KWALIFIKACJA ROL4 + ROL10 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 26.
Przedstawiona na rysunku rasa owiec najbardziej nadaje się do produkcji
Ilustracja przedstawia owcę, która jest najprawdopodobniej rasy merynos, co sugeruje jej puszysta i gęsta wełna.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "wełny." jest właściwa, jeżeli przedstawiona na rysunku rasa należy do typu wełnistego, czyli jest selekcjonowana głównie pod kątem jakości i ilości runa. Pozostałe opcje dotyczą innych kierunków użytkowania (mięsnego, mlecznego lub futerkowego), charakterystycznych dla innych ras.

Pełne wyjaśnienie:

W hodowli owiec wyróżnia się różne kierunki użytkowania, czyli główne cele produkcyjne, do których dana rasa była przez lata selekcjonowana. Najczęściej spotkasz użytkowość: wełnistą, mięsną, mleczną oraz (rzadziej, w zależności od ujęcia w materiałach) futerkową.

Odpowiedź "wełny." pasuje wtedy, gdy rasa z ilustracji ma cechy typowe dla owiec wełnistych, czyli takich, u których najważniejszym produktem jest runo (wełna) i na tę cechę ukierunkowano dobór hodowlany. W praktyce uczeń powinien rozpoznać rasę na podstawie wyglądu (pokrój, typ okrywy, ogólny "typ" zwierzęcia), a następnie skojarzyć ją z właściwym kierunkiem produkcji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "mięsa." – dotyczy ras mięsnych, u których priorytetem jest szybki przyrost masy i cechy rzeźne. Jeśli rasa z rysunku jest typowo wełnista, to mięso nie jest jej głównym przeznaczeniem w zadaniu.
  • "futer." – odnosi się do produkcji surowca futrzarskiego (specyficzna okrywa/skin). To kierunek odmienny od wełny i nie powinien być wybierany, jeśli ilustracja przedstawia rasę kojarzoną przede wszystkim z runem.
  • "mleka." – dotyczy ras mlecznych, wykorzystywanych do produkcji mleka i przetworów. To inny profil selekcji niż u ras wełnistych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie odwołuje się do rysunku, zawsze najpierw nazwij rasę (choćby roboczo), a dopiero potem przypisz jej kierunek użytkowania. Unikniesz wtedy "zgadywania" na podstawie jednej cechy, np. samego umaszczenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użytkowość wełnista oznacza, że rasa owiec jest utrzymywana głównie dla runa, czyli produkcji wełny. W takim kierunku selekcji kluczowe są cechy włókna (np. jakość) i ilość runa, a nie maksymalizacja mleka czy cech rzeźnych.
Na egzaminie porównuj cały typ zwierzęcia: budowę, "masywność", wygląd okrywy oraz ogólny pokrój. Rasy mięsne często kojarzy się z mocniejszym umięśnieniem, a wełniste z typową, obfitą okrywą runa. Nie opieraj się na jednej cesze.
To typowy dystraktor sprawdzający, czy uczeń odróżnia wełnę (runo do przerobu włókienniczego) od surowca futrzarskiego. W praktyce kierunek futerkowy jest odmienny i dotyczy specyficznego wykorzystania okrywy/skóry, a nie klasycznej wełny.
Najczęściej wyróżnia się użytkowość: wełnistą, mięsną i mleczną. W testach mogą pojawiać się też odpowiedzi dotyczące futer jako osobnej kategorii. Kluczowe jest przypisanie rasy do dominującego celu produkcji.
Tak, zwierzę daje różne produkty, ale w zadaniach egzaminacyjnych chodzi o główny kierunek użytkowania rasy (to, do czego jest przede wszystkim selekcjonowana). Dlatego wybierasz jedną odpowiedź: tę najbardziej charakterystyczną dla wskazanej rasy.
Wełna to runo przeznaczone do przerobu włókienniczego. Futro wiąże się z użytkowaniem futrzarskim (okrywa/skóra jako surowiec). Jeśli pytanie dotyczy rasy typowo runowej, właściwsza jest "wełna", a nie "futro".
Rasy mleczne dobiera się, gdy celem jest produkcja mleka oraz wyrobów (np. sery). W takim stadzie ważniejsze są cechy laktacyjne niż parametry runa. W pytaniu obrazkowym o rasę mleczną zwykle oczekuje się odpowiedzi "mleka".
Ucz się w schemacie: zdjęcie → nazwa rasy → kierunek użytkowania → 2–3 cechy rozpoznawcze. Najlepiej sprawdzają się atlasy ras i zestawy fotografii. Rób fiszki i ćwicz szybkie rozpoznawanie bez podpowiedzi.
Wiele ras ma zbliżone umaszczenie lub pokrój, a jakość zdjęcia może ukrywać cechy istotne do identyfikacji. Dlatego ważne są wyraźne ujęcia i typowe cechy rasy. Gdy ilustracja jest słaba, rośnie ryzyko pomyłki mimo wiedzy.
Najczęstsze są: wybór na podstawie jednego szczegółu (np. koloru), mylenie wełny z futrem oraz kierowanie się stereotypem "owca = mięso". Pomaga metoda: najpierw identyfikacja rasy, potem dopiero wybór produktu dominującego.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Odpowiedź "wełny." jest właściwa, jeżeli przedstawiona na rysunku rasa należy do typu wełnistego, czyli jest selekcjonowana głównie pod kątem jakości i ilości runa."

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (atlas ras owiec) oraz wglądu w ilustrację używaną w zadaniu.

Materiały:

  • Atlas/kompendium ras owiec używanych w Polsce (materiał ze zdjęciami i opisem użytkowości)
  • Podręcznik zootechniki w zakresie hodowli owiec (rozdziały: rasy i użytkowanie)
  • Notatki własne: tabela "rasa → kierunek użytkowania → cechy rozpoznawcze"

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego