KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 17.
Przedstawione na rysunku urządzenie oznaczone symbolem CSTW to czujnik
Ilustracja przedstawia urządzenie oznaczone symbolem CSTW, które jest czujnikiem stężenia tlenku węgla.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oznaczenie CSTW na urządzeniu z rysunku odpowiada czujnikowi używanemu do kontroli stężenia tlenku węgla w atmosferze kopalnianej.
Opcje z metanometrią, tlenem i temperaturą dotyczą innych typów pomiaru (CH4, O2 lub parametr fizyczny), więc nie pasują do tego symbolu.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność rozpoznania typu czujnika stosowanego w podziemnej eksploatacji złóż na podstawie oznaczenia urządzenia z rysunku. W praktyce górniczej monitoring atmosfery obejmuje kilka kluczowych wielkości, a ich pomylenie na egzaminie zwykle wynika z kojarzenia "kopalni" głównie z metanem.

Odpowiedź "stężenia tlenku węgla" jest właściwa, ponieważ symbol CSTW (w kontekście przedstawionego na rysunku urządzenia) odnosi się do czujnika przeznaczonego do kontroli CO. Pomiar CO jest istotny m.in. przy ocenie zagrożeń pożarowych oraz jakości powietrza w wyrobiskach.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "metanometrii automatycznej" dotyczy czujników/metanomierzy CH4 i elementów systemu metanometrii. To inny tor pomiarowy i inne oznaczenia aparatury niż dla CO.
  • "stężenia tlenu" odnosi się do czujników O2, używanych do kontroli zawartości tlenu (np. przy ocenie ryzyka niedotlenienia). To odrębna wielkość i inny typ czujnika niż czujnik CO.
  • "temperatury" to pomiar parametru fizycznego (termometr/sonda temperatury), a nie składu gazowego atmosfery. W górnictwie temperatura bywa monitorowana, ale nie odpowiada temu oznaczeniu urządzenia w tym zadaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w zadaniu pojawia się wybór między CO, CH4 i O2, najpierw ustal, czy pytanie dotyczy gazów czy parametrów fizycznych. Następnie dopasuj oznaczenie/symbol urządzenia do konkretnego toru monitoringu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mierzy stężenie CO w powietrzu (atmosferze wyrobiska). To ważny parametr bezpieczeństwa, bo podwyższony CO może wskazywać m.in. na pożar, tlenie się materiału lub nieprawidłową wentylację. Wynik jest podstawą do alarmów i decyzji ruchowych.
CO jest silnie toksyczny i może pojawić się przy pożarach, tleniu lub spalinach. Wczesne wykrycie wzrostu stężenia pozwala szybciej zareagować (wzmocnić przewietrzanie, ograniczyć pracę urządzeń, wdrożyć procedury). To element profilaktyki wypadków i zatruć.
Najczęściej rozróżnia się je po oznaczeniach, symbolach w legendzie oraz typowych nazwach kanałów pomiarowych (CO vs CH4). Jeżeli zadanie daje odpowiedzi "metanometria" i "tlenek węgla", nie kieruj się skojarzeniem z metanem, tylko dopasuj do symbolu z rysunku.
To zespół pomiarów i automatycznych reakcji związanych z kontrolą metanu (CH4) w wyrobiskach: czujniki, transmisja danych, progi alarmowe i sygnały do urządzeń. Jej celem jest ograniczenie ryzyka wybuchu metanu i zapewnienie bezpiecznych warunków pracy.
Stosuje się je tam, gdzie istnieje ryzyko spadku zawartości O2 (np. w rejonach o słabym przewietrzaniu lub przy zjawiskach wypierania tlenu przez inne gazy). Czujnik tlenu nie mierzy CO ani CH4, tylko procentową zawartość tlenu w powietrzu.
Nie. Czujnik temperatury mierzy parametr fizyczny, a czujniki gazów mierzą skład atmosfery (np. CO, CH4, O2). Temperatura może wspierać ocenę zagrożeń (np. pożarowych), ale nie daje informacji o stężeniach gazów i nie spełnia funkcji metanometrii ani detekcji CO.
Najczęściej: automatyczny wybór "metanometrii", bo metan kojarzy się z kopalnią; mylenie tlenu z tlenkiem węgla przez podobne nazwy; oraz wybieranie "temperatury", gdy uczeń nie rozpoznaje symbolu urządzenia. Pomaga analiza: gaz czy parametr fizyczny?
Ćwicz na przykładach z materiałów szkolnych i dokumentacji urządzeń: ucz się symboli, skrótów i typowych miejsc montażu. Dobrą metodą jest fiszka: skrót → mierzona wielkość → zagrożenie. Na egzaminie najpierw zidentyfikuj, czy to czujnik gazowy czy czujnik parametrów.
Montuje się je w wyrobiskach i rejonach wskazanych przez ocenę ryzyka: w prądach wentylacyjnych, przy skrzyżowaniach, w rejonach urabiania, przy strefach zagrożeń oraz w miejscach, gdzie mogą gromadzić się gazy. Lokalizacja ma zapewnić wczesne wykrycie zmian.
Powtórz: rodzaje czujników gazów, różnice między CO/CH4/O2, cel metanometrii, rola wentylacji, progi alarmowe (ogólnie) oraz interpretację, co oznacza wzrost danego gazu. Na egzaminie liczy się umiejętność powiązania czujnika z zagrożeniem i pomiarem.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z metanometrii i monitoringu atmosfery kopalnianej (skrypty szkolne)
  • Instrukcje eksploatacji i oznaczenia czujników stosowanych w kopalniach (DTR/IO producenta)
  • Podręczniki BHP dla górnictwa podziemnego w zakresie zagrożeń gazowych (CO/CH4/O2)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego