KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2017 (test 2)

PYTANIE NR 18.
Przedstawiony algorytm realizuje funkcję
Ilustracja przedstawia schemat blokowy algorytmu (diagram przepływu).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Algorytm ustawia H1=1, gdy spełniony jest pierwszy warunek S1==1 (wtedy nie trzeba już sprawdzać S2) albo gdy S1==0 i spełniony jest S2==1. Tylko dla S1=0 oraz S2=0 ustawia H1=0. Taka tabela prawdy odpowiada alternatywie (OR): H1 = S1 ˅ S2.

Pełne wyjaśnienie:

W schemacie blokowym najpierw sprawdzany jest warunek S1==1. Jeśli jest prawdziwy, algorytm natychmiast wykonuje przypisanie H1:=1 i przechodzi do zakończenia (nie ma potrzeby dalszych sprawdzeń). To oznacza, że dla przypadków, w których S1=1, wynik jest zawsze równy 1, niezależnie od tego, jaka wartość byłaby na S2.

Jeżeli pierwszy warunek nie jest spełniony (S1=0), dopiero wtedy sprawdzany jest drugi warunek S2==1:

  • gdy S2=1, algorytm także ustawia H1:=1,
  • gdy S2=0, algorytm ustawia H1:=0.

Zebrane razem daje to klasyczną tabelę prawdy alternatywy (OR):

  • (S1=0, S2=0) 9 H1=0
  • (S1=0, S2=1) 9 H1=1
  • (S1=1, S2=0) 9 H1=1
  • (S1=1, S2=1) 9 H1=1

Dlatego poprawny zapis funkcji to H1 = S1 ˅ S2 (suma logiczna, OR) – wyjście jest równe 1, gdy co najmniej jedno z wejść ma wartość 1.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • H1 = S1 ˄ S2 (AND) wymagałoby, aby oba sygnały były równe 1, a tu przypadek (1,0) daje H1=1, więc to nie jest AND.
  • H1 = ~ (S1 ˅ S2) (NOR) dawałoby 1 tylko przy (0,0), a algorytm dla (0,0) ustawia 0, więc to nie pasuje.
  • H1 = ~ (S1 ˄ S2) (NAND) dawałoby 0 tylko przy (1,1), natomiast algorytm przy (1,1) ustawia 1, więc również odpada.

W praktyce w mechatronice taka logika odpowiada sytuacji "uruchom, gdy zadziała którykolwiek warunek", np. start z przycisku albo sygnał z systemu nadrzędnego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To alternatywa logiczna (OR). Wynik H1 ma wartość 1, gdy co najmniej jeden z sygnałów wejściowych (S1 lub S2) ma wartość 1. Tylko gdy oba wejścia są równe 0, wtedy H1=0.
OR rozpoznasz po tym, że ustawienie wyjścia na 1 następuje, gdy spełniony jest pierwszy warunek, a gdy nie jest spełniony, sprawdzany jest drugi jako alternatywa. Jeśli którakolwiek ścieżka prowadzi do H1:=1, to wskazuje OR.
W AND (koniunkcji) H1=1 tylko wtedy, gdy obie wartości są 1. W tym algorytmie już samo S1=1 powoduje ustawienie H1:=1 bez sprawdzania S2, więc przypadek (S1=1, S2=0) też daje 1. To przeczy AND.
Tabela prawdy OR to: (0,0)90; (0,1)91; (1,0)91; (1,1)91. Wystarczy zapamiętać regułę: OR daje 0 tylko wtedy, gdy wszystkie wejścia są równe 0.
Znak ~ oznacza negację (NOT). Odwraca wartość logiczną: z 0 robi 1, a z 1 robi 0. Dlatego wyrażenia typu ~(S1 ˅ S2) albo ~(S1 ˄ S2) opisują odpowiednio funkcje NOR i NAND.
Najczęstszy błąd to utożsamienie "dwóch warunków w algorytmie" z AND. W schemacie trzeba śledzić gałęzie: jeśli jedna z nich od razu ustawia H1:=1, to znaczy, że wystarcza jeden warunek. Drugi błąd to pomijanie przypadku (1,0).
Wybierz przypadki rozstrzygające: sprawdź (1,0) i (0,1). Jeśli w obu tych sytuacjach H1 wychodzi 1, to wskazuje na OR. Jeśli 1 pojawia się dopiero przy (1,1), to byłoby AND. To szybka metoda na egzamin.
W sterowaniu PLC OR jest typowe dla warunków startu lub alarmu: np. uruchomienie napędu, gdy aktywny jest przycisk START albo sygnał z HMI, oraz alarm, gdy zadziała którykolwiek czujnik w strefie.
Bo przy S1=1 algorytm od razu przechodzi do przypisania H1:=1. To typowe dla rozgałęzienia IF/ELSE: jeśli pierwszy warunek jest spełniony, dalsze "alternatywy" nie są potrzebne. To zachowanie jest zgodne z ideą OR.
OR ma wynik 0 tylko przy (0,0). NOR to dokładna negacja OR, więc ma wynik 1 tylko przy (0,0). NAND jest negacją AND: ma wynik 0 tylko przy (1,1). Porównanie tych "jedynych wyjątków" pomaga szybko odsiać złe odpowiedzi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Algorytm ustawia H1=1, gdy spełniony jest pierwszy warunek S1==1 (wtedy nie trzeba już sprawdzać S2) albo gdy S1==0 i spełniony jest S2==1."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Algebra_Boole%E2%80%99a - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Koniunkcja - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Alternatywa_(logika) - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z logiki cyfrowej: bramki logiczne i tabele prawdy
  • Ćwiczenia z interpretacji schematów blokowych (flowchart) i instrukcji IF/ELSE
  • Zadania praktyczne PLC: łączenie sygnałów wejściowych w logice OR/AND

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego