Rozliczenie VAT na koniec okresu polega na ustaleniu relacji między VAT należnym (wynikającym ze sprzedaży) a VAT naliczonym (wynikającym z zakupów). W praktyce księgowej zestawia się oba podatki, a następnie wykonuje przeksięgowania pokazujące, jaka kwota pozostaje do rozliczenia z urzędem skarbowym.
Jeżeli po kompensacie (porównaniu) okaże się, że VAT należny jest większy niż VAT naliczony, powstaje nadwyżka podatku należnego nad naliczonym. Taka nadwyżka oznacza zobowiązanie wobec urzędu skarbowego, czyli VAT do zapłaty. W odpowiedziach jest to opisane jako "podatek należny nad naliczonym".
Jeżeli natomiast VAT naliczony jest większy niż VAT należny, powstaje nadwyżka podatku naliczonego – w zależności od warunków rozliczenia może to oznaczać kwotę do zwrotu lub do przeniesienia na następny okres. W odpowiedziach jest to opisane jako "podatek naliczony nad należnym".
W tym zadaniu kluczowe jest odczytanie końcowego wyniku z przedstawionego schematu przeksięgowań: po zamknięciu kont VAT saldo wskazuje, czy firma ma zobowiązanie czy należność wobec urzędu skarbowego oraz w jakiej wysokości. Poprawna jest odpowiedź "podatku należnego nad naliczonym w wysokości 900,00 zł", ponieważ schemat rozliczenia prowadzi do dodatniej różnicy po stronie VAT należnego.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Odpowiedzi z kwotą 1 100,00 zł nie odpowiadają saldu wynikającemu ze schematu (to typowy błąd nieuwagi lub pominięcia jednego z przeksięgowań). Odpowiedzi opisujące "podatek naliczony nad należnym" mylą kierunek nadwyżki, czyli sugerują zwrot/przeniesienie, mimo że z rozliczenia wynika kwota do zapłaty.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal kierunek (co jest większe: należny czy naliczony), a dopiero potem dopasuj kwotę. To ogranicza ryzyko odwrócenia relacji przy podobnych odpowiedziach.
