KWALIFIKACJA MEP2 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 15.
Przedstawione na rysunku narzędzie służy do wykonywania operacji
Ilustracja przedstawia narzędzie używane w procesie toczenia, co jest zgodne z kontekstem pytania egzaminacyjnego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Narzędzie pokazane na rysunku jest przeznaczone do toczenia, czyli obróbki skrawaniem na tokarce, gdzie przedmiot obraca się, a narzędzie zbiera materiał jedną krawędzią skrawającą.
Skrobanie jest zwykle ręczne, wiercenie wymaga wiertła, a szlifowanie – narzędzia ściernego.

Pełne wyjaśnienie:

Toczenie to operacja obróbki skrawaniem wykonywana najczęściej na tokarce. W tej technologii ruch główny stanowi obrót przedmiotu, a narzędzie (typowo nóż tokarski) realizuje posuw i usuwa naddatek materiału, tworząc wiór. Narzędzie przeznaczone do toczenia rozpoznaje się zwykle po tym, że ma pojedynczą krawędź skrawającą osadzoną w oprawce (zamiast wielu ziaren ściernych lub geometrii typowej dla wiertła).

Odpowiedź "toczenia" jest właściwa, ponieważ wskazuje na operację realizowaną narzędziem skrawającym o geometrii charakterystycznej dla pracy na tokarce: narzędzie skrawa materiał warstwami przy posuwie wzdłużnym lub poprzecznym, kształtując średnice, powierzchnie walcowe, stożki czy czoła.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "skrobania" dotyczy zwykle ręcznej obróbki wykańczającej skrobakiem, stosowanej do dopasowania powierzchni ślizgowych; narzędzia i sposób pracy są inne niż w toczeniu na obrabiarce.
  • "wiercenia" wymaga wiertła, które ma inną budowę (najczęściej dwie krawędzie skrawające i rowki wiórowe) oraz inną kinematykę procesu (tworzenie otworu).
  • "szlifowania" jest obróbką ścierną i wykorzystuje narzędzia z ziarnem ściernym (ściernice, trzpienie, pasy), a nie typowy nóż skrawający do toczenia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się rozpoznawanie operacji "z rysunku", zwracaj uwagę na to, czy narzędzie ma krawędź skrawającą (skrawanie), czy powierzchnię ścierną (szlifowanie), oraz czy jego geometria pozwala wykonywać rowki/otwory (wiercenie) czy dopasowanie ręczne (skrobanie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Toczenie to obróbka skrawaniem wykonywana głównie na tokarce, w której obraca się przedmiot, a narzędzie (np. nóż tokarski) usuwa materiał poprzez posuw. Efektem są m.in. powierzchnie walcowe, stożkowe i czołowe oraz rowki.
Najczęściej ma ono pojedynczą krawędź skrawającą osadzoną w oprawce (nóż tokarski). W odróżnieniu od wiertła nie ma typowych rowków wiórowych na całej długości, a w odróżnieniu od ściernicy nie ma powierzchni z ziarnem ściernym.
W toczeniu obraca się przedmiot i skrawa się jego powierzchnię zewnętrzną lub czoło, a w wierceniu narzędzie (wiertło) wykonuje otwór. Różna jest też geometria narzędzia: wiertło ma zwykle dwie krawędzie i rowki, a nóż tokarski jedną krawędź.
Szlifowanie to obróbka ścierna: materiał usuwa się ziarnami ściernymi na ściernicy lub trzpieniu. Toczenie to obróbka skrawaniem: materiał usuwa się krawędzią skrawającą noża. Inne są narzędzia, parametry i typowe zastosowania (szlifowanie często do wykańczania).
Skrobanie to zwykle ręczna obróbka wykańczająca skrobakiem, służąca do dopasowania współpracujących powierzchni (np. prowadnic). Stosuje się je, gdy potrzebna jest bardzo dobra przyległość i kontrola punktów styku, a nie typowe kształtowanie na tokarce.
Przez toczenie często wykonuje się wałki, tuleje, pierścienie, oprawy, gwinty, rowki oraz planowanie czoła. W pracach mechanicznych przy elementach optycznych toczenie bywa używane do przygotowania baz i opraw wymagających osiowości.
Częsty błąd to kierowanie się ogólnym skojarzeniem (np. "to wygląda jak do wiercenia") bez analizy cech: krawędź skrawająca vs ścierna, obecność rowków wiórowych, sposób mocowania. Inny błąd to ignorowanie, że toczenie dotyczy obrotu przedmiotu.
Wybierz "toczenia", gdy narzędzie jest nożem tokarskim lub wskazuje na pracę na tokarce: pojedyncza krawędź skrawająca, oprawka/uchwyt nożowy, przeznaczenie do kształtowania średnic, rowków lub czoła. Wiercenie i szlifowanie mają inne, charakterystyczne narzędzia.
Najważniejsze są: prędkość skrawania (związana z obrotami), posuw oraz głębokość skrawania. Dobiera się je do materiału, geometrii narzędzia i wymaganej chropowatości. Błędny dobór może powodować drgania, złą jakość powierzchni i szybkie zużycie ostrza.
Ustawienie (m.in. wysokość ostrza względem osi) wpływa na geometrię skrawania, siły i jakość powierzchni. Zbyt nisko lub zbyt wysoko ustawione ostrze może pogorszyć odprowadzanie wióra, zwiększyć drgania, a nawet prowadzić do uszkodzenia narzędzia lub detalu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty szkolne z obróbki skrawaniem (rozdziały: toczenie, wiercenie, szlifowanie, skrobanie)
  • Instrukcje stanowiskowe i BHP dla tokarki oraz podstawowe karty narzędziowe noży tokarskich
  • Atlasy/encyklopedie narzędzi skrawających (ilustracje geometrii i zastosowań)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego