KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 5.
Przedsiębiorstwo wystawiło odbiorcy zagranicznemu fakturę za sprzedane towary na kwotę 1 000 USD po kursie 2,90 zł za 1 USD, W momencie zapłaty kurs wynosił 3,00 zł za 1 USD, Różnica powstała w związku z rozliczeniem transakcji będzie dla sprzedawcy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W dniu wystawienia faktury należność wynosi 1 000 USD × 2,90 zł = 2 900 zł.
W dniu zapłaty wpływ wynosi 1 000 USD × 3,00 zł = 3 000 zł.
Sprzedawca otrzymuje o 100 zł więcej niż wynosiła wycena należności, więc powstaje dodatnia różnica kursowa – przychód finansowy 100 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu rozliczana jest należność sprzedawcy wyrażona w walucie obcej (USD). Aby ustalić różnicę kursową przy zapłacie, porównuje się wartość tej samej kwoty waluty przeliczoną na PLN według dwóch kursów: z dnia ujęcia transakcji (tu: kurs z faktury) oraz z dnia zapłaty.

Krok 1: wycena należności w dniu wystawienia faktury
1 000 USD × 2,90 zł/USD = 2 900 zł. Taka kwota w PLN stanowi podstawę ujęcia należności.

Krok 2: wartość wpływu w dniu zapłaty
1 000 USD × 3,00 zł/USD = 3 000 zł. Tyle złotych faktycznie wpłynęło przy spłacie należności.

Krok 3: różnica kursowa
3 000 zł − 2 900 zł = 100 zł. Jest to różnica dodatnia, bo kurs w dniu zapłaty jest wyższy, a sprzedawca zamienia tę samą kwotę USD na większą liczbę złotych.

Dlaczego to jest przychód finansowy?
Dla sprzedawcy wzrost kursu waluty, w której ma należność, oznacza korzystny efekt: otrzymuje więcej PLN przy zapłacie. Taki dodatni efekt ujmuje się jako przychód finansowy (dodatnia różnica kursowa).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "kosztem finansowym w wysokości 2 900 zł" – 2 900 zł to wartość należności z dnia wystawienia faktury, a nie koszt i nie różnica kursowa. Koszt/przychód dotyczy wyłącznie różnicy między wycenami.
  • "kosztem finansowym w wysokości 100 zł" – kwota 100 zł jest prawidłową wielkością różnicy, ale błędnie określono jej charakter. Dla należności wzrost kursu daje efekt dodatni (przychód), a nie ujemny (koszt).
  • "przychodem finansowym w wysokości 3 000 zł" – 3 000 zł to cała kwota wpływu po przeliczeniu, a nie przychód z tytułu różnic kursowych. Przychodem z różnic jest tylko nadwyżka 100 zł.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy rozliczasz należność czy zobowiązanie. Dla należności wzrost kursu zwykle daje przychód, a spadek – koszt; dla zobowiązań często jest odwrotnie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Porównaj wartość tej samej kwoty waluty w PLN z dwóch dni: ujęcia należności oraz zapłaty.

Wzór: (kwota USD × kurs z dnia zapłaty) − (kwota USD × kurs z dnia faktury/ujęcia).

Wynik dodatni dla należności to zwykle przychód finansowy.

Sprzedawca ma należność w walucie. Gdy kurs rośnie, ta sama kwota USD po przeliczeniu na PLN daje więcej złotych przy zapłacie.

Ta nadwyżka ponad wartość należności z dnia ujęcia jest dodatnią różnicą kursową, czyli przychodem finansowym.

Najczęściej myli się kierunek skutku (przychód vs koszt) przez nieuwzględnienie, czy rozliczana jest należność, czy zobowiązanie.

Drugi błąd to wskazanie całej kwoty 2 900/3 000 zamiast samej różnicy między wycenami.

Szukaj słów kluczowych: "sprzedawca wystawił fakturę" oznacza, że ma należność (ktoś ma mu zapłacić). "otrzymał fakturę" po stronie nabywcy oznacza zwykle zobowiązanie.

Od tego zależy, czy wzrost kursu jest korzystny czy nie.

Nie, 3 000 zł to cała wartość wpływu po przeliczeniu waluty w dniu zapłaty. Przychodem (lub kosztem) z tytułu różnic kursowych jest tylko różnica między wyceną należności z dnia ujęcia (np. 2 900 zł) a wartością wpływu (3 000 zł), czyli 100 zł.

Gdy sprzedawca ma należność w walucie obcej i w dniu zapłaty kurs jest niższy niż w dniu ujęcia należności. Wtedy po przeliczeniu otrzymuje mniej PLN, niż wynikało z wcześniejszej wyceny należności.

Ujemna różnica kursowa ujmowana jest jako koszt finansowy.

Zawsze wyodrębnij: (1) kwotę w walucie (np. 1 000 USD), (2) kurs z dnia ujęcia/faktury, (3) kurs z dnia zapłaty, (4) stronę transakcji (sprzedawca czy nabywca).

Dopiero potem licz wartości w PLN i różnicę.

Często tak jest w zadaniach szkolnych, ale nie zawsze w praktyce. Na egzaminie czytaj polecenie: jeśli wskazuje "po kursie X" przy wystawieniu faktury, to zwykle jest to kurs przyjęty do ujęcia należności.

Jeśli podano inny "kurs z dnia ujęcia", stosuj ten podany.

Możesz użyć intuicji ekonomicznej: jako sprzedawca "trzymasz" należność w walucie. Jeśli ta waluta drożeje, za te same USD dostaniesz więcej PLN, więc jesteś "na plusie".

Jeśli tanieje, dostaniesz mniej PLN, więc jesteś "na minusie".

Ćwicz schemat: 1) ustal, czy należność czy zobowiązanie, 2) policz dwie wyceny w PLN, 3) oblicz różnicę, 4) przypisz do przychodów/kosztów finansowych.

Rób krótkie notatki z typowych pułapek i trenuj na wielu wariantach kursów.

info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • IFRS (International Financial Reporting Standards): IAS 21 "The Effects of Changes in Foreign Exchange Rates" – zasady ujmowania różnic kursowych (standard MSSF).

Materiały:

  • Podręcznik do rachunkowości finansowej (dział: rozrachunki i operacje w walutach obcych)
  • Zbiór zadań egzaminacyjnych z EKA.7 dotyczących różnic kursowych
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ: ewidencja różnic kursowych (przykłady dekretacji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego