Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA TKO6 - STYCZEŃ 2021



PYTANIE NR 30.
Przedstawione w tabeli parametry odnoszą się do
Ilustracja przedstawia tabelę składającą się z dwóch kolumn i dziesięciu wierszy, zawierającą parametry techniczne.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Parametry z tabeli (moc ciągła ok. 500 kW, duża masa ok. 4200 kg oraz uzwojenie wzbudzenia szeregowe) są typowe dla silnika trakcyjnego prądu stałego. Urządzenia pomocnicze (sprężarka, prądnica pomocnicza) mają zwykle znacznie mniejsze moce i inne cechy konstrukcyjne.

Pełne wyjaśnienie:

W tabeli zestawiono typowe dane znamionowe maszyny elektrycznej: napięcie, moce (ciągłą i godzinową), odpowiadające im prądy oraz prędkości obrotowe, a także rodzaj uzwojenia wzbudzenia i masę. Taki zestaw parametrów pozwala rozpoznać, z jakim urządzeniem mamy do czynienia.

Odpowiedź "elektrycznego silnika trakcyjnego prądu stałego" pasuje, ponieważ:

  • Bardzo duża moc (rzędu setek kW) jest charakterystyczna dla napędu trakcyjnego, który musi przenosić znaczne siły pociągowe. Silniki urządzeń pomocniczych (np. sprężarki) są zwykle wyraźnie słabsze.
  • Wzbudzenie szeregowe jest klasycznym rozwiązaniem dla silników prądu stałego stosowanych w trakcji, bo zapewnia duży moment rozruchowy (przydatny przy ruszaniu składu).
  • Duża masa (kilka ton) jest typowa dla silników trakcyjnych montowanych w wózkach/układzie napędowym. Agregaty pomocnicze są zazwyczaj lżejsze.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "prądnicy pomocniczej prądu przemiennego" – prądnica to maszyna wytwarzająca energię elektryczną, a nie odbiornik. Dodatkowo określenie "pomocnicza" sugeruje urządzenie o mniejszej mocy niż napęd trakcyjny. W praktyce parametry pomocniczych prądnic/alternatorów są zwykle niższe niż setki kW.
  • "spalinowego silnika trakcyjnego" – silnik spalinowy opisuje się innymi parametrami (np. pojemność, liczba cylindrów, moment, zużycie paliwa). Tabela zawiera typowo elektryczne wielkości: napięcie, prąd i rodzaj uzwojenia wzbudzenia, więc nie dotyczy silnika spalinowego.
  • "elektrycznego silnika sprężarki głównej lokomotywy" – sprężarka główna jest ważnym odbiornikiem, ale jej silnik ma zwykle inne "skalowanie" mocy i masy niż silnik trakcyjny. Sama informacja o wzbudzeniu szeregowym i bardzo dużej mocy wskazuje na napęd trakcyjny, a nie napęd urządzenia pomocniczego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w danych pojawia się wzbudzenie szeregowe oraz bardzo duża moc, warto w pierwszej kolejności rozważyć silnik trakcyjny prądu stałego, a dopiero potem urządzenia pomocnicze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza "uzwojenie wzbudzenia szeregowe" w silniku prądu stałego?
To połączenie uzwojenia wzbudzenia w szeregu z wirnikiem, więc prąd wzbudzenia jest taki sam jak prąd twornika. Daje to zwykle duży moment rozruchowy, dlatego układ bywa kojarzony z napędami wymagającymi "mocy na starcie", np. w zastosowaniach trakcyjnych.
Jak po mocy z tabeli rozpoznać, że chodzi o silnik trakcyjny?
Jeśli tabela podaje moce rzędu setek kW oraz duże prądy i masę urządzenia, to wskazuje na napęd główny. Urządzenia pomocnicze lokomotywy (sprężarki, wentylatory, pompy) zwykle mają wyraźnie mniejsze moce, bo nie przenoszą energii do kół napędnych.
Dlaczego tabela parametrów elektrycznych nie pasuje do silnika spalinowego?
