KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 28.
Przedstawiona na rysunku maszyna służy do
Ilustracja przedstawia maszynę górniczą, która jest używana do kruszenia skał.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maszyna przeznaczona do kruszenia skał służy do rozdrabniania urobku na mniejsze frakcje.
"Pobierka spągu" dotyczy wybierania/odspajania spągu, "kotwienie stropu" to wykonywanie obudowy kotwiowej, a "wiercenie otworów badawczych" realizuje się wiertnicami – to inne procesy i inny osprzęt.

Pełne wyjaśnienie:

W górnictwie podziemnym kruszenie skał oznacza mechaniczne rozdrabnianie urobku (skały lub węgla z przerostami) do ziarnistości ułatwiającej transport, przesiewanie lub dalszą przeróbkę. Maszyny do kruszenia rozpoznaje się zwykle po elementach roboczych przeznaczonych do łamania i rozdrabniania materiału (strefa podawania, komora kruszenia, osłony, przenośniki/rynny podawcze w zależności od konstrukcji).

Odpowiedź "kruszenia skał." jest poprawna, bo wskazuje funkcję procesu technologicznego odpowiadającą maszynom kruszącym: ich zadaniem nie jest wykonywanie otworów ani montaż elementów obudowy, tylko zmiana granulacji materiału.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne czynności i wymagają innego typu sprzętu:

  • "pobierki spągu." – odnosi się do robót w spągu (np. wybieranie, profilowanie, usuwanie nierówności). Do tego stosuje się urządzenia urabiające/ładujące lub narzędzia do prac w spągu, a nie typową maszynę kruszącą.
  • "kotwienia stropu." – to czynność związana z wykonywaniem obudowy kotwiowej. Wymaga wiercenia otworów kotwowych i instalacji kotew (kotwiarki, wiertnice z osprzętem kotwiącym), często z magazynem materiałów i układami dozowania żywic/cementu. Funkcja kruszenia jest tu nieadekwatna.
  • "wiercenia otworów badawczych." – otwory badawcze wykonuje się wiertnicami (z napędem obrotowym/udarowym, żerdziami, koronami wiertniczymi). Celem jest pozyskanie informacji geologicznych lub rozpoznanie warunków, a nie rozdrabnianie urobku.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach "maszyna na rysunku służy do…" warto najpierw przypisać proces technologiczny do grupy: (1) rozdrabnianie/kruszenie, (2) wiercenie, (3) kotwienie/obudowa, (4) urabianie/ładowanie. Dopiero potem wybiera się odpowiedź. To ogranicza ryzyko pomyłki wynikającej z pierwszego skojarzenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kruszenie skał to mechaniczne rozdrabnianie urobku na mniejsze kawałki, aby ułatwić transport, przeróbkę lub odsiew. Maszyna krusząca nie wykonuje otworów ani nie montuje obudowy; jej główną funkcją jest zmiana granulacji materiału po urabianiu.
Wiertnica ma typowe elementy do wykonywania otworów: żerdzie/wrzeciono, uchwyty, stabilizatory i miejsce podawania narzędzia w głąb górotworu. Kruszarka ma strefę podawania urobku i element roboczy do łamania/zgniatania materiału. Kluczowe jest pytanie: "czy robi otwór, czy rozdrabnia urobek?"
Kotwienie stropu to wykonywanie obudowy kotwiowej, czyli wzmacnianie górotworu przez instalację kotew w wywierconych otworach. Celem jest stabilizacja stropu i bezpieczeństwo. Kruszenie dotyczy urobku i jego rozdrobnienia, a nie wzmacniania wyrobiska.
Pobierka spągu to wykonywanie robót w spągu wyrobiska (np. wybieranie, profilowanie, usuwanie nadmiaru materiału), aby uzyskać wymagany przekrój i warunki dla transportu. Bywa mylona z urabianiem przodka lub z pracą maszyn rozdrabniających, gdy uczeń nie rozróżnia miejsca robót: spąg vs urobek.
Maszyny wiertnicze służą do wykonywania otworów: pod strzelanie, pod kotwy, pod rozpoznanie warunków geologicznych lub do odwadniania/odmetanowania (zależnie od technologii). Wspólna cecha to wykonywanie otworu w górotworze, a nie rozdrabnianie urobku po jego odspojeniu.
Kruszenie stosuje się wtedy, gdy urobek ma zbyt duże gabaryty dla przenośników, przesypów lub urządzeń przeróbczych. Rozdrabnianie może być potrzebne po urabianiu, przy przerostach skalnych albo gdy trzeba ujednolicić frakcję. Decyzja wynika z wymagań transportu i technologii zakładu.
Najczęstszy błąd to wybór odpowiedzi na podstawie jednego skojarzenia (np. "ma wysięgnik, więc wierci"), bez analizy funkcji procesu. Drugi błąd to mylenie robót: kotwienie (obudowa) z wierceniem (otwór) i kruszeniem (urobek). Pomaga podział na procesy technologiczne i ich cele.
Nie. Urabianie (odspajanie) to oddzielenie materiału od górotworu w przodku, np. mechanicznie lub strzałowo. Kruszenie to etap późniejszy: rozdrabnianie już odspojonego urobku do mniejszej frakcji. Na egzaminie warto zapamiętać kolejność: odspojenie → ewentualne kruszenie → transport.
Najpierw nazwij proces: otwór (wiercenie), wzmocnienie (kotwienie), robota w spągu (pobierka), rozdrabnianie urobku (kruszenie). Potem dopasuj maszynę do celu. Jeśli rysunek pokazuje elementy do łamania urobku, wybór "kruszenia skał" jest logiczny.
Urządzenia kruszące spotyka się tam, gdzie trzeba dopasować gabaryty urobku do transportu: przy punktach załadunku, przesypach, w ciągach odstawy lub w rejonach, gdzie duże bryły powodują zacięcia. Dokładne miejsce zależy od organizacji transportu i układu technologicznego w kopalni.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Kruszarka (dostęp: 2026-03-01)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Wiertnica (dostęp: 2026-03-01)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Kotwa_g%C3%B3rnicza (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i DTR maszyn stosowanych w wyrobiskach podziemnych (w zakresie rozpoznania funkcji i budowy)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dotyczące maszyn: wiertnice, kotwiarki, kruszarki, kombajny chodnikowe
  • Atlasy/kompendia maszyn górniczych używanych w kopalniach podziemnych (rozdziały o urabianiu i kruszeniu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego