W zadaniu podano miesięczny przebieg (20 000 km) oraz koszty poniesione na wykonanie tych przewozów (80 000 zł). Należy ustalić stawkę w zł/km, przy założeniu, że zysk ma wynosić 20% poniesionych kosztów. To oznacza narzut zysku liczony od kosztu (nie od ceny).
Krok 1: koszt jednostkowy 1 km
Skoro 80 000 zł dotyczy 20 000 km, to koszt 1 km wynosi:
80 000 / 20 000 = 4,00 zł/km.
Krok 2: zysk jako 20% kosztu
Zysk ma być równy 20% kosztów, więc na 1 km przypada:
20% × 4,00 zł/km = 0,80 zł/km.
Krok 3: stawka (cena) za 1 km
Stawka ma pokryć koszt oraz wygenerować zysk, więc:
4,00 + 0,80 = 4,80 zł/km.
Dlatego odpowiedź "4,80 zł/km" jest właściwa.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "4,60 zł/km" odpowiada narzutowi 0,60 zł/km, czyli 15% kosztu 4,00 zł/km. To typowy skutek błędnego policzenia procentu lub zaokrąglania "na oko".
- "4,20 zł/km" oznacza narzut 0,20 zł/km, czyli 5% kosztu. Często wynika to z pomylenia 20% z 0,20 zł albo z błędu w zapisie procentu (20% = 0,2, a nie 0,02).
- "5,00 zł/km" oznacza narzut 1,00 zł/km, czyli 25% kosztu. Taki wynik bywa efektem mylenia narzutu (od kosztu) z innym założeniem cenowym lub błędu w dzieleniu (np. przyjęcie kosztu 1 km jako 4,00 i dodanie "okrągłej" złotówki).
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, od czego liczony jest procent. Sformułowanie "zysk na poziomie 20% poniesionych kosztów" oznacza narzut od kosztu. Gdyby chodziło o 20% ceny (marżę od przychodu), rachunek wyglądałby inaczej.