Silnik spalinowy opisuje się innymi wielkościami (np. moment, pojemność skokowa, liczba cylindrów, zużycie paliwa). Gdy w tabeli są napięcie, prąd, uzwojenie wzbudzenia i prędkość obrotowa dla mocy, to są to dane maszyny elektrycznej, nie spalinowej.
Co to jest moc ciągła i moc godzinowa w danych maszyny?
Moc ciągła to moc, jaką urządzenie może oddawać długotrwale w warunkach znamionowych bez przekroczenia dopuszczalnych temperatur. Moc godzinowa jest wyższa, ale dopuszczalna tylko przez ograniczony czas (np. około godziny), bo powoduje większe nagrzewanie.
Jakie parametry w tabeli są kluczowe do identyfikacji urządzenia?
Najczęściej decydują: rodzaj maszyny i zasilania (np. informacja o uzwojeniu wzbudzenia), zakres mocy, napięcie i prąd, a także masa. Zestaw kilku cech razem jest ważniejszy niż pojedynczy parametr, bo eliminuje przypadkowe skojarzenia.
Czy prądnica pomocnicza może mieć moc około 500 kW?
W typowych rozwiązaniach "pomocnicza" prądnica zasila obwody i urządzenia pomocnicze, więc jej moc jest dobierana do tych odbiorników, a nie do napędu trakcyjnego. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych moc rzędu setek kW zwykle sugeruje napęd trakcyjny, a nie prądnicę pomocniczą.
Jak odróżnić silnik sprężarki od silnika trakcyjnego po danych?
Silnik trakcyjny ma parametry "napędowe": bardzo duże moce i masę oraz cechy sprzyjające rozruchowi pod obciążeniem. Silnik sprężarki jest odbiornikiem pomocniczym: jego moc i masa są zwykle mniejsze, a dobór wynika z wydajności sprężarki i ciśnień, nie z potrzeb pociągowych.
Kiedy na egzaminie uważać na pułapkę "pomocnicza prądnica"?
Gdy w pytaniu widzisz tabelę z parametrami elektrycznymi, łatwo "automatycznie" kliknąć odpowiedź z prądnicą. Warto wtedy sprawdzić, czy pojawia się uzwojenie wzbudzenia i czy podane są moce oraz prądy typowe dla odbiornika (silnika), a nie dla źródła energii.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy czytaniu tabel parametrów?
Najczęstsze są: skupienie się na jednym wierszu (np. napięciu), pomijanie informacji o rodzaju uzwojenia, mylenie "mocy ciągłej" z "godzinową" oraz ignorowanie masy urządzenia. Pomaga zasada: zawsze porównaj co najmniej 3 parametry, zanim wybierzesz odpowiedź.
Jak przygotować się do zadań z identyfikacji urządzeń po parametrach?
Ćwicz na kartach katalogowych i tabliczkach znamionowych: wypisz typowe zakresy mocy, napięć i prądów dla napędu trakcyjnego oraz dla urządzeń pomocniczych. Dobrą metodą jest robienie fiszek: parametr → typ urządzenia. Na egzaminie czytaj tabelę "od ogółu do szczegółu".
info

Statystycznie 33% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że parametry z tabeli (moc ciągła ok. 500 kW, duża masa ok. 4200 kg oraz uzwojenie wzbudzenia szeregowe) są typowe dla silnika trakcyjnego prądu stałego.

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Silnik prądu stałego" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_pr%C4%85du_sta%C5%82ego (dostęp: 2026-03-31)
  • Wikipedia (pl): "Silnik szeregowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_szeregowy (dostęp: 2026-03-31)
  • Wikipedia (pl): "Trakcja elektryczna" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Trakcja_elektryczna (dostęp: 2026-03-31)

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z maszyn elektrycznych (silniki prądu stałego, wzbudzenie szeregowe)
  • Materiały szkolne z trakcji elektrycznej i budowy pojazdów trakcyjnych
  • Ćwiczenia z czytania tabliczek znamionowych i tabel parametrów urządzeń kolejowych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego