KWALIFIKACJA MED2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 21.
Przedstawione na rysunku kleszcze służą do usuwania zębów górnych
Ilustracja przedstawia narzędzie stomatologiczne, które jest używane do usuwania zębów górnych, a dokładniej zębów
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kleszcze ekstrakcyjne mają kształt części chwytnej (dziobów) dopasowany do konkretnej grupy zębów i łuku zębowego.
Jeżeli na rysunku przedstawiono kleszcze przeznaczone do zębów górnych o budowie typowej dla zębów bocznych, prawidłowa odpowiedź to: zęby trzonowe.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce stomatologicznej kleszcze do ekstrakcji nie są "uniwersalne" – ich budowa jest dopasowana do konkretnego położenia zęba (szczęka/żuchwa) oraz do grupy zębów (przednie lub boczne). Kluczowe znaczenie ma kształt części pracującej, czyli dziobów, które mają stabilnie obejmować koronę i umożliwiać kontrolowane ruchy podczas usuwania zęba.

Odpowiedź "trzonowych" jest poprawna, gdy przedstawione kleszcze są przeznaczone do usuwania zębów górnych z odcinka bocznego. Zęby trzonowe mają inną budowę i położenie niż siekacze i kły, dlatego narzędzia do ich ekstrakcji zwykle różnią się geometrią dziobów oraz ustawieniem względem rękojeści.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w tym ujęciu?

  • "siekaczy" – siekacze są zębami przednimi; kleszcze do nich mają inną, węższą i bardziej symetryczną część chwytającą niż narzędzia do zębów bocznych.
  • "kłów" – kły także należą do zębów przednich, mają charakterystyczną, dłuższą koronę i korzeń, co wpływa na konstrukcję kleszczy; pomylenie wynika często z tego, że oba typy dotyczą szczęki.
  • "przedtrzonowych" – choć to zęby boczne, ich rozmiar i kształt są inne niż u trzonowców; w zestawach narzędziowych często występują oddzielne kleszcze do przedtrzonowców i trzonowców.

Wskazówka egzaminacyjna: patrząc na narzędzie, najpierw ustal, czy jest "górne" czy "dolne" (ustawienie i kąt pracy), a dopiero potem rozstrzygaj, czy pasuje do zębów przednich (siekacze/kły) czy bocznych (przedtrzonowce/trzonowce). To ogranicza zgadywanie i ułatwia wybór jednej odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kleszcze ekstrakcyjne to narzędzia używane do usuwania (ekstrakcji) zębów. Ich część pracująca (dzioby) jest ukształtowana tak, aby możliwie stabilnie obejmować koronę zęba i umożliwiać kontrolowane ruchy podczas zabiegu.
Rozpoznanie opiera się na geometrii narzędzia: ustawieniu dziobów względem rękojeści i sposobie, w jaki mają obejmować ząb w szczęce. W praktyce porównuje się je z typowym układem anatomicznym szczęki oraz z zestawami narzędziowymi używanymi do zębów górnych.
Różne zęby mają inną wielkość, kształt korony i położenie w łuku zębowym. Dopasowane kleszcze zmniejszają ryzyko ześlizgnięcia się narzędzia, ułatwiają kontrolę siły i poprawiają bezpieczeństwo zabiegu, dlatego w instrumentarium są osobne typy do zębów przednich i bocznych.
Zęby trzonowe to zęby boczne, położone za przedtrzonowcami. Służą głównie do rozdrabniania pokarmu i mają większą powierzchnię żującą niż siekacze czy kły. W pytaniach egzaminacyjnych zwykle przeciwstawia się je zębom przednim.
Obie grupy należą do zębów bocznych, ale trzonowce są zwykle większe i mają bardziej rozbudowaną powierzchnię żującą. W instrumentarium może to oznaczać inny profil dziobów kleszczy. Na egzaminie warto kojarzyć: przedtrzonowce bliżej kłów, trzonowce dalej ku tyłowi łuku.
Zabieg ekstrakcji wykonuje lekarz dentysta, natomiast higienistka stomatologiczna zwykle asystuje: przygotowuje stanowisko, dobiera i podaje narzędzia, dba o organizację pracy i bezpieczeństwo pacjenta. Zakres czynności zależy od organizacji gabinetu i obowiązujących przepisów.
Typowe błędy to mylenie kleszczy do zębów górnych z dolnymi oraz traktowanie narzędzia jako "uniwersalnego" dla wszystkich zębów. Często też wybiera się odpowiedź na podstawie pierwszego skojarzenia (np. zęby przednie), zamiast analizować kształt dziobów i ich ustawienie.
Najskuteczniejsze jest uczenie się na zdjęciach/atlasach i w gabinecie: porównuj narzędzia parami (górne vs dolne, przednie vs boczne) i zwracaj uwagę na dzioby. Pomaga też tworzenie fiszek z nazwą, przeznaczeniem i krótką cechą rozpoznawczą narzędzia.
Wiele zagadnień z instrumentarium wymaga rozpoznania kształtu narzędzia, czego nie da się w pełni oddać samym opisem. Dlatego w testach stosuje się rysunki lub fotografie. Warto ćwiczyć analizę ilustracji: uchwyt, łuk rękojeści i kształt części pracującej.
Najłatwiej przy porównaniu części chwytnej: kleszcze do zębów przednich zwykle mają węższe, bardziej symetryczne dzioby, a do zębów bocznych – masywniejsze i dopasowane do powierzchni zębów trzonowych. Na egzaminie porównuj najpierw "przód" vs "bok" łuku.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Atlas instrumentarium stomatologicznego (dział: narzędzia do ekstrakcji)
  • Skrypty/podręczniki z chirurgii stomatologicznej dla poziomu szkoły medycznej
  • Modele i plansze anatomiczne uzębienia (szczęka i żuchwa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego