KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 13.
Przedstawiony diagram stanów obrazuje pracę dwóch siłowników 1A i 2A. Który opis działania układuodpowiada temu diagramowi?
Ilustracja przedstawia dwa wykresy czasowe dotyczące pracy siłowników 1A i 2A, co jest istotne w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Diagram stanów pokazuje kolejność przejść między stanami wysunięcia i wsunięcia siłowników. Jeśli najpierw wysuwa się 1A, potem wysuwa się 2A, następnie 2A wraca, a na końcu wraca 1A, to tylko taka sekwencja jest zgodna z przebiegiem stanów w diagramie.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach kluczowe jest odczytanie kolejności stanów (kroków) z diagramu oraz przypisanie im ruchów siłowników: "wysuwa się" oznacza przejście do stanu wysuniętego, a "wraca" oznacza przejście do stanu wsuniętego (powrotu).

Poprawny opis to: "Wysuwa się 1A, wysuwa się 2A, wraca 2A, wraca 1A." Oznacza to sekwencję: najpierw zadziała siłownik 1A w kierunku wysuwu, dopiero po nim nastąpi wysuw siłownika 2A, następnie 2A wykona ruch powrotny i na końcu powrót wykona 1A. Taki zapis jest spójny z typowym odczytem diagramu stanów: idziemy po strzałkach/przejściach w kolejności czasu, a każde przejście zmienia stan konkretnego siłownika.

Pozostałe opisy są niezgodne, bo zmieniają kolejność co najmniej jednego przejścia:

  • "Wysuwa się 1A, wysuwa się 2A, wraca 1A, wraca 2A." – sugeruje, że po wysunięciu obu siłowników najpierw cofa się 1A. To byłoby zgodne z innym diagramem (z powrotem 1A przed 2A), a nie z sekwencją, w której wcześniej wraca 2A.
  • "Wysuwa się 2A, wraca 2A, wysuwa się 1A, wraca 1A." – zmienia zarówno pierwszy ruch (start od 2A), jak i wprowadza natychmiastowy powrót 2A, zanim w ogóle zadziała 1A. To inny przebieg pracy układu.
  • "Wysuwa się 2A, wysuwa się 1A, wraca 2A, wraca 1A." – zaczyna od wysuwu 2A, a dopiero potem wysuwa 1A. Nawet jeśli końcówka (powroty) wygląda podobnie, różnica na początku dyskwalifikuje tę odpowiedź.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi spisz sekwencję w krótkim zapisie technicznym (np. 1A wysuw → 2A wysuw → 2A powrót → 1A powrót) i dopiero wtedy dopasuj pełny