KWALIFIKACJA SPL1 - CZERWIEC 2019 (test 3)

PYTANIE NR 17.
Przedsiębiorstwo stosuje koncepcję dostaw w systemie Just in Time dążąc do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Just in Time zakłada dostarczanie materiałów możliwie "na czas", aby ograniczać lub eliminować zapasy i koszty ich utrzymania (magazynowanie, kapitał, ryzyko przestarzenia). W takim ujęciu celem jest redukcja kosztów zapasów przy sprawnej organizacji częstych dostaw w łańcuchu dostaw.

Pełne wyjaśnienie:

Koncepcja Just in Time (JIT) polega na takim sterowaniu przepływem materiałów i towarów, aby trafiały one do miejsca zużycia lub sprzedaży możliwie dokładnie wtedy, gdy są potrzebne. Z perspektywy magazynu i zaopatrzenia najważniejszym celem jest ograniczenie poziomu zapasów, a więc zmniejszenie (a w skrajnym przypadku wyeliminowanie) kosztów ich utrzymania: kosztów składowania, obsługi magazynowej, strat jakościowych, ryzyka przestarzenia oraz kapitału zamrożonego w towarze.

Odpowiedź "minimalizacji kosztów częstych dostaw, przy jednoczesnym wyeliminowaniu kosztów utrzymania zapasów." wskazuje właśnie ten kierunek: firma dąży do takiej organizacji dostaw, aby częste dostarczanie nie generowało nadmiernych kosztów, a równocześnie nie ponosić kosztów utrzymywania dużych stanów magazynowych. W praktyce wymaga to dobrej współpracy z dostawcami, stabilnych terminów, krótkich czasów realizacji oraz uporządkowanych procesów przyjęć i wydań.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo opisują niepożądane skutki lub sprzeczności z ideą JIT:

  • "minimalizacji kosztów częstych dostaw, przy jednoczesnym wzroście kosztów utrzymania zapasów." – wzrost kosztów zapasów stoi w sprzeczności z dążeniem do ograniczania zapasów.
  • "zwiększenia kosztów częstych dostaw, przy jednoczesnym zmniejszeniu kosztów utrzymania zapasów." – akcentuje wzrost kosztów dostaw jako cel, a w zarządzaniu logistycznym wzrost kosztów nie jest celem samym w sobie.
  • "zwiększenia kosztów częstych dostaw, przy jednoczesnym wzroście kosztów utrzymania zapasów." – opisuje równoczesne pogorszenie obu obszarów kosztowych, co nie odpowiada racjonalizacji przepływu w JIT.

Wskazówka egzaminacyjna: czytając odpowiedzi, szukaj tej, która konsekwentnie łączy JIT z redukcją zapasów i kosztów ich utrzymania oraz z organizacją dostaw tak, by wspierały płynność procesu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Just in Time to podejście, w którym dostawy są planowane tak, aby materiały lub towary docierały dokładnie wtedy, gdy są potrzebne. Celem jest ograniczenie zapasów i kosztów ich utrzymania (składowanie, kapitał, ryzyko przestarzenia), przy zachowaniu ciągłości pracy magazynu i zaopatrzenia.
Gdy firma utrzymuje mniejsze stany magazynowe, spada zapotrzebowanie na powierzchnię składowania, liczbę operacji magazynowych oraz koszty strat i przeterminowań. Zmniejsza się też kapitał zamrożony w towarze. Dlatego JIT zwykle wiąże się z redukcją kosztów utrzymania zapasów.
Najczęściej są to: koszt powierzchni i infrastruktury magazynowej, koszt pracy przy składowaniu i kontroli, koszt finansowania (kapitał w zapasie), ubytki i uszkodzenia, ryzyko przestarzenia, a także koszty ubezpieczenia i zabezpieczenia towaru.
Nie zawsze. W praktyce często dąży się do minimalizacji zapasów, ale pewne pozycje (np. krytyczne lub o długim czasie dostawy) mogą wymagać zapasu bezpieczeństwa. JIT to przede wszystkim sterowanie przepływem i terminowością, a nie bezwzględny "zakaz" posiadania zapasów.
Kluczowe są: stabilni dostawcy, wysoka terminowość dostaw, przewidywalny popyt lub sprawne planowanie, krótki czas realizacji zamówień, szybkie przyjęcia i kompletacja, dobra komunikacja (awizacja, harmonogramy), a także procedury reagowania na opóźnienia.
Największe ryzyko to przerwy w pracy spowodowane opóźnieniem dostaw, błędem jakościowym lub nagłym wzrostem zapotrzebowania. Przy małych zapasach margines bezpieczeństwa jest mniejszy, więc rośnie znaczenie planowania i kontroli dostaw. Ważne są też plany awaryjne dla kluczowych pozycji.
Koszty dostaw dotyczą organizacji zamówień i transportu (np. częstotliwość, obsługa zamówienia, przewóz). Koszty zapasów dotyczą przechowywania i posiadania towaru w czasie (magazynowanie, kapitał, straty). W JIT zwykle redukuje się koszty zapasów, pilnując sprawności dostaw.
Może być trudne, gdy dostawcy są niestabilni, czasy dostaw są długie, popyt jest bardzo zmienny, a braki towaru są kosztowne. Problemem bywa też niska jakość dostaw (reklamacje) oraz brak infrastruktury do częstych przyjęć. Wtedy potrzebny jest większy zapas bezpieczeństwa.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi sugerującej wzrost kosztów jako "cel" (bo brzmi realistycznie), zamiast szukać celu optymalizacyjnego. Drugi błąd to pomijanie drugiej części zdania o kosztach zapasów. Warto zawsze sprawdzać, czy opis jest spójny z redukcją zapasów.
Utrwal definicję JIT i powiąż ją z kosztami zapasów. Naucz się rozróżniać: koszty utrzymania zapasu, koszty zamawiania i koszty transportu. Ćwicz krótkie scenariusze: co się dzieje z magazynem, gdy zwiększamy częstotliwość dostaw i zmniejszamy zapas.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Just in Time zakłada dostarczanie materiałów możliwie "na czas", aby ograniczać lub eliminować zapasy i koszty ich utrzymania (magazynowanie, kapitał, ryzyko przestarzenia)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Just in time" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Just_in_time (dostęp: 27.02.2026)
  • Encyklopedia Zarządzania, hasło "Just in time (JiT)" – https://mfiles.pl/pl/index.php/Just_in_time_(JiT) (dostęp: 27.02.2026)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z logistyki magazynowej: koszty zapasów i koszty zaopatrzenia
  • Opracowania o metodach sterowania zapasami (punkt ponownego zamówienia, zapas bezpieczeństwa)
  • Artykuły branżowe o współpracy z dostawcami i terminowości dostaw

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego