KWALIFIKACJA EKA7 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 15.
Przedsiębiorstwo sprzedało towary 25 maja 2012 r. i wystawiło fakturę VAT z terminem płatności 8 czerwca 2012 r. Mimo braku wpływów środków pieniężnych od odbiorcy przychody ze sprzedaży towarów zaksięgowano w maju. kierując się zasadą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ujęcie przychodu w maju mimo braku zapłaty wynika z zasady memoriału: zdarzenia ujmuje się w okresie, którego dotyczą, czyli w momencie sprzedaży. Termin płatności i faktyczny wpływ środków pieniężnych nie decydują o dacie rozpoznania przychodu ze sprzedaży.

Pełne wyjaśnienie:

Zasada memoriału oznacza, że w rachunkowości ujmuje się zdarzenia gospodarcze w tym okresie sprawozdawczym, którego one dotyczą, niezależnie od tego, kiedy nastąpi zapłata. W opisanej sytuacji sprzedaż towarów nastąpiła 25 maja, więc przychód ze sprzedaży dotyczy maja. To, że faktura ma termin płatności 8 czerwca i że w maju nie ma jeszcze wpływu środków pieniężnych, nie zmienia momentu powstania przychodu w ujęciu memoriałowym.

Dlatego odpowiedź "memoriału" jest właściwa: księgi odzwierciedlają sprzedaż (powstaje należność od odbiorcy), a nie sam przepływ gotówki.

Pozostałe odpowiedzi są nietrafne, bo odnoszą się do innych reguł:

  • "istotności" dotyczy tego, czy dane informacje są na tyle ważne, aby wpływały na decyzje użytkowników sprawozdania; nie rozstrzyga, czy przychód ujmować w maju czy w czerwcu.
  • "ciągłości" oznacza m.in. konsekwentne stosowanie przyjętych zasad (np. metod wyceny) w kolejnych latach, aby zachować porównywalność; nie jest to zasada wyboru miesiąca ujęcia przychodu przy odroczonej płatności.
  • "współmierności" wiąże przychody z odpowiadającymi im kosztami (np. koszt własny sprzedanych towarów powinien obciążyć ten sam okres co przychód). Choć w praktyce przy sprzedaży towarów współmierność działa równolegle (koszt i przychód w maju), sama informacja o braku wpływu gotówki wskazuje przede wszystkim na rozróżnienie memoriał vs podejście kasowe, czyli na zasadę memoriału.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "brak zapłaty, a mimo to ujęto przychód/koszt", najpierw sprawdź, czy chodzi o memoriał. Jeśli dodatkowo mowa o "dopasowaniu kosztów do przychodów", wtedy rozważ także współmierność, ale kluczowe jest, co dokładnie akcentuje opis.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zasada memoriału mówi, że przychody i koszty ujmuje się w okresie, którego dotyczą, a nie wtedy, gdy nastąpi zapłata. W praktyce sprzedaż ujmuje się w momencie jej dokonania (powstaje należność), nawet jeśli pieniądze wpłyną później.
Bo rachunkowość finansowa opiera się na ujęciu zdarzeń gospodarczych, a nie tylko przepływów pieniężnych. Jeśli doszło do sprzedaży, jednostka uzyskała prawo do zapłaty (należność), więc powstaje przychód, mimo że gotówka jeszcze nie wpłynęła.
Co do zasady w okresie, w którym nastąpiła sprzedaż (wydanie towaru i przeniesienie korzyści/ryzyk na nabywcę), a nie w dacie zapłaty. Termin płatności na fakturze wpływa na rozrachunki (należności), ale nie przesuwa automatycznie przychodu.
Zwykle nie. Termin płatności określa, kiedy odbiorca ma zapłacić, ale przychód ujmuje się zgodnie z zasadą memoriału w miesiącu sprzedaży. Termin płatności ma znaczenie dla kontroli należności i ewentualnych odsetek, nie dla samego momentu sprzedaży.
Memoriał odpowiada na pytanie "w którym okresie ująć zdarzenie niezależnie od zapłaty?". Współmierność odpowiada na pytanie "jak dopasować koszty do przychodów tego samego okresu?". Przy sprzedaży towarów obie zasady mogą działać razem, ale akcent jest inny.
Istotność dotyczy tego, czy dana informacja lub błąd są na tyle ważne, aby mogły wpłynąć na decyzje użytkowników sprawozdania. W przykładzie problemem jest moment ujęcia przychodu mimo braku zapłaty, czyli typowy obszar zasady memoriału, a nie oceny istotności.
Zasada ciągłości oznacza konsekwentne stosowanie przyjętych zasad (np. metod wyceny, sposobów ewidencji) w kolejnych okresach, aby dane były porównywalne. Nie służy ona do rozstrzygania, czy przychód ująć przy sprzedaży czy dopiero przy zapłacie.
Nie. Brak wpływu gotówki oznacza, że jednostka ma jeszcze należność od odbiorcy. Przychód może już istnieć, jeśli sprzedaż została dokonana. Mylenie przychodu z wpływem pieniędzy to częsty błąd wynikający z myślenia "kasowego", a nie memoriałowego.
W praktyce pojawiają się należności od odbiorców, bo sprzedawca ma roszczenie o zapłatę. Księgowo rozdziela się więc: przychód ze sprzedaży (wynik) oraz należność (bilans). Zapłata w późniejszym terminie zmniejsza należność i zwiększa środki pieniężne.
Ucz się na krótkich scenariuszach: sprzedaż bez zapłaty (memoriał), koszty "pod przychody" (współmierność), stałe metody w kolejnych latach (ciągłość), pomijanie drobnych pozycji (istotność). Pomaga też robienie fiszek: zasada → typowy przykład.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Ujęcie przychodu w maju mimo braku zapłaty wynika z zasady memoriału: zdarzenia ujmuje się w okresie, którego dotyczą, czyli w momencie sprzedaży."

Źródła:

  • IASB: Conceptual Framework for Financial Reporting (akruał/memoriał jako podstawa ujęcia w sprawozdawczości) – https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/conceptual-framework/ – dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Tekst jednolity aktu prawnego regulującego rachunkowość (do nauki zasad i definicji)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji EKA.7 z działu: zasady rachunkowości i przychody
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych z rozpoznawania zasad rachunkowości na przykładach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego