KWALIFIKACJA BUD22 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 7.
Przedstawiona na zdjęciu maszyna służy do wykonywania
Ilustracja przedstawia maszynę rolniczą, najprawdopodobniej pług, używaną do głębokiej orki.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowa jest odpowiedź "głębokiej orki", ponieważ tego typu maszyny/narzędzia pracują w glebie na dużej głębokości, rozluźniając i spulchniając profil glebowy. Wykonywanie rowów (odwadniających lub drenarskich) oraz drenaż kreci wymagają narzędzi typowo "rowowych" albo specjalnych kretowników.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu sprawdzana jest umiejętność rozpoznania przeznaczenia maszyny po jej budowie i typie pracy w gruncie. Odpowiedź "głębokiej orki" jest właściwa dla narzędzi uprawowych pracujących na znacznej głębokości (np. głębosze, pługi do uprawy głębokiej), których celem jest spulchnienie i rozluźnienie gleby, a nie wykonanie wąskiego wykopu o stałym przekroju.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "rowka drenarskiego" – rowek drenarski ma zwykle określony, wąski przekrój i jest wykonywany maszynami przeznaczonymi do kopania/wycinania rowków pod przewody drenarskie (dreny). Narzędzia do orki głębokiej nie zapewniają takiego, powtarzalnego wykopu i nie są projektowane do układania drenażu.
  • "drenowania kreciego" – drenaż kreci wykonuje się specjalnym narzędziem (kretownikiem), które formuje w glebie kanał ("kreci") bez klasycznego wykopu. Wymaga to charakterystycznego osprzętu (kret, dłuto, czasem układ elementów roboczych typowy dla kretowania), innego niż w przypadku typowej orki głębokiej.
  • "rowu odwadniającego" – rów odwadniający to roboty ziemne liniowe, najczęściej wykonywane koparkami, koparko-ładowarkami lub specjalnymi maszynami do rowów, gdzie kluczowe jest utrzymanie spadku, szerokości i skarp. Orka głęboka rozluźnia glebę na całej szerokości roboczej narzędzia, ale nie tworzy rowu o wymaganej geometrii.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach "na zdjęciu" skup się na elemencie roboczym i sposobie oddziaływania na grunt: czy narzędzie spulchnia (orka/głęboszowanie), czy wycina i odkłada urobek (rów), czy formuje kanał bez wykopu (kretowanie). To najszybciej prowadzi do poprawnego wyboru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Orka głęboka to zabieg uprawowy wykonywany na większej głębokości niż standardowa orka, aby rozluźnić zagęszczone warstwy gleby i poprawić warunki wodno-powietrzne. Stosuje się ją m.in. przy zaskorupieniu, podeszwie płużnej i problemach z infiltracją wody.
Narzędzia do orki/głęboszowania mają elementy spulchniające glebę (zęby, dłuta, odkładnice) i pracują na szerokości roboczej narzędzia. Maszyny do rowów wycinają wąski przekrój i odkładają urobek na bok, tworząc rów o stałej geometrii.
Rów odwadniający to element systemu melioracyjnego służący do odprowadzania nadmiaru wody z terenu. Wykonuje się go, gdy występują podtopienia, wysoki poziom wód gruntowych lub potrzeba ukierunkowania odpływu. Ważne są spadek, przekrój i utrzymanie drożności.
Rowek drenarski to wąski wykop wykonywany pod ułożenie przewodów drenarskich (drenów), które zbierają wodę z gruntu i kierują ją do odbiornika. W przeciwieństwie do rowu odwadniającego jest zwykle węższy i powiązany bezpośrednio z instalacją drenażową.
Drenowanie krecie to metoda odwadniania polegająca na formowaniu w glebie podziemnych kanałów ("krecich") bez klasycznego wykopu. Wykorzystuje się specjalny kretownik, który przeciągany w gruncie tworzy przewód odpływowy. Metoda wymaga odpowiednich warunków glebowych.
Orka głęboka poprawia strukturę i przepuszczalność gleby, ale nie tworzy trwałej sieci odprowadzania wody. Drenaż (rurowy lub kreci) działa systemowo: zbiera wodę i odprowadza ją do odbiornika. To różne cele i różne efekty w dłuższym czasie.
Typowe są zęby/łapy z dłutami, czasem skrzydełka poszerzające strefę spulchnienia oraz elementy stabilizujące głębokość pracy. Ich zadaniem jest rozrywanie i unoszenie gleby, a nie formowanie rowu. Na egzaminie warto kojarzyć nazwę "głębosz" z takim osprzętem.
Stosuje się ją, gdy gleba jest zbyt zwięzła, ma słabą infiltrację lub pojawia się podeszwa płużna ograniczająca odpływ i rozwój korzeni. Na terenach zmeliorowanych może wspierać działanie odwodnienia, ale powinna być dobrana tak, by nie uszkodzić istniejących drenów.
Najczęściej myli się roboty ziemne (rowy) z zabiegami uprawowymi (orka/głęboszowanie), bo "wszystko wygląda jak praca w ziemi". Drugi błąd to wybór odpowiedzi po słowie-kluczu (np. "odwadniający") bez analizy, czy maszyna potrafi wykonać wymagany kształt wykopu.
Najpierw ustal, czy maszyna spulchnia glebę na szerokości roboczej, czy wycina wąski przekrój i odkłada urobek. Potem dopasuj do efektu: spulchnienie = orka/głęboszowanie; wykop o przekroju = rów/rowek; kanał bez wykopu = kretowanie.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Prawidłowa jest odpowiedź "głębokiej orki", ponieważ tego typu maszyny/narzędzia pracują w glebie na dużej głębokości, rozluźniając i spulchniając profil glebowy."

Materiały:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (podręczniki/atlas maszyn rolniczych i melioracyjnych).
  • Instrukcje producentów narzędzi uprawowych (głębosze, pługi) i maszyn do wykonywania rowów/drenażu (koparki rowów, drenarki).
  • Materiały szkolne dla kwalifikacji związanych z melioracjami: rozpoznawanie sprzętu i technologii robót.

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego