KWALIFIKACJA GIW2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 2.
Przedstawione na rysunku zaburzenie w zaleganiu pokładów nazywa się
Ilustracja przedstawia przekrój geologiczny, który może być używany w kontekście egzaminu zawodowego dla technika górnictwa
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ścienienie to zaburzenie, w którym pokład zachowuje ciągłość, ale jego miąższość wyraźnie się zmniejsza w pewnym obszarze. Na przekroju widać cieńszy fragment pośrodku bez przerwania warstwy. Wyklinienie oznacza zanik do zera, zgrubienie – wzrost miąższości, a zmycie – ubytek przez erozję.

Pełne wyjaśnienie:

Na rysunku pokazano przekrój geologiczny z wyraźnie zaznaczonym pokładem zalegającym pomiędzy warstwą stropową i spągową. Kluczową cechą jest to, że pokład na całej szerokości pozostaje ciągły, ale w części środkowej staje się znacznie cieńszy (zmniejsza się jego miąższość). Taki układ odpowiada zaburzeniu nazywanemu ścienieniem.

Dlaczego to jest ścienienie?

  • W ścienieniu granice pokładu są zachowane i nie ma przerwy w warstwie.
  • Zmienia się grubość: miąższość maleje lokalnie, ale nie dochodzi do zera.
  • Na schemacie widać "przewężenie" pokładu w środku, bez urwania jego ciągłości.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Zmycie (erozja) oznacza usunięcie części pokładu i zwykle wiąże się z przerwaniem ciągłości warstwy. Na rysunku ciągłość jest zachowana, więc nie jest to zmycie.
  • Zgrubienie to sytuacja odwrotna do ścienienia: pokład lokalnie zwiększa miąższość. Tutaj obserwujemy zmniejszenie grubości, więc ta odpowiedź odpada.
  • Wyklinienie to stopniowy zanik pokładu aż do miąższości równej zero, czyli warstwa "kończy się" w danym kierunku. Na rysunku pokład nie zanika do zera i nie ma jego zakończenia, dlatego nie jest to wyklinienie.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw oceń ciągłość warstwy (czy jest przerwa), potem sprawdź, czy miąższość tylko się zmienia (ścienienie/zgrubienie), czy dochodzi do zera (wyklinienie). To proste kryterium zwykle wystarcza do poprawnej identyfikacji na schemacie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ścienienie to lokalne zmniejszenie miąższości pokładu przy zachowaniu jego ciągłości. Na przekroju warstwa nie jest przerwana, ale w pewnym miejscu robi się wyraźnie cieńsza (granice pokładu nadal się łączą).
W ścienieniu pokład pozostaje ciągły, a miąższość tylko maleje. W wyklinieniu miąższość stopniowo dochodzi do zera i warstwa zanika, czyli kończy się w danym kierunku.
Zmycie jest skutkiem erozji/denudacji i zwykle powoduje ubytek oraz przerwanie ciągłości pokładu. Ścienienie to zmiana geometrii warstwy: pokład jest cały, ale miejscami ma mniejszą miąższość.
Zgrubienie oznacza lokalne zwiększenie miąższości pokładu w porównaniu do jego typowej grubości. Na przekroju widzisz "pogrubienie" warstwy, a nie jej zwężenie. To zjawisko przeciwne do ścienienia.
Decydują dwa kryteria: ciągłość pokładu oraz to, że miąższość nie spada do zera. W ścienieniu warstwa zwęża się, ale nadal jest obecna na całej szerokości przekroju; w wyklinieniu warstwa zanika.
Rozpoznanie ścienienia pomaga w planowaniu robót: trzeba dostosować sposób urabiania i obudowę do zmiennej miąższości. Może to wpływać na dobór maszyn, parametry prowadzenia ściany i ocenę opłacalności w danym rejonie.
Nie. Ścienienie oznacza, że pokład robi się cieńszy, ale nadal trwa. Koniec złoża w danym kierunku sugeruje raczej wyklinienie (zanik do zera) lub inne zjawisko powodujące przerwanie ciągłości.
Najczęściej myli się ścienienie z wyklinieniem (bo oba dotyczą "ubywania" grubości) oraz ze zmyciem (bo kojarzy się z brakiem pokładu). Pomaga zasada: czy warstwa jest ciągła? i czy dochodzi do zera?.
Sprawdź, czy obie granice pokładu (strop i spąg) są narysowane jako nieprzerwane linie i czy warstwa występuje od jednego boku przekroju do drugiego. Jeśli w środku jest tylko zwężenie, to ciągłość jest zachowana.
Ucz się przez porównywanie schematów: ścienienie, zgrubienie, wyklinienie, zmycie. Do każdego zapamiętaj 1–2 cechy rozpoznawcze (ciągłość, zmiana miąższości, zanik do zera, przerwanie). Ćwicz na przekrojach i opisuj je własnymi słowami.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Ścienienie to zaburzenie, w którym pokład zachowuje ciągłość, ale jego miąższość wyraźnie się zmniejsza w pewnym obszarze."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geologii górniczej (zaburzenia zalegania pokładów, przekroje geologiczne)
  • Atlas/zbiór schematów zaburzeń pokładów stosowany w kształceniu górniczym
  • Ćwiczenia z interpretacji map i przekrojów geologicznych dla górnictwa podziemnego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego