KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 4.
Przedstawione na rysunku urządzenie stosowane w kopalni podziemnej przeznaczone jest do
Ilustracja przedstawia urządzenie mechaniczne, które jest stosowane w kopalniach podziemnych do kruszenia urobku.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Urządzenia do kruszenia urobku służą do zmniejszania jego ziarnistości (rozdrabniania) przed dalszym transportem lub przeróbką.
"Urabianie skał" dotyczy odspajania złoża (np. kombajnem), "transport materiałów" realizują przenośniki/wozy, a "zasilanie obudowy" dotyczy układów hydraulicznych, nie kruszenia.

Pełne wyjaśnienie:

W kopalni podziemnej proces technologiczny zwykle obejmuje kilka różnych czynności, które łatwo pomylić, jeśli patrzy się tylko ogólnie na "maszynę w wyrobisku". Kluczowe jest rozróżnienie urabiania (odspajania skał/złoża od calizny) od kruszenia (rozdrabniania już odspojonego urobku).

Odpowiedź "kruszenia urobku" odnosi się do urządzeń, których zadaniem jest zmniejszenie brył i uzyskanie frakcji możliwej do bezpiecznego i wydajnego odstawiania (np. na przenośnik, do wozu, do zsypu). W praktyce kruszenie stosuje się wtedy, gdy naturalna bryłowatość urobku jest zbyt duża dla kolejnych elementów ciągu technologicznego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "urabiania skał" – urabianie wykonują maszyny urabiające (np. kombajny chodnikowe/ścianowe, strug), które działają na caliznę i wytwarzają urobek. Kruszarka nie służy do odspajania złoża, tylko do rozdrabniania tego, co już zostało urwane/odstrzelone.
  • "transportu materiałów" – transport w podziemiu realizują m.in. przenośniki taśmowe/zgrzebłowe, kolejki, wozy i systemy odstawy. Urządzenie do kruszenia może stać w ciągu odstawy, ale nie jest urządzeniem transportowym.
  • "zasilania obudowy zmechanizowanej" – zasilanie obudowy wiąże się z hydrauliką siłową (stacje pomp, przewody, rozdzielacze) zapewniającą ciśnienie medium. To zupełnie inna funkcja niż mechaniczne rozdrabnianie urobku.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widać elementy typowe dla rozdrabniania (komora kruszenia, szczęki/wały, strefa zgniotu, osłony nad zasypem), to właściwym skojarzeniem jest kruszenie, a nie urabianie. Jeśli widać taśmę, zgrzebła lub wóz – wtedy myślimy o transporcie. Jeśli widoczne są pompy, zbiorniki i przewody wysokociśnieniowe – o zasilaniu hydrauliki obudowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kruszenie urobku to rozdrabnianie już odspojonego materiału (brył) do mniejszej frakcji, aby można go było sprawnie odstawiać i dalej przerabiać. Najczęściej wykonuje się je w kruszarkach (np. szczękowych lub walcowych) włączonych w ciąg technologiczny odstawy.
Urabianie to odspajanie calizny (złoża/ skał) i wytworzenie urobku, np. kombajnem lub strugiem. Kruszenie to kolejny etap: zmniejszanie brył urobku, gdy są zbyt duże dla transportu albo urządzeń przeróbczych. To dwie różne funkcje maszyn.
Zbyt duże bryły mogą blokować przesypy, uszkadzać przenośniki i powodować przestoje. Kruszenie ogranicza ryzyko zakleszczeń, ułatwia równomierne podawanie na taśmę lub przenośnik zgrzebłowy i poprawia wydajność odstawy. To także element stabilizacji parametrów urobku w ciągu.
Za transport (odstawę) odpowiadają przede wszystkim przenośniki taśmowe i zgrzebłowe, kolejki podwieszane lub spągowe oraz wozy transportowe. Ich zadaniem jest przemieszczanie urobku lub materiałów. Kruszarka może stać na trasie, ale nie "wiezie" materiału – tylko go rozdrabnia.
Tak. Na rysunkach egzaminacyjnych bywa mylona z elementami przesypów, zasobników lub fragmentami przenośników. Warto szukać cech rozdrabniania: komory kruszenia, szczęk/wałów, masywnych osłon i miejsca zasypu. Sama obecność taśmy obok nie czyni z urządzenia maszyny transportowej.
Chodzi o układy hydrauliczne, które dostarczają ciśnienie do stojaków i siłowników obudowy: stacje pomp, przewody, rozdzielacze i elementy sterowania. To obszar "hydraulika siłowa obudowy", a nie obróbka urobku. Jeśli na rysunku brak typowych elementów hydrauliki, ta odpowiedź zwykle jest pułapką.
Najczęściej wtedy, gdy urobek ma dużą bryłowatość (np. po odstrzale) lub gdy urządzenia odstawy mają ograniczenia gabarytowe. Kruszenie bywa potrzebne przed przesypami, na węzłach przenośnikowych albo w miejscach przygotowania urobku do dalszej przeróbki.
Typowe błędy to: wybór "transportu" bez analizy elementów roboczych, mylenie urabiania z kruszeniem oraz sugerowanie się pojedynczym detalem (np. kołem lub ramą). Pomaga metoda porównawcza: sprawdź, czy urządzenie odspaja caliznę, przemieszcza materiał, rozdrabnia bryły, czy zasila hydraulikę.
Nie zawsze. W zależności od sposobu urabiania i własności górotworu mogą powstawać bryły przekraczające możliwości przesypów lub przenośników. Wtedy stosuje się kruszenie lub rozdrabnianie pomocnicze. Egzamin sprawdza właśnie umiejętność przypisania właściwej funkcji urządzeniu.
Ćwicz rozpoznawanie maszyn po zdjęciach: kruszarki, przenośniki, kombajny urabiające, elementy hydrauliki obudowy. Ucz się funkcji i miejsca w ciągu technologicznym (urabianie → ewentualne kruszenie → odstaw(a)). Dobrą praktyką jest tworzenie fiszek "wygląd–funkcja–zastosowanie".
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Kruszarka" – opis przeznaczenia urządzeń kruszących, https://pl.wikipedia.org/wiki/Kruszarka (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Przenośnik taśmowy" – przeznaczenie urządzeń transportowych, https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeno%C5%9Bnik_ta%C5%9Bmowy (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Obudowa zmechanizowana" – ogólny opis obudowy i zasilania hydraulicznego, https://pl.wikipedia.org/wiki/Obudowa_zmechanizowana (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do przedmiotów: maszyny i urządzenia górnictwa podziemnego (rozdziały o kruszarkach i urządzeniach przeróbczych dołowych)
  • Instrukcje stanowiskowe i DTR stosowanych w kopalni urządzeń do kruszenia (jeśli dostępne w pracowni/szkole)
  • Atlasy/albumy maszyn górniczych – ćwiczenia w rozpoznawaniu urządzeń po zdjęciu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego