KWALIFIKACJA MOD12 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 26.
Przedstawione na rysunku narzędzia należy użyć do
Ilustracja przedstawia zestaw narzędzi, które są prawdopodobnie używane do wycinania otworów w materiałach skórzanych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wycinanie otworów wykonuje się narzędziami typu wybijaki/dziurkacze, które usuwają materiał w miejscu otworu i zostawiają czystą krawędź.
Pozostałe opcje dotyczą innych operacji: stemplowanie daje odcisk wzoru, stępianie ścina krawędź na skos, a nitowanie łączy elementy po wykonaniu otworów.

Pełne wyjaśnienie:

W technologii wyrobów skórzanych wycinanie (wybijanie) otworów wykonuje się narzędziami, których część robocza ma kształt umożliwiający wycięcie krążka materiału (np. rurowy wybijak) lub precyzyjne wykonanie perforacji. Tego typu narzędzia stosuje się m.in. do dziurek w paskach, otworów pod klamry oraz do przygotowania miejsc pod elementy złączne.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "wycinania otworów"?
Jeżeli na rysunku przedstawiono narzędzia o końcówkach tnących/wybijających (typowe dla dziurkowania), ich celem jest wykonanie otworu o określonej średnicy i możliwie równej krawędzi. To jest osobna operacja technologiczna, wykonywana przed montażem okuć lub przed szyciem w określonych rozwiązaniach konstrukcyjnych.

  • Stemplowania nie wybiera się, gdy narzędzie ma funkcję wycięcia materiału. Stempel służy do odciskania znaku, faktury lub wzoru, a nie do usuwania fragmentu skóry.
  • Stępiania krawędzi dotyczy obróbki brzegu (np. ścinania na skos dla lepszego klejenia/zaginania). Narzędzia do stępiania mają geometrię nożową do zdejmowania warstwy, a nie do wykonywania otworów.
  • Nitowania to proces łączenia elementów nitami. Wymaga zwykle wcześniejszego wykonania otworów, ale same narzędzia do nitowania (osadzaki, matryce) służą do zakuwania nita, a nie do wycinania otworów.

Wskazówka egzaminacyjna: patrz na kształt części roboczej. Jeśli narzędzie wygląda jak tuleja/rurowy wycinak lub ma ostrą krawędź do "wykrojenia" materiału, najczęściej dotyczy to wykonywania otworów. Jeśli ma płaską powierzchnię z reliefem — kojarzy się ze stemplem. Jeśli przypomina nóż do ścinania warstwy — to stępianie krawędzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej są to wybijaki (rurowe, szczelinowe), dziurkacze oraz wykrojniki do otworów. Ich cechą jest krawędź robocza, która usuwa fragment materiału i pozostawia regularny otwór o określonej średnicy lub kształcie.
Nitowanie to łączenie elementów przez zakucie nita, natomiast wycinanie otworów to etap przygotowawczy. Otwór wykonuje się wcześniej (np. wybijakiem), a dopiero potem osadza i zaklepuje nit odpowiednimi matrycami/osadzakami.
Stempel ma powierzchnię do odciskania wzoru (nie usuwa materiału), a wybijak ma krawędź tnącą, która wycina fragment skóry i tworzy otwór. W praktyce po wybijaku zostaje przelot, a po stemplu — wytłoczenie.
Szukaj cech takich jak: rurowa końcówka, ostre obrzeże tnące, kształt odpowiadający średnicy otworu oraz brak reliefu typowego dla stempli. Narzędzia do otworów zwykle wyglądają jak tulejki lub trzpienie z krawędzią tnącą.
Częste błędy to: zła podkładka (tępa krawędź wybijaka), wykonywanie otworów zbyt blisko brzegu (ryzyko pęknięcia), dobór złej średnicy oraz brak osiowości. Na egzaminie myli się też wybijaki ze stemplami, gdy patrzy się tylko na "metalowy trzpień".
Dobór zależy od konstrukcji klamry i trzpienia. Otwór musi być na tyle duży, by trzpień swobodnie przechodził, ale nie za duży, aby nie deformować skóry. W praktyce wykonuje się próbę na ścinku lub stosuje się średnice zalecane w dokumentacji wyrobu.
Nie. Narzędzia do stępiania krawędzi służą do ścieniania i wyrównywania brzegu skóry (zdejmowanie warstwy), a nie do wykonywania przelotów. Użycie ich do otworów daje nieregularne kształty i może osłabić materiał.
Najczęściej po docięciu elementów i zaznaczeniu miejsc montażu, a przed montażem okuć (nity, oczka, zatrzaski) lub przed szyciem, jeśli konstrukcja tego wymaga. Kolejność zależy od technologii, ale otwory wykonuje się na etapie, gdy element jest stabilny i łatwy do pozycjonowania.
W wielu wyrobach: paski (dziurki regulacyjne), torby (mocowania uchwytów), portfele i etui (otwory pod napy), elementy rymarskie (przeplecenia, mocowania), a także w miejscach montażu okuć. To jedna z podstawowych operacji przygotowawczych.
Warto uczyć się przez porównywanie: wybijak (wycina), stempel (odciska), narzędzie do stępiania (ścienia brzeg), osadzak (zakuwanie). Pomaga też praktyka: obejrzyj narzędzia w pracowni i powiąż ich kształt z efektem na skórze.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wycinanie otworów wykonuje się narzędziami typu wybijaki/dziurkacze, które usuwają materiał w miejscu otworu i zostawiają czystą krawędź.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do technologii wyrobów skórzanych (działy: narzędzia rymarsko-kaletnicze, operacje przygotowawcze)
  • Instrukcje BHP i stanowiskowe dla prac ręcznych w pracowni kaletniczej (bezpieczne użycie wybijaków i podkładek)
  • Katalogi narzędzi rymarskich/kaletniczych producentów (sekcje: wybijaki, dziurkacze, wykrojniki do otworów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego