KWALIFIKACJA BUD14 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 12.
Przedstawione na rysunku ławy schodkowe stosuje się w przypadku
Ilustracja przedstawia przekrój przez fundamenty budynku, w którym zastosowano ławy schodkowe.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ławy schodkowe wykonuje się wtedy, gdy fundament musi "zejść" lub "wejść" na inną rzędną, zachowując ciągłość i bezpieczne przeniesienie obciążeń. Takie stopniowanie stosuje się przy różnych poziomach posadowienia w obrębie jednego obiektu. Pozostałe opcje dotyczą warunków gruntowo-wodnych, a nie samej geometrii ławy.

Pełne wyjaśnienie:

Ławy fundamentowe schodkowe (stopniowane) to odmiana ławy, w której poziom spodu lub górnej powierzchni fundamentu zmienia się skokowo. Ich podstawową funkcją jest umożliwienie wykonania fundamentu w sytuacji, gdy w jednym budynku występują różne rzędne posadowienia (np. część podpiwniczona i niepodpiwniczona, różne poziomy posadzek, uskok terenu, zróżnicowane głębokości posadowienia wynikające z układu konstrukcyjnego).

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "różnych poziomów posadowienia w budynku" – ława schodkowa rozwiązuje problem geometryczny i wykonawczy: pozwala przejść pomiędzy poziomami bez "urwania" ławy i bez wprowadzania przypadkowych, nieciągłych podparć.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "zmiennego poziomu wód gruntowych" – poziom wód gruntowych wpływa na dobór technologii robót ziemnych, odwodnienie, izolacje przeciwwodne i czasem na decyzję o rodzaju posadowienia, ale sam w sobie nie jest typową przesłanką do wykonywania ławy schodkowej. Ława schodkowa nie "reguluje" poziomu wody.
  • "występowania gruntów spoistych nad fundamentem" – rodzaj gruntu w strefie powyżej ławy nie jest kryterium stosowania stopniowania ławy. O doborze rozwiązań decydują m.in. warunki nośności i głębokość posadowienia, a nie to, czy nad fundamentem występuje grunt spoisty.
  • "występowania gruntów wysadzinowych pod fundamentem" – grunty wysadzinowe wymagają rozwiązań ograniczających skutki przemarzania (np. odpowiedniej głębokości posadowienia poniżej strefy przemarzania, warstw odsączających, wymiany gruntu). Sama forma schodkowa nie jest "ochroną przed wysadzinami"; jej sens wynika z przejścia pomiędzy różnymi poziomami.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widać stopniowanie ławy (uskoki), najpierw zadaj sobie pytanie: co w obiekcie ma różne wysokości/poziomy? Dopiero potem rozważ warunki gruntowo-wodne, bo one zwykle dają inne objawy w rozwiązaniach (izolacje, drenaż, wymiana gruntu), a nie "schodki" w ławie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ławy schodkowe to ławy fundamentowe o stopniowanej geometrii, w których poziom ławy zmienia się skokowo. Stosuje się je, gdy w jednym obiekcie trzeba wykonać fundament na różnych rzędnych, zachowując ciągłość przenoszenia obciążeń i poprawną technologię robót.
Ponieważ umożliwiają bezpieczne przejście między różnymi głębokościami fundamentu w obrębie jednego budynku. Stopniowanie upraszcza wykonanie wykopu i deskowania, a jednocześnie pozwala zachować logiczny układ konstrukcyjny bez nagłych przerw w podparciu ścian.
Najczęściej nie. Wody gruntowe wpływają raczej na odwodnienie wykopu, izolacje przeciwwodne i dobór technologii robót ziemnych. Ława schodkowa jest rozwiązaniem wynikającym głównie z geometrii posadowienia (różne rzędne), a nie z samego poziomu wody.
Na przekroju fundamentu widać "stopnie" (uskoki) zamiast jednej, poziomej linii spodu lub górnej powierzchni ławy. Taki kształt sugeruje, że fundament przechodzi na inną rzędną. W zadaniach egzaminacyjnych to kluczowa wskazówka interpretacyjna.
Często dotyczy to części podpiwniczonej i niepodpiwniczonej, garażu dobudowanego do domu, uskoku terenu lub różnicy poziomów posadzek. Różne rzędne mogą też wynikać z układu konstrukcyjnego i konieczności uzyskania wymaganej głębokości fundamentu w danej części obiektu.
Typowy błąd to automatyczne łączenie "nietypowego fundamentu" z wodami gruntowymi lub gruntami wysadzinowymi. Uczeń wybiera odpowiedź, bo kojarzy ją z geotechniką, zamiast powiązać kształt schodków z funkcją: przejściem między różnymi poziomami posadowienia.
To rzędna (wysokość) na której znajduje się spód fundamentu względem przyjętego poziomu odniesienia. Poziom posadowienia dobiera się m.in. ze względu na nośność gruntu, głębokość przemarzania oraz geometrię obiektu. W jednym budynku może być więcej niż jeden poziom posadowienia.
Nie. Grunty wysadzinowe wymagają działań ograniczających skutki przemarzania (np. odpowiedniej głębokości posadowienia, wymiany gruntu, warstw odsączających). Ławy schodkowe służą przede wszystkim do zmiany rzędnej fundamentu, a nie jako podstawowy środek "przeciw wysadzinom".
Najczęściej jako rozpoznanie elementu na rysunku i dobór właściwego zastosowania. Egzamin sprawdza praktyczne rozumienie dokumentacji i robót fundamentowych: co oznacza dany kształt i kiedy się go stosuje. Zwykle nie wymaga obliczeń, tylko poprawnej interpretacji.
Ćwicz na przekrojach: zaznacz spód fundamentu, poziom terenu, ścianę fundamentową i posadzkę. Szukaj cech charakterystycznych (stopniowanie, poszerzenia, płyta). Warto porównywać rysunki ławy zwykłej i schodkowej oraz dopasowywać je do sytuacji wykonawczych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że ławy schodkowe wykonuje się wtedy, gdy fundament musi "zejść" lub "wejść" na inną rzędną, zachowując ciągłość i bezpieczne przeniesienie obciążeń.

Źródła:

  • PN-EN 1997-1 Eurokod 7: Projektowanie geotechniczne — Część 1: Zasady ogólne (norma; pojęcia posadowienia i zasady doboru rozwiązań geotechnicznych)
  • W. Starosolski, "Konstrukcje żelbetowe", tom dotyczący elementów i ustrojów konstrukcyjnych oraz podstaw kształtowania i wykonywania konstrukcji (źródło podręcznikowe; zagadnienia fundamentów i rysunku konstrukcyjnego)
  • Z. Wiłun, "Zarys geotechniki", rozdziały o warunkach gruntowo-wodnych i posadowieniu bezpośrednim (źródło podręcznikowe; terminologia i podstawy fundamentowania)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw fundamentowania i geotechniki dla technikum budowlanego (rozdziały o posadowieniu bezpośrednim)
  • Materiały dydaktyczne z czytania rysunku budowlanego/konstrukcyjnego (fundamenty, przekroje)
  • Normy i poradniki dotyczące projektowania geotechnicznego i fundamentów (do utrwalenia pojęć i terminologii)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego