KWALIFIKACJA CHM4 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 8.
Przedstawioną na rysunku krzywą wyznaczono przy pomocy
Ilustracja przedstawia wykres, który najprawdopodobniej jest wynikiem pomiaru pH w funkcji objętości dodawanego roztworu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pehametr służy do pomiaru pH, więc to nim wyznacza się krzywe pokazujące zmiany pH (np. w czasie lub w funkcji dodawanego odczynnika).
Piknometr dotyczy gęstości, polarymetr skręcalności optycznej, a konduktometr przewodnictwa – te przyrządy nie wyznaczają krzywych pH.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna jest odpowiedź "pehametru.", ponieważ pehametr (pH-metr) mierzy odczyn roztworu, czyli pH, na podstawie potencjału elektrody (zwykle szklanej) w układzie pomiarowym. Jeżeli na rysunku przedstawiono krzywą, której istotą jest zmiana pH (np. w funkcji czasu, temperatury albo objętości dodawanego titranta podczas miareczkowania), to takie dane uzyskuje się właśnie z pehametru.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "piknometru." Piknometr służy do wyznaczania gęstości cieczy (na podstawie masy znanej objętości). Typowym wynikiem jest gęstość lub masa/objętość, a nie krzywa opisująca pH.
  • "polarymetru." Polarymetr mierzy skręcalność optyczną (kąt skręcenia płaszczyzny polaryzacji światła) substancji optycznie czynnych. Wykresy z polarymetrii dotyczą zmian skręcalności, a nie pH.
  • "konduktometru." Konduktometr mierzy przewodnictwo elektrolityczne (konduktywność). Można z niego otrzymywać krzywe przewodnictwa, np. w miareczkowaniu konduktometrycznym, ale nie są to krzywe pH.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się wykres/krzywa, najpierw kojarz ją z wielkością mierzoną. Następnie dopasuj przyrząd: pH → pehametr, przewodnictwo → konduktometr, skręcalność → polarymetr, gęstość → piknometr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pehametr (pH-metr) to przyrząd do pomiaru pH roztworu, czyli jego kwasowości/zasadowości. Wynik otrzymuje się na podstawie sygnału z elektrod (najczęściej szklanej i odniesienia), a pomiary mogą być punktowe lub rejestrowane jako wykres zmian pH.
Najpewniejszą wskazówką jest oś opisana jako pH lub skala typowa dla pH (zwykle ok. 0–14). Jeżeli na osi jest czas, temperatura albo objętość dodawanego odczynnika, a wartość pionowa to pH, taki wykres wykonuje się pehametrem.
Konduktometr mierzy przewodnictwo elektrolityczne roztworu (zależne m.in. od stężenia jonów i temperatury). Może dawać krzywe przewodnictwa, ale nie mierzy bezpośrednio pH. pH wyznacza się pehametrem, bo jest to inna wielkość fizykochemiczna.
Polarymetr mierzy skręcalność optyczną substancji optycznie czynnych (np. niektórych cukrów). Wynik to kąt skręcenia płaszczyzny polaryzacji światła. To metoda zupełnie inna niż pomiar pH, więc polarymetr nie jest właściwy do krzywych pH.
Piknometr służy do wyznaczania gęstości cieczy (czasem też ciał stałych pośrednio). Typowy rezultat to wartość gęstości w określonej temperaturze, obliczana z masy znanej objętości. Nie jest to przyrząd do rejestracji pH.
Częsty błąd to utożsamianie "ilości jonów" z pH. pH opisuje aktywność jonów wodorowych, a przewodnictwo zależy od wszystkich jonów w roztworze. Dlatego roztwory o podobnym pH mogą mieć różne przewodnictwo i odwrotnie.
Krzywą pH rejestruje się m.in. podczas obserwacji zmian odczynu w czasie reakcji, w kontroli jakości (stabilność produktu), oraz w miareczkowaniu, gdy śledzi się zmianę pH w funkcji dodawanego odczynnika. Do takiej rejestracji wykorzystuje się pehametr.
Kluczowe jest przepłukanie elektrody wodą destylowaną, delikatne osuszenie bibułą (bez tarcia), sprawdzenie stanu membrany i wykonanie kalibracji na buforach. Zanieczyszczona lub źle skalibrowana elektroda zniekształca przebieg krzywej pH.
Nie zawsze. Sam "kształt" może być mylący, bo różne metody dają krzywe o podobnym przebiegu. Najważniejsze są opisy osi, jednostki i legenda. Dopiero wtedy dopasowuje się przyrząd: pH → pehametr, przewodnictwo → konduktometr itd.
Skuteczna metoda to tabela: przyrząd → wielkość mierzona → typowy wynik. Ucz się parami (pehametr–pH, konduktometr–przewodnictwo, polarymetr–skręcalność, piknometr–gęstość) i ćwicz na zadaniach z wykresami, zwracając uwagę na osie i jednostki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Podręcznik chemii analitycznej (dział: metody instrumentalne)
  • Instrukcje obsługi i karty katalogowe: pehametr, konduktometr, polarymetr, piknometr (części: zasada działania i zastosowania)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dotyczące aparatury pomiarowej w laboratorium

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego