego u osoby leżącej to czynność, w której kluczowe są: higiena, ochrona skóry okołostomijnej, zabezpieczenie łóżka oraz prawidłowe dopasowanie otworu worka do stomii. Z tego powodu – poza rękawiczkami, fartuchem, nowym workiem, miską z ciepłą wodą, ręcznikiem jednorazowym i miarką – potrzebne są elementy pozwalające zarówno oczyścić okolice stomii, jak i przygotować worek do założenia.

  • "gazę, mydło o pH 5,5, podkład ochronny, nożyczki" – to zestaw logicznie kompletny. Gaza przydaje się do delikatnego oczyszczania i osuszania skóry. Łagodne mydło wspiera mycie bez nadmiernego odtłuszczania i drażnienia. Podkład ochronny zabezpiecza pościel przed zabrudzeniem podczas zdejmowania i zakładania worka. Nożyczki są potrzebne do przycięcia otworu w worku/elemencie przylepnym zgodnie z pomiarem miarką.
  • "gąbkę, podkład ceratowy, mydło o pH 7,5, nożyczki" – zawiera elementy częściowo przydatne, ale jest mniej właściwy: gąbka może być trudniejsza do utrzymania w czystości i mniej delikatna w kontakcie ze skórą okołostomijną. Dodatkowo dobór mydła o wyższym pH może zwiększać ryzyko przesuszenia/podrażnienia skóry u części osób.
  • "myjkę, mydło o pH 6,5, spirytus etylowy, suszarkę do włosów" – obecność alkoholu jest problematyczna, bo może powodować pieczenie i podrażnienie skóry, a także pogarszać tolerancję przylepca. Suszarka do włosów nie jest standardowym wyposażeniem do tej czynności przy łóżku i może zwiększać dyskomfort (hałas, podmuch, ryzyko przegrzania skóry).
  • "mydło o pH 7,5, gazę, waciki, spirytus salicylowy" – choć gaza jest użyteczna, alkohole (w tym spirytus) w pielęgnacji okolicy stomii mogą działać drażniąco. Waciki dodatkowo mogą zostawiać włókna, co bywa niekorzystne przy przygotowaniu skóry pod przylepiec.

W praktyce opiekun powinien także pamiętać o komforcie osoby starszej (intymność, odpowiednia pozycja, informowanie o kolejnych krokach) oraz obserwacji skóry: zaczerwienienie, wysięk, maceracja czy ból wymagają zgłoszenia personelowi medycznemu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przygotuj środki ochrony (rękawiczki, fartuch), nowy worek, ciepłą wodę, jednorazowy ręcznik oraz akcesoria do dopasowania i ochrony: miarkę do stomii, nożyczki do przycięcia otworu, gazę do delikatnego mycia/odsuszania i podkład ochronny na pościel.
Miarka pozwala dobrać i wyciąć otwór o właściwej średnicy. Zbyt mały otwór może uciskać stomię i powodować ból, a zbyt duży odsłania skórę i sprzyja podciekaniu treści jelitowej, co prowadzi do podrażnień i odklejania się worka.
Zwykle unika się alkoholi na skórę okołostomijną, bo mogą wywoływać pieczenie, przesuszenie i nasilać podrażnienia, a także pogarszać trzymanie przylepca. Bezpieczniejszym wyborem jest delikatne mycie wodą i łagodnym środkiem oraz dokładne osuszenie skóry.
Podkład ochronny zabezpiecza prześcieradło i materac przed zabrudzeniem w trakcie zdejmowania zużytego worka oraz mycia okolicy stomii. To poprawia komfort chorego, ułatwia zachowanie czystości i zmniejsza ryzyko konieczności zmiany pościeli w trakcie zabiegu.
Typowe błędy to: niedokładne osuszenie skóry przed przyklejeniem, wycięcie zbyt dużego lub zbyt małego otworu, stosowanie drażniących środków (np. alkoholu), brak zabezpieczenia pościeli oraz pośpiech bez informowania chorego, co zwiększa stres i ryzyko zabrudzenia.
W wielu systemach jednoczęściowych otwór w przylepcu dopasowuje się przez przycięcie do aktualnego rozmiaru stomii. Nożyczki umożliwiają wykonanie równego wycięcia zgodnie z pomiarem. To zmniejsza ryzyko podciekania i chroni skórę przed kontaktem z treścią jelitową.
Najczęściej wybiera się moment, gdy treści jest mniej (np. przed posiłkiem lub zgodnie z rytmem wypróżnień danej osoby), aby ograniczyć ryzyko zabrudzenia. Zawsze należy też uwzględnić komfort seniora, ból, stan skóry i zalecenia personelu medycznego.
Alarmujące mogą być: narastające zaczerwienienie, sączenie, nadżerki, silny ból, krwawienie, nieprzyjemny zapach mimo prawidłowej higieny, częste podciekanie oraz problemy z utrzymaniem przylepca. Takie zmiany warto zgłosić pielęgniarce lub lekarzowi.
Często preferuje się gazę lub materiały, które nie zostawiają włókien. Waciki mogą się strzępić i pozostawiać drobne włókna na skórze, co bywa niekorzystne pod przylepcem. Jeśli stosujesz waciki, zwracaj uwagę na ich jakość i dokładne usunięcie włókien.
Ucz się "zestawami": ŚOI, elementy mycia i osuszania, elementy dopasowania (miarka, nożyczki) oraz zabezpieczenie otoczenia (podkład). Na egzaminie odrzucaj odpowiedzi z drażniącymi środkami (np. alkohole) i z akcesoriami niebędącymi standardem przy łóżku.
info

Około 25% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że komplet do wymiany worka stomijnego u osoby leżącej powinien umożliwiać bezpieczne oczyszczenie skóry, dopasowanie otworu i ochronę pościeli.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kwalifikacji z opieki nad osobą starszą (działy: stomia, pielęgnacja skóry, higiena)
  • Materiały edukacyjne poradni stomijnej (instrukcje producentów worków i akcesoriów stomijnych)
  • Szkolne procedury/standardy wykonywania czynności pielęgnacyjnych i zasady aseptyki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego