Jeżeli przedsiębiorstwo ujmuje wyroby gotowe w magazynie po planowanym koszcie wytworzenia, to w momencie przyjęcia wyrobu do magazynu w księgach pojawia się wartość "planowana" (ewidencyjna). Po ustaleniu rzeczywistego kosztu wytworzenia trzeba doprowadzić księgi do zgodności z rzeczywistością, czyli wykonać przeksięgowanie (PK) korygujące wcześniej ujętą wartość.
W praktyce oznacza to rozliczenie różnicy: koszt rzeczywisty − koszt planowany. Taka różnica bywa ujmowana na kontach korygujących/rozliczeniowych (często określanych jako odchylenia lub rozliczenie kosztów), a nie jako ponowne "przyjęcie" wyrobów do magazynu. Dlatego poprawny dekret to ten, który odzwierciedla korektę wartości wyrobów (lub przeksięgowanie na konto odchyleń/rozliczenia), a nie ewidencję samego ruchu magazynowego.
Odpowiedź "Dekret III." jest właściwa, ponieważ w zaprezentowanym zestawie dekretów odpowiada operacji: przeksięgowaniu rzeczywistego kosztu wytworzenia na konta używane do korekty ewidencji prowadzonej w koszcie planowanym (czyli rozliczeniu różnic plan–rzeczywisty).
Pozostałe propozycje są błędne typowo z następujących powodów:
- mogą dotyczyć ujęcia wyrobów gotowych w wartości planowanej (to jest inna operacja niż przeksięgowanie rzeczywistego kosztu),
- mogą dotyczyć rozliczenia sprzedaży lub kosztu własnego sprzedaży, a nie korekty kosztu wytworzenia w magazynie,
- mogą mieć odwrócony kierunek zapisu (Winien/Ma) względem sensu korekty.
Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o PK i "rzeczywisty koszt" zawsze sprawdź, czy chodzi o korektę wartości (rozliczenie odchyleń), a nie o pierwotne ujęcie produkcji lub ruch zapasów.
