KWALIFIKACJA SPO4 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 24.
Przedstawiona na rysunku zabawka służy do stymulowania rozwoju niemowlęcia w zakresie
Ilustracja przedstawia kolorową zabawkę dla niemowląt, która służy do stymulowania rozwoju sensomotorycznego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sensomotoryka dotyczy współdziałania zmysłów i ruchu, czyli tego, jak dziecko odbiera bodźce (np. wzrokowe, dotykowe, słuchowe) i reaguje na nie działaniem (chwytanie, potrząsanie, manipulacja). Zabawki tego typu zwykle prowokują jednocześnie percepcję i aktywność manualną, dlatego wspierają właśnie rozwój sensomotoryczny.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowa odpowiedź: sensomotoryki.

Sensomotoryka to obszar rozwoju, w którym kluczowe jest łączenie odbioru bodźców zmysłowych z odpowiedzią ruchową. U niemowląt wiele zabawek rozwojowych działa tak, że dziecko:

  • patrzy na elementy (bodźce wzrokowe),
  • dotyka i chwyta (bodźce dotykowe/proprioceptywne),
  • porusza zabawką, potrząsa lub naciska (reakcja ruchowa),
  • często słyszy dźwięk (bodźce słuchowe).
To jednoczesne "czucie i działanie" jest typowe dla stymulacji sensomotorycznej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • nawyków – "nawyki" to bardzo ogólna kategoria. Zabawka może sprzyjać powtarzaniu pewnych czynności, ale w kontekście rozwoju niemowlęcia nie jest to najbardziej trafny i specyficzny obszar, który opisuje mechanizm działania zabawki.
  • motoryki dużej – motoryka duża dotyczy głównie dużych grup mięśni i ruchów całego ciała (np. obracanie się, siadanie, raczkowanie, wstawanie). Zabawki manipulacyjne najczęściej wspierają koordynację czuciowo-ruchową i motorykę małą, a nie typowo motorykę dużą.
  • kontaktów społecznych – kontakty społeczne rozwijają się przede wszystkim w relacji z opiekunem i innymi osobami (wzajemność, naśladowanie, komunikacja). Zabawka może być elementem wspólnej zabawy, ale jej podstawowa funkcja rozwojowa nie polega na ćwiczeniu relacji społecznych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli zabawka "uruchamia" jednocześnie zmysły i działanie rąk (patrzę–dotykam–poruszam), najczęściej chodzi o sensomotorykę, a nie o motorykę dużą czy rozwój społeczny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sensomotoryka to współdziałanie zmysłów i ruchu: dziecko odbiera bodźce (wzrok, dotyk, słuch, propriocepcja) i odpowiada na nie działaniem (chwytanie, potrząsanie, manipulowanie). U niemowląt rozwija się głównie przez krótką, bezpieczną zabawę angażującą jednocześnie percepcję i ruch.
Najczęściej taka zabawka zachęca do patrzenia, dotykania i poruszania nią: ma elementy do chwytania, różne faktury, kontrasty kolorów lub dźwięki. Kluczowe jest to, że dziecko musi połączyć bodziec (np. widzę element) z ruchem (sięgam, chwytam, obracam).
Sensomotoryka dotyczy integracji zmysłów z ruchem (koordynacja czucia i działania). Motoryka duża dotyczy ruchów całego ciała i dużych grup mięśni (obrót, siad, raczkowanie, wstawanie). Zabawki manipulacyjne zwykle mocniej wspierają sensomotorykę niż motorykę dużą.
Zabawa dostarcza bezpiecznych, powtarzalnych bodźców i okazji do ćwiczenia reakcji ruchowych. Niemowlę uczy się zależności "działanie–efekt" (np. poruszę zabawką, usłyszę dźwięk), co wspiera koordynację, planowanie ruchu oraz coraz lepszą kontrolę dłoni i palców.
Tak. W praktyce wiele zabawek wpływa równocześnie na kilka sfer (np. wzrok, dotyk, motorykę małą). W zadaniach egzaminacyjnych wybiera się jednak obszar najbardziej typowy i najbardziej bezpośrednio stymulowany przez konstrukcję zabawki, np. sensomotorykę przy zabawkach wielozmysłowych.
Najczęściej są to bodźce wzrokowe (kontrasty, ruch), dotykowe (różne faktury), słuchowe (grzechotki, szelesty) oraz proprioceptywne/przedsionkowe (delikatne zmiany pozycji, kołysanie w granicach bezpieczeństwa). Dobór bodźców powinien być łagodny i dostosowany do wieku dziecka.
Częsty błąd to utożsamianie każdej aktywnej zabawy z "motoryką dużą" albo wybieranie bardzo ogólnej kategorii typu "nawyki". Pomaga pytanie kontrolne: czy zabawka wymaga połączenia bodźca zmysłowego z ruchem dłoni (sensomotoryka), czy raczej pracy całego ciała (motoryka duża)?
Przede wszystkim przez krótkie aktywności: podawanie bezpiecznych zabawek do chwytania, zachęcanie do sięgania, zmiany faktur i kontrastów w otoczeniu oraz spokojne nazywanie bodźców ("słyszysz?", "miękkie/twarde"). Ważna jest kontrola czystości, wieku dziecka i ryzyka połknięcia.
Gdy opis dotyczy aktywności, której celem jest interakcja: naprzemienność (tura), naśladowanie, wspólne reguły, reagowanie na emocje i sygnały innych osób. Jeśli jednak w centrum jest manipulowanie przedmiotem i bodźce zmysłowe, zwykle trafniejsza będzie sensomotoryka.
Ćwicz przyporządkowanie zabawek do obszarów rozwoju: sensomotoryka (wielozmysłowo + ruch), motoryka duża (ruch całego ciała), społeczny (interakcja), poznawczy (rozwiązywanie problemu). Pomaga robienie fiszek: "zabawka – co robi dziecko – jaka sfera rozwoju".
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Sensomotoryka dotyczy współdziałania zmysłów i ruchu, czyli tego, jak dziecko odbiera bodźce (np. wzrokowe, dotykowe, słuchowe) i reaguje na nie działaniem (chwytanie, potrząsanie, manipulacja)."

Źródła:

  • CDC, "Important Milestones: Your Baby By One Year" (opis kamieni milowych i typowych aktywności czuciowo-ruchowych) – https://www.cdc.gov/ncbddd/actearly/milestones/milestones-1yr.html - dostęp 2026-02-18
  • Encyclopaedia Britannica, "Sensorimotor stage" (koncepcja rozwoju sensomotorycznego i relacji percepcja–działanie) – https://www.britannica.com/science/sensorimotor-stage - dostęp 2026-02-18
  • UNICEF, "Early childhood development" (ogólne podstawy wspierania rozwoju we wczesnym dzieciństwie, w tym przez zabawę i stymulację) – https://www.unicef.org/early-childhood-development - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z psychologii rozwojowej niemowlęcia (etapy rozwoju, stymulacja)
  • Materiały metodyczne dla opiekunek w żłobkach dotyczące zabaw sensorycznych
  • Rzetelne poradniki pediatryczne/rozwojowe opisujące kamienie milowe i zabawy wspierające koordynację

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego