Wartość produkcji niezakończonej (produkcji w toku) ustala się, gdy część wytwarzanych wyrobów nie została ukończona na koniec okresu. Skoro podano, że 100 sztuk jest przerobionych w 50%, nie można wyceniać ich jak wyrobów gotowych – trzeba zastosować jednostki ekwiwalentne.
Krok 1: obliczenie jednostek ekwiwalentnych
Wyroby gotowe są ukończone, więc odpowiadają 200 jednostkom ekwiwalentnym. Produkcja w toku: 100 sztuk × 50% = 50 jednostek ekwiwalentnych.
Razem: 200 + 50 = 250 jednostek ekwiwalentnych.
Krok 2: koszt jednostki ekwiwalentnej
Łączne koszty działalności produkcyjnej w miesiącu wyniosły 120 000,00 zł i dotyczą całej produkcji (ukończonej i nieukończonej). Koszt 1 jednostki ekwiwalentnej to:
120 000 / 250 = 480 zł.
Krok 3: wycena produkcji niezakończonej
Produkcja niezakończona ma 50 jednostek ekwiwalentnych, więc jej wartość wynosi:
50 × 480 = 24 000 zł (czyli 24 000,00 zł).
Dlaczego pozostałe wartości są nieprawidłowe?
- 20 000,00 zł zwykle wynika z błędnego kosztu jednostkowego (np. przy złym przeliczeniu ekwiwalentów) albo z pominięcia części kosztów w obliczeniach.
- 80 000,00 zł odpowiada intuicyjnemu, ale błędnemu dzieleniu kosztów "na oko" lub myleniu wyceny produkcji w toku z kosztem dużej części produkcji zakończonej.
- 96 000,00 zł może wynikać z odwrócenia logiki zadania: wyliczenia wartości wyrobów gotowych (200 × 480 = 96 000) zamiast wartości produkcji niezakończonej.
Na egzaminie warto zapamiętać schemat: produkcja w toku → przelicz na jednostki ekwiwalentne → wyznacz koszt 1 j.e. → wyceń produkcję niezakończoną.
