Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPL4 - STYCZEŃ 2025



PYTANIE NR 23.
Przedsiębiorstwo transportowe skalkulowało koszt przewozu jednej tony ładunku na odległość jednego kilometra na 0,20 zł. Jaki narzut zysku stosuje przedsiębiorstwo, jeżeli cenę jednego tonokilometra (tkm) ustaliło na poziomie 0,28 zł?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Narzut zysku liczony od kosztu to stosunek zysku jednostkowego do kosztu jednostkowego. Zysk na 1 tkm wynosi 0,28 − 0,20 = 0,08 zł. Następnie 0,08 / 0,20 = 0,4, czyli 40%. Pozostałe wartości wynikają z dzielenia przez złą podstawę lub błędnej zamiany na procent.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu porównujesz koszt jednostkowy wykonania usługi z ceną jednostkową, za jaką firma sprzedaje usługę. Różnica między ceną a kosztem to zysk (w ujęciu jednostkowym).

Krok 1: zysk na 1 tkm
Skoro koszt 1 tkm wynosi 0,20 zł, a cena 1 tkm to 0,28 zł, to zysk jednostkowy: 0,28 − 0,20 = 0,08 zł/tkm.

Krok 2: narzut zysku
Narzut (w %), jeśli jest liczony od kosztu, oblicza się wzorem:
(cena − koszt) / koszt × 100%.
Podstawiając: 0,08 / 0,20 = 0,4, a 0,4 × 100% = 40%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wyniki typu 1,4% zwykle biorą się z przypadkowego przeliczenia bez zachowania właściwej podstawy procentowania albo z błędu w przesuwaniu przecinka.
  • Wartość 71% może wynikać z pomylenia wzoru lub nieprawidłowego dzielenia (np. przez cenę, a nie koszt) połączonego z zaokrągleniami.
  • Odpowiedź 140% odpowiada sytuacji, w której ktoś traktuje relację 0,28 do 0,20 jako "140% zysku", myląc wzrost ceny względem kosztu z samym narzutem zysku (narzut dotyczy tylko części ponad koszt).

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie brzmi o narzut, najczęściej podstawą jest koszt. Jeśli o marżę, podstawą bywa cena. Zawsze sprawdź, od czego liczony jest procent.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest tonokilometr (tkm) w transporcie?
Tonokilometr (tkm) to jednostka pracy przewozowej: przewóz 1 tony ładunku na odległość 1 kilometra. Ułatwia porównywanie kosztów i stawek niezależnie od długości trasy i masy, bo wszystko sprowadza do jednej miary "ile pracy wykonano".
Jak obliczyć narzut zysku, gdy znam koszt i cenę za 1 tkm?
Najpierw policz zysk jednostkowy: cena − koszt. Potem narzut liczony od kosztu: (zysk / koszt) × 100%. To pokazuje, o ile procent koszt został "podniesiony" o zysk. Uważaj, by nie dzielić przez cenę (to byłaby marża).
Dlaczego narzut liczy się od kosztu, a nie od ceny?
W praktyce kalkulacyjnej narzut oznacza "dodatkową część" doliczaną do kosztu, więc naturalną podstawą jest koszt. Liczenie od ceny daje inną miarę (marżę), która odpowiada udziałowi zysku w cenie. Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie, o którą definicję pyta zadanie.
Jaka jest różnica między narzutem a marżą w kalkulacji przewozu?
Narzut: (cena − koszt) / koszt. Pokazuje, ile procent kosztu stanowi zysk.
Marża: (cena − koszt) / cena. Pokazuje, jaki procent ceny to zysk. Te wartości są różne mimo tych samych danych, dlatego w zadaniach trzeba uważnie czytać, czy pytają o narzut czy o marżę.
Czy w tym zadaniu potrzebna jest wiedza o przepisach transportowych?
Nie. Zadanie dotyczy rachunku ekonomicznego i kalkulacji stawki, a nie wymaga znajomości konkretnych aktów prawnych. Wystarczy rozumieć pojęcia kosztu, ceny i narzutu oraz umieć wykonać obliczenia procentowe na liczbach dziesiętnych.
Jakie są najczęstsze błędy przy liczeniu narzutu zysku w tkm?
Najczęściej: mylenie narzutu z marżą (dzielenie przez cenę), pomijanie kroku z podzieleniem przez podstawę (ktoś widzi 0,08 i wpisuje 8%), oraz błędy w zamianie ułamka na procent (np. 0,4 zapisane jako 0,4%). Pomaga zapisanie wzoru przed liczeniem.
Jak sprawdzić, czy wynik narzutu ma sens w praktyce firmy transportowej?
Zrób szybki test: jeśli narzut wynosi 40%, to cena powinna być kosztem powiększonym o 40%, czyli koszt × 1,40. Dla 0,20 zł/tkm daje to 0,28 zł/tkm. Jeśli po takim sprawdzeniu liczby się zgadzają, wynik jest spójny i realistyczny.
Kiedy w logistyce stosuje się kalkulację w przeliczeniu na tkm?
Stosuje się ją, gdy trzeba porównać zlecenia o różnej masie i różnych odległościach, np. w transporcie drogowym ładunków. tkm ułatwia: wycenę ofert, analizę rentowności tras, kontrolę kosztów paliwa i amortyzacji w ujęciu jednostkowym oraz budowanie cenników usług przewozowych.
Jak przeliczyć ułamek dziesiętny na procent w takich zadaniach?
Procent to "na sto", więc ułamek mnożysz przez 100%. Przykład: 0,4 × 100% = 40%. Typowa pułapka to dopisywanie znaku % bez mnożenia (0,4% zamiast 40%). Warto zapisać działanie w dwóch krokach: najpierw ułamek, potem mnożenie przez 100.
Jak przygotować się do zadań egzaminacyjnych o kosztach przewozu i zysku?
Ćwicz krótkie zestawy zadań: koszt–cena–zysk, narzut i marża. Zawsze zapisuj: podstawa procentu (koszt czy cena) oraz jednostkę (np. zł/tkm). Przydatne są też zadania mieszane, gdzie trzeba obliczyć brakującą cenę przy zadanym narzucie albo odwrotnie.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Narzut zysku liczony od kosztu to stosunek zysku jednostkowego do kosztu jednostkowego."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Narzut (handel)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Narzut_(handel) (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Marża" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Mar%C5%BCa (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Tonokilometr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Tonokilometr (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw kalkulacji kosztów w transporcie (skrypty szkolne)
  • Ćwiczenia z rachunku procentowego (poziom szkoły ponadpodstawowej)
  • Notatki/lekcje o pracy przewozowej i jednostkach w transporcie (tkm, pkm)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego