KWALIFIKACJA MOT5 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 28.
Przedstawione na rysunku przepalenie denka tłoka w silniku z zapłonem iskrowym jest skutkiem
Ilustracja przedstawia dwa zdjęcia denka tłoka silnika z zapłonem iskrowym, które uległo przepaleniu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przepalenie denka tłoka w silniku ZI jest typowym skutkiem nadmiernego obciążenia cieplnego komory spalania.
Świeca o niewłaściwej wartości cieplnej może przegrzewać się, sprzyjać zjawiskom prowadzącym do lokalnego przegrzania i w efekcie do nadpalenia lub przepalenia tłoka. Pozostałe odpowiedzi nie opisują typowej przyczyny takiego uszkodzenia w ZI.

Pełne wyjaśnienie:

W silniku z zapłonem iskrowym przepalenie denka tłoka zwykle wiąże się z nadmierną temperaturą w komorze spalania lub z warunkami, które tę temperaturę lokalnie podnoszą. Jednym z praktycznych czynników serwisowych jest dobór świecy zapłonowej.

Odpowiedź "zastosowania świecy zapłonowej o niewłaściwej wartości cieplnej" jest poprawna, ponieważ wartość cieplna świecy decyduje o tym, jak skutecznie świeca odprowadza ciepło z końcówki izolatora i elektrody do głowicy. Świeca zbyt "ciepła" (nieodpowiednia do danego silnika/warunków) może pracować w zbyt wysokiej temperaturze, co zwiększa ryzyko przegrzewania obszaru w komorze spalania i powstawania uszkodzeń cieplnych. W konsekwencji, przy długotrwałym przeciążeniu cieplnym, może dojść do nadpalenia i przepalenia denka tłoka.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • "zastosowanie paliwa o zbyt wysokiej liczbie cetanowej" – liczba cetanowa jest parametrem istotnym przede wszystkim dla paliw do silników z zapłonem samoczynnym (diesel). W silniku ZI kluczowym parametrem paliwa jest liczba oktanowa, więc ta odpowiedź nie pasuje do wskazanego typu silnika.
  • "zbyt ciasno spasowanego tłoka w cylindrze" – zbyt mały luz montażowy może prowadzić do zatarcia, przytarć płaszcza tłoka i śladów tarcia na cylindrze. To inny mechanizm uszkodzenia niż typowe przepalenie denka wynikające z obciążeń cieplnych i procesów spalania.
  • "zbyt niskiej temperatury pracy silnika" – zbyt niska temperatura sprzyja raczej gorszej jakości spalania, osadom i zwiększonemu zużyciu, ale nie jest typową przyczyną przepalenia denka tłoka. Przepalenie kojarzy się z przegrzaniem, a nie z niedogrzaniem.

W praktyce warsztatowej, poza doborem świecy, warto analizować też warunki sprzyjające przegrzewaniu (np. niewłaściwy zapłon, zbyt uboga mieszanka, problemy z chłodzeniem). Jednak w ramach tego pytania najbardziej bezpośrednią i typową przyczyną serwisową jest niewłaściwa wartość cieplna świecy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wartość cieplna świecy opisuje jej zdolność do odprowadzania ciepła z końcówki roboczej do głowicy. Świeca "ciepła" wolniej oddaje ciepło, a "zimna" szybciej. Dobór musi pasować do silnika i warunków pracy, aby nie doprowadzić ani do przegrzewania, ani do zaklejania osadami.
Nieprawidłowa wartość cieplna może powodować zbyt wysoką temperaturę świecy i okolic komory spalania. Długotrwałe przegrzewanie sprzyja uszkodzeniom cieplnym elementów, w tym denka tłoka. W praktyce jest to błąd serwisowy, który może przyspieszyć awarię przy dużych obciążeniach silnika.
Przepalenie dotyczy zwykle denka (strony komory spalania) i ma charakter uszkodzenia cieplnego. Zatarcie częściej daje ślady tarcia na płaszczu tłoka i cylindrze (smugi, przytarcia) wynikające z niewłaściwego luzu, smarowania lub przegrzania współpracujących powierzchni, a nie z samego procesu spalania.
Liczba cetanowa opisuje skłonność paliwa do samozapłonu i jest kluczowa dla silników z zapłonem samoczynnym (ZS). W silniku z zapłonem iskrowym (ZI) najczęściej analizuje się liczbę oktanową. Dlatego łączenie "wysokiej liczby cetanowej" z uszkodzeniami ZI to typowa pułapka egzaminacyjna.
Zbyt "ciepła" świeca może wykazywać przegrzanie końcówki roboczej (np. odbarwienia, nadtopienia elektrod) i sprzyjać problemom w komorze spalania. W skrajnych warunkach może to korelować z uszkodzeniami cieplnymi innych elementów. Ocena zawsze wymaga oględzin i porównania z zaleceniami producenta.
Zmianę wartości cieplnej rozważa się tylko świadomie i w uzasadnionych przypadkach (np. specyficzne warunki eksploatacji lub modyfikacje). W typowej obsłudze pojazdu należy stosować świece zgodne z zaleceniami producenta silnika. Samowolna zmiana może pogorszyć pracę silnika lub zwiększyć ryzyko awarii.
Zbyt niska temperatura pracy częściej powoduje zwiększone zużycie, gorsze odparowanie paliwa, osady i problemy z emisją spalin. Nie jest jednak typową bezpośrednią przyczyną przepalenia denka tłoka, które kojarzy się z przeciążeniem cieplnym. W zadaniach egzaminacyjnych warto rozróżniać skutki niedogrzania i przegrzania.
Poza doborem świecy, na temperaturę w komorze spalania wpływają m.in. ustawienie zapłonu, skład mieszanki, sprawność chłodzenia oraz obciążenie silnika. W diagnostyce nie wolno opierać się na jednym czynniku: ocenia się stan świec, wtrysk/zasilanie, układ chłodzenia i ewentualne błędy sterownika.
Najczęstsze są: przenoszenie pojęć z diesla do benzyny (cetanowa zamiast oktanowej), utożsamianie każdego uszkodzenia tłoka z zatarciem oraz wybór odpowiedzi "na odwrót" (niska temperatura zamiast przegrzania). Pomaga zatrzymanie się i sprawdzenie, czy wskazana przyczyna pasuje do silnika ZI i do typu uszkodzenia.
Ćwicz rozpoznawanie mechanizmu awarii: cieplne (nadpalenia), mechaniczne (pęknięcia), tarciowe (zatarcia) i związane z procesem spalania. Ucz się kojarzyć objaw z przyczyną i z układem, który może ją wywołać (zapłon, zasilanie, chłodzenie, smarowanie). To skraca czas analizy na egzaminie.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe odpowiedzi nie opisują typowej przyczyny takiego uszkodzenia w ZI.

Materiały:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (dokumentacja serwisowa producenta świec i silnika, katalogi doboru świec)
  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki silników ZI (rozdziały o uszkodzeniach cieplnych tłoka i komory spalania)
  • Podręczniki szkolne z podstaw budowy i eksploatacji silników spalinowych (część o zapłonie iskrowym i świecach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego