KWALIFIKACJA SPL1 + SPL4 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 40.
Przedsiębiorstwo transportowe wykonuje miesięcznie przewozy na odległość 20 000 km, ponosząc przy tym koszty 80 000 zł. Zakładając zysk na poziomie 20% poniesionych kosztów, przedsiębiorstwo ustaliło stawkę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicza się koszt 1 km: 80 000 zł / 20 000 km = 4,00 zł/km.
Następnie dolicza się zysk jako 20% kosztów: 4,00 × 20% = 0,80 zł/km.
Stawka (koszt + zysk) wynosi 4,00 + 0,80 = 4,80 zł/km, więc poprawna jest "4,80 zł/km".

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano miesięczny przebieg (20 000 km) oraz koszty poniesione na wykonanie tych przewozów (80 000 zł). Należy ustalić stawkę w zł/km, przy założeniu, że zysk ma wynosić 20% poniesionych kosztów. To oznacza narzut zysku liczony od kosztu (nie od ceny).

Krok 1: koszt jednostkowy 1 km
Skoro 80 000 zł dotyczy 20 000 km, to koszt 1 km wynosi:
80 000 / 20 000 = 4,00 zł/km.

Krok 2: zysk jako 20% kosztu
Zysk ma być równy 20% kosztów, więc na 1 km przypada:
20% × 4,00 zł/km = 0,80 zł/km.

Krok 3: stawka (cena) za 1 km
Stawka ma pokryć koszt oraz wygenerować zysk, więc:
4,00 + 0,80 = 4,80 zł/km.
Dlatego odpowiedź "4,80 zł/km" jest właściwa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "4,60 zł/km" odpowiada narzutowi 0,60 zł/km, czyli 15% kosztu 4,00 zł/km. To typowy skutek błędnego policzenia procentu lub zaokrąglania "na oko".
  • "4,20 zł/km" oznacza narzut 0,20 zł/km, czyli 5% kosztu. Często wynika to z pomylenia 20% z 0,20 zł albo z błędu w zapisie procentu (20% = 0,2, a nie 0,02).
  • "5,00 zł/km" oznacza narzut 1,00 zł/km, czyli 25% kosztu. Taki wynik bywa efektem mylenia narzutu (od kosztu) z innym założeniem cenowym lub błędu w dzieleniu (np. przyjęcie kosztu 1 km jako 4,00 i dodanie "okrągłej" złotówki).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, od czego liczony jest procent. Sformułowanie "zysk na poziomie 20% poniesionych kosztów" oznacza narzut od kosztu. Gdyby chodziło o 20% ceny (marżę od przychodu), rachunek wyglądałby inaczej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Policz koszt jednostkowy: koszt całkowity / liczba km. To daje zł/km bez zysku. Potem, jeśli jest narzut, dodaj go do kosztu 1 km. W tym zadaniu: 80 000 / 20 000 = 4,00 zł/km.
To narzut liczony od kosztu. Najpierw wyznaczasz koszt (np. 4,00 zł/km), a potem liczysz 20% tego kosztu (0,80 zł/km) i dodajesz. Nie jest to to samo co 20% ceny sprzedaży.
Narzut liczysz od kosztu (zysk = % kosztu). Marżę często rozumie się jako udział zysku w cenie (zysk = % ceny). Te podejścia dają inne wyniki, więc na egzaminie kluczowe jest, od czego liczony jest procent.
Bo pytanie dotyczy stawki jednostkowej zł/km. Aby przejść z kosztu miesięcznego na koszt "na 1 km", trzeba rozłożyć koszt na jednostki pracy przewozowej. Dopiero na tej podstawie sensownie dolicza się zysk.
Tak, jeśli zysk jest procentem kosztów, oba sposoby są równoważne: (80 000 × 1,2) / 20 000 = 96 000 / 20 000 = 4,80. Ważne, by procent był liczony od kosztu, nie od ceny.
Typowe błędy to: pomylenie 20% z 0,20 zł; użycie 0,02 zamiast 0,2; policzenie 20% od złej podstawy (np. od ceny); oraz zgubienie zera w danych (20 000 km jako 2 000).
W praktyce często dochodzą elementy jak ryzyko, sezonowość, koszty przestojów, opłaty drogowe czy negocjacje handlowe. Na egzaminie w prostych zadaniach zwykle przyjmuje się model: koszt jednostkowy + narzut zysku.
Gdy trzeba szybko wycenić usługę przewozu, porównać opłacalność tras, zbudować cennik zł/km albo skontrolować koszty floty. To częste w planowaniu transportu i w ofertowaniu dla klientów.
Oceń rząd wielkości: 80 000 / 20 000 to 8/2 = 4, więc koszt ok. 4 zł/km. Doliczenie 20% to "jedna piąta" kosztu, czyli ok. 0,8 zł. Razem ok. 4,8 zł/km — wynik powinien być blisko tej wartości.
Bo 5,00 zł/km jest "okrągłe" i bywa wybierane przez heurystykę prostoty, zwłaszcza gdy ktoś myli 20% z dodaniem 1 zł lub błędnie ocenia procent. Warto zawsze policzyć procent i dodać go do kosztu jednostkowego.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Mar%C5%BCa_(handel) - dostęp 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszt_jednostkowy - dostęp 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunku kosztów i kalkulacji w logistyce (dział: narzut zysku, kalkulacja jednostkowa)
  • Zadania treningowe z procentów i obliczeń stawek jednostkowych
  • Notatki/ściąga: różnica między marżą a narzutem

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego