KWALIFIKACJA MED12 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 37.
Przedstawione narzędzie to
Ilustracja przedstawia narzędzie, które jest dłutem, co jest zgodne z poprawną odpowiedzią na pytanie egzaminacyjne.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dłuto rozpoznaje się po masywnej budowie i wyraźnej części roboczej zakończonej krawędzią do dłutowania/oddzielania tkanek lub opracowania kości. Pozostałe propozycje odnoszą się do narzędzi o innej geometrii pracy: hak służy do podciągania, podważka do podważania, a lira ma odmienny kształt specjalistyczny.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowa odpowiedź: dłuto.

Dłuto (w instrumentarium) to narzędzie, którego kluczową cechą jest część robocza przeznaczona do dłutowania/odłupywania lub opracowania (najczęściej struktur twardszych), zwykle o budowie dość masywnej. Charakterystyczna bywa krawędź robocza ustawiona tak, aby przenosić nacisk na materiał podczas pracy. W praktyce CSSD poprawna identyfikacja dłuta ma znaczenie m.in. dla właściwego ułożenia w koszu (ochrona krawędzi), doboru zabezpieczeń oraz kontroli stanu ostrza.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Podważka – nazwa sugeruje narzędzie do podważania/rozchylania. Taka funkcja zwykle wiąże się z inną geometrią końcówki niż typowa krawędź dłuta. Pomieszanie tych pojęć jest częste, gdy uczeń kieruje się samą "siłą" narzędzia zamiast kształtem części roboczej.
  • Lira – to określenie spotykane w nazewnictwie wybranych narzędzi o specyficznej formie. Nie jest synonimem dłuta; różni je przeznaczenie i konstrukcja, dlatego nie powinna być wybierana, jeśli rozpoznawalna jest typowa część dłutująca.
  • Hak – hak jest przeznaczony do zaczepiania i przytrzymywania/podciągania tkanek, więc jego cechą rozpoznawczą jest element "haczykowaty", a nie krawędź do dłutowania.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach z ilustracją najpierw nazwij w myślach funkcję części roboczej (ciągnie? tnie? rozsuwa? dłutuje?), a dopiero potem dopasuj nazwę z odpowiedzi. To ogranicza wpływ mylenia podobnych nazw.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dłuto to narzędzie z częścią roboczą zakończoną krawędzią przeznaczoną do dłutowania lub opracowania twardszych struktur. Rozpoznasz je po masywnej budowie i końcówce "jak ostrze" ustawionej do przenoszenia nacisku.
Hak ma element wyraźnie zakrzywiony i służy do zaczepiania oraz podciągania tkanek. Dłuto ma krawędź roboczą do dłutowania i nie posiada typowego "haczyka". Patrz przede wszystkim na kształt końcówki, nie na rękojeść.
Bo od typu narzędzia zależy sposób ułożenia w koszu, zabezpieczenie krawędzi, dobór uchwytów i kontrola stanu technicznego. Błędne rozpoznanie może skutkować uszkodzeniem ostrza, gorszym myciem lub niekompletnym zestawem po sterylizacji.
Sprawdź czystość i suchość, stan krawędzi (stępienie, wyszczerbienia), brak korozji oraz integralność powierzchni. Dłuta często wymagają ochrony końcówki (osłony) i stabilnego ułożenia, aby nie niszczyły innych narzędzi w pakiecie.
Tak. Narzędzia z krawędzią roboczą warto układać tak, by woda docierała do całej powierzchni, a jednocześnie by krawędź nie ocierała się o metalowe elementy kosza. Często stosuje się separatory i zabezpieczenia ostrzy.
Najczęściej: sugerowanie się nazwą, która "brzmi znajomo", a nie kształtem; mylenie narzędzi o podobnym przeznaczeniu; pomijanie części roboczej i patrzenie tylko na uchwyt. Pomaga porównanie funkcji: tnie/dłutuje vs zaczepia/podciąga.
Hak to narzędzie służące do zaczepiania i przytrzymywania lub odciągania tkanek. W dekontaminacji zwracaj uwagę na miejsca trudniej dostępne przy zgięciu/krzywiźnie, gdzie mogą pozostawać zanieczyszczenia; wymagają dokładnego mycia i kontroli.
Tak, bo obie nazwy kojarzą się z działaniem "siłowym". Na egzaminie i w pracy rozstrzygające są cechy części roboczej: dłuto ma krawędź do dłutowania/opracowania, a narzędzie do podważania zwykle ma inną, bardziej "łopatkową" geometrię.
Najlepiej łączyć naukę z praktyką: oglądaj narzędzia w zestawach, ucz się rodzinami (tnące, chwytające, rozwierające), rób fiszki ze zdjęciem i nazwą oraz dopisuj funkcję. Zapamiętywanie samej listy nazw bez obrazu daje słabe efekty.
Gdy ma pęknięcia, trwałe odkształcenia, uszkodzoną powierzchnię, ślady korozji, niesprawny mechanizm lub istotnie stępioną/wyszczerbioną krawędź (dla narzędzi tnących i dłutujących). Takie narzędzie utrudnia dekontaminację i może być niebezpieczne klinicznie.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Dłuto rozpoznaje się po masywnej budowie i wyraźnej części roboczej zakończonej krawędzią do dłutowania/oddzielania tkanek lub opracowania kości."

Źródła:

  • Słownik języka polskiego PWN: "dłuto" – https://sjp.pwn.pl/sjp/dluto;2554897.html (dostęp: 2026-02-18)
  • Słownik języka polskiego PWN: "hak" – https://sjp.pwn.pl/sjp/hak;2559599.html (dostęp: 2026-02-18)
  • Słownik języka polskiego PWN: "podważka" – https://sjp.pwn.pl/sjp/podwazka;2503743.html (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Atlas instrumentarium chirurgicznego (część: narzędzia tnące i dłutujące)
  • Instrukcje wewnętrzne CSSD dotyczące sortowania i kompletowania zestawów
  • Karty charakterystyki/IFU producentów narzędzi (sposób mycia i konserwacji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego