KWALIFIKACJA MTL3 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 31.
Przedstawiona na rysunku wada wyrobu tłoczonego to
Ilustracja przedstawia wadę wyrobu tłoczonego, która jest związana z zawodem technika hutnika w kwalifikacji M7.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Uszy" to charakterystyczna wada wytłoczek polegająca na powstaniu lokalnych, wystających obszarów na krawędzi/obrzeżu wyrobu wskutek nierównomiernego płynięcia materiału. Na rysunku rozpoznaje się ją po "wybrzuszonych" fragmentach obwodu, a nie po pofałdowaniu, ogólnej wypukłości lub skręceniu elementu.

Pełne wyjaśnienie:

Wada "uszy" (często kojarzona z tzw. "ears") w wyrobach tłoczonych polega na tym, że na obrzeżu/na krawędzi wytłoczki pojawiają się lokalne, wyraźne wyniesienia – fragmenty obwodu są "wyciągnięte" bardziej niż pozostałe. Jest to efekt nierównomiernego płynięcia materiału podczas kształtowania, co może wynikać m.in. z kierunkowości własności blachy, tarcia, docisku lub geometrii narzędzia. W rozpoznaniu kluczowe jest to, że "uszy" są miejscowe i dotyczą głównie obwodu, a nie całej powierzchni.

Odpowiedź "fałdy" oznacza zwykle powstawanie pofałdowań (zmarszczeń) materiału, czyli cienkich, pomarszczonych stref wynikających z utraty stateczności przy ściskaniu. Na obrazie "fałdy" kojarzą się z wieloma drobnymi załamaniami/zmarszczeniami, a nie z kilkoma wyraźnymi "wypiętrzeniami" obwodu.

Odpowiedź "wypukłość" jest zbyt ogólna i odnosi się do wybrzuszenia powierzchni (często bardziej ciągłego i obejmującego większy obszar). Sama wypukłość nie opisuje typowego, obwodowego układu miejscowych wyniesień charakterystycznych dla "uszu".

Odpowiedź "wichrowatość" dotyczy odkształcenia przestrzennego polegającego na skręceniu lub zwichrowaniu elementu (brak płaskości, "łódkowanie", przekoszenie). Wichrowatość rozpoznaje się po tym, że wyrób nie leży w jednej płaszczyźnie lub ma skręconą geometrię, a nie po lokalnych wyniesieniach krawędzi.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu wad na rysunku najpierw ustal, czy deformacja jest lokalna (kilka miejsc na obwodzie), powierzchniowa (zmarszczenia/fałdy), czy przestrzenna (wichrowatość). Dopiero potem dopasuj nazwę wady.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Uszy" to miejscowe wyniesienia na obwodzie wytłoczki (krawędzi/obrzeżu), widoczne jako fragmenty bardziej "wyciągnięte" niż reszta. Powstają przez nierównomierne płynięcie materiału podczas tłoczenia, więc mają charakter lokalny i powtarzalny w kilku strefach obwodu.
"Uszy" wyglądają jak pojedyncze lub kilka wyraźnych "wypiętrzeń" na krawędzi. "Fałdy" to raczej pomarszczenia lub zmarszczki materiału, często liczne i drobne. Na egzaminie szukaj: lokalne wyniesienia obwodu = "uszy", drobne pofałdowanie powierzchni = "fałdy".
Najczęściej przez nierównomierną podatność materiału na odkształcenie (kierunkowość blachy) oraz warunki tarcia i docisku. Jeśli materiał "płynie" łatwiej w jednych kierunkach niż w innych, to część obwodu wydłuża się bardziej i tworzy wyniesienia.
Wichrowatość to odkształcenie przestrzenne: element jest skręcony, nie jest płaski lub ma przekoszoną geometrię. To inny typ niezgodności niż "uszy", bo dotyczy ogólnej postaci wyrobu, a nie lokalnych wyniesień na obrzeżu.
Nie. "Wypukłość" to ogólne wybrzuszenie (często ciągłe) fragmentu powierzchni, bez koniecznego związku z krawędzią. "Uszy" są typowo zlokalizowane na obwodzie i mają postać kilku miejscowych wyniesień. Na rysunku patrz, czy deformacja dotyczy obrzeża.
"Uszy" pogarszają dokładność wymiarową i kształt obwodu, utrudniają dalsze operacje (np. przycinanie, montaż) i mogą wymagać dodatkowego okrawania. W kontroli jakości są podstawą do klasyfikacji wyrobu jako niezgodnego lub do korekty parametrów procesu.
W praktyce pomaga stabilne prowadzenie procesu: kontrola stanu narzędzia, powtarzalne ustawienia docisku, właściwe smarowanie oraz szybka reakcja na pierwsze objawy niezgodności. W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest też poprawne nazwanie wady na podstawie obrazu.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi po "ogólnym skojarzeniu" (np. każda deformacja = fałdy) bez sprawdzenia, czy wada jest lokalna, powierzchniowa czy przestrzenna. Drugi błąd to ignorowanie miejsca występowania: obrzeże sugeruje "uszy", a skręcenie całej części sugeruje "wichrowatość".
"Fałdy" rozpoznaje się po zmarszczeniach i pofałdowaniu materiału, czyli wielu drobnych załamaniach powierzchni. Zwykle są to nieregularne, "pogniecione" strefy, a nie kilka gładkich, wyraźnych wyniesień na obwodzie jak przy "uszach".
Najlepiej uczyć się z atlasu wad i łączyć nazwę z charakterystycznym wyglądem: gdzie wada występuje (obrzeże/powierzchnia/całość), czy jest lokalna czy rozległa oraz jaki ma "rysunek" na obrazie. Pomaga też tworzenie własnych fiszek: nazwa + 2–3 cechy rozpoznawcze.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: ""Uszy" to charakterystyczna wada wytłoczek polegająca na powstaniu lokalnych, wystających obszarów na krawędzi/obrzeżu wyrobu wskutek nierównomiernego płynięcia materiału."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z technologii tłoczenia i wad wytłoczek (atlas wad)
  • Instrukcje stanowiskowe i karty kontroli jakości dla operacji tłoczenia w zakładzie
  • Podręczniki z podstaw obróbki plastycznej metali (rozdziały o tłoczeniu na zimno)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego