KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 12.
Przedsiębiorstwo prowadzi ewidencję kosztów wyłącznie w układzie rodzajowym. Który dekret należy zastosować na dowodzie PK – naliczono wynagrodzenie brutto pracowników administracyjnych kwocie
50 800,00 zł?
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z ewidencją kosztów w przedsiębiorstwie, co jest istotne w kontekście kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W układzie rodzajowym koszty ujmuje się na kontach rodzajowych.
Przy naliczeniu wynagrodzeń brutto zwiększa się koszt na koncie "Wynagrodzenia" (Wn), a jednocześnie powstaje zobowiązanie wobec pracowników na koncie "Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń" (Ma). Taki zapis odpowiada Dekretowi 4.

Pełne wyjaśnienie:

Jednostka prowadzi ewidencję kosztów wyłącznie w układzie rodzajowym, czyli grupuje koszty według ich ekonomicznej natury (np. wynagrodzenia, amortyzacja, materiały). To oznacza, że przy ujęciu kosztu wynagrodzeń nie stosuje się kont funkcjonalnych typu "Koszty ogólnego zarządu" (te są typowe dla układu kalkulacyjnego/funkcjonalnego).

Naliczenie wynagrodzenia brutto to moment ujęcia kosztu oraz powstania zobowiązania wobec pracowników, zanim nastąpią potrącenia i wypłata. Poprawny sens ekonomiczny zapisu jest więc następujący:

  • Wn "Wynagrodzenia" – zwiększenie kosztów rodzajowych,
  • Ma "Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń" – powstanie zobowiązania wobec pracowników.

Tę logikę spełnia Dekret 4.

Dlaczego pozostałe dekrety są nieprawidłowe?

  • Dekret 2 wykorzystuje konto "Koszty ogólnego zarządu", czyli konto funkcjonalne. To przeczy warunkowi zadania o ewidencji kosztów wyłącznie w układzie rodzajowym.
  • Dekret 1 i Dekret 3 odwołują się do "Rozrachunków z budżetami". Takie konto dotyczy typowo rozliczeń publicznoprawnych (np. podatków i składek) i jest właściwe dla etapów potrąceń, a nie dla samego naliczenia kwoty brutto należnej pracownikom.

Wskazanie, że są to pracownicy administracyjni, opisuje miejsce powstawania kosztu (przy układzie funkcjonalnym byłby to "koszt zarządu"), ale w układzie rodzajowym nie zmienia to faktu, że koszt ujmuje się na koncie "Wynagrodzenia".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sposób ujmowania kosztów według ich rodzaju (ekonomicznej treści), np. wynagrodzenia, amortyzacja, zużycie materiałów. W takim układzie nie księguje się kosztów na kontach funkcjonalnych typu "koszty zarządu", tylko na kontach rodzajowych.
Naliczenie brutto ujmuje się jako koszt oraz zobowiązanie wobec pracownika: Wn "Wynagrodzenia" (koszt rodzajowy) oraz Ma "Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń" (zobowiązanie). Potrącenia ZUS/PIT księguje się zwykle odrębnymi zapisami.
"Rozrachunki z budżetami" dotyczą rozliczeń publicznoprawnych (np. podatków, składek). Przy naliczeniu brutto powstaje przede wszystkim zobowiązanie wobec pracownika, więc właściwe są rozrachunki z tytułu wynagrodzeń. Rozrachunki z budżetem pojawiają się dopiero przy potrąceniach.
Nie. W układzie rodzajowym miejsce powstawania kosztu (administracja, produkcja) nie decyduje o koncie kosztowym. Nadal ujmuje się koszt na koncie rodzajowym "Wynagrodzenia". Informacja o administracji byłaby kluczowa w układzie funkcjonalnym (np. koszty zarządu).
PK (polecenie księgowania) to dowód księgowy używany do ujęcia operacji, które nie mają dokumentu zewnętrznego albo wymagają wewnętrznego ujęcia. W praktyce PK stosuje się m.in. do przeksięgowań, korekt, rozliczeń okresowych czy ujęcia wynagrodzeń na podstawie listy płac.
Najczęściej jest to konto nazwane "Wynagrodzenia" (koszty rodzajowe). Jego szczegółowa numeracja zależy od przyjętego planu kont jednostki, ale sens ekonomiczny pozostaje taki sam: to konto kosztów, na którym ujmuje się kwoty naliczonych wynagrodzeń.
"Wynagrodzenia" to konto rodzajowe (pokazuje, jaki rodzaj kosztu poniesiono). "Koszty ogólnego zarządu" to konto funkcjonalne (pokazuje, gdzie koszt powstał). Gdy zadanie mówi o układzie rodzajowym, wybiera się konto "Wynagrodzenia", a nie konto funkcjonalne.
Zobowiązanie powstaje w momencie naliczenia wynagrodzenia (na podstawie listy płac), jeszcze przed wypłatą. W księgach rachunkowych odzwierciedla to zapis po stronie Ma na koncie rozrachunków z tytułu wynagrodzeń, równolegle do ujęcia kosztu po stronie Wn.
Nie zawsze. Często kwota brutto jest podana, a zadanie sprawdza dobór właściwych kont i stron Wn/Ma. Obliczenia pojawiają się dopiero, gdy trzeba wyliczyć potrącenia (ZUS, zaliczka PIT) lub kwotę netto do wypłaty.
Typowe pomyłki to: (1) wybór kont funkcjonalnych mimo wskazanego układu rodzajowego, (2) mylenie naliczenia brutto z potrąceniami i przenoszenie tego na konto "rozrachunki z budżetami", (3) odwracanie stron zapisu (Wn/Ma) bez sprawdzenia, czy powstaje koszt i zobowiązanie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Taki zapis odpowiada Dekretowi 4."

Źródła:

  • Ustawa o rachunkowości z 29.09.1994 r., art. 28 ust. 1, Dz.U. 2023 poz. 120

Materiały:

  • Podręcznik do rachunkowości finansowej dla technikum (działy: plan kont, koszty rodzajowe, rozrachunki)
  • Materiały ćwiczeniowe z dekretacji list płac (naliczenie, potrącenia, wypłata)
  • Treść ustawy o rachunkowości w zakresie zasad ewidencji i klasyfikacji kosztów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego