Podstawa dokonywania odpisów amortyzacyjnych metodą liniową to w praktyce wartość początkowa środka trwałego, od której następnie wylicza się roczne i miesięczne odpisy według stawki amortyzacyjnej. Pytanie dotyczy więc nie samego odpisu, lecz kwoty "startowej", którą należy prawidłowo ustalić na podstawie dokumentów zakupu.
Co zazwyczaj wchodzi do wartości początkowej?
- cena nabycia wynikająca z faktury (co do zasady w kwocie netto, jeżeli VAT jest do odliczenia),
- koszty bezpośrednio związane z zakupem i przygotowaniem środka trwałego do używania, poniesione do dnia przyjęcia do użytkowania (np. transport, ubezpieczenie w drodze, załadunek/rozładunek, montaż, uruchomienie, testy),
- inne wydatki, jeżeli są niezbędne, aby maszyna mogła spełniać swoją funkcję i zostały poniesione przed oddaniem do używania.
Jak traktować VAT? W wielu zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się uproszczenie: jeżeli jednostka jest czynnym podatnikiem VAT i ma prawo do odliczenia podatku naliczonego, to VAT nie zwiększa wartości początkowej (wartość początkowa liczona jest w kwocie netto). Jeżeli natomiast VAT nie podlega odliczeniu (np. brak prawa do odliczenia), wtedy może stać się elementem ceny nabycia. W treści wskazano "czynny podatnik VAT", co najczęściej kieruje do wariantu z odliczeniem.
Dlaczego pozostałe wyniki mogły się pojawić?
- Wynik większy od prawidłowego często oznacza doliczenie VAT (w całości lub części) mimo prawa do odliczenia albo doliczenie kosztów, które powinny być kosztem bieżącym, a nie elementem wartości początkowej.
- Wynik mniejszy od prawidłowego zwykle wynika z pominięcia części kosztów doprowadzenia środka trwałego do używalności (np. montażu lub transportu) albo z przyjęcia kwoty netto, gdy w danych wystąpiły pozycje nieodliczalne.
- Rozbieżności mogą też brać się z błędów rachunkowych: pomyłki w sumowaniu pozycji z tabeli, nieuwzględnienia korekt, pomylenia kwot netto i brutto.
Wskazówka egzaminacyjna: zanim zaczniesz liczyć, oznacz w tabeli pozycje, które (1) są bezpośrednio związane z zakupem i uruchomieniem, (2) są poniesione do dnia przyjęcia do używania, (3) mają VAT odliczalny lub nieodliczalny. Dopiero potem sumuj konsekwentnie w jednym ujęciu (netto albo brutto), zgodnie z założeniem zadania.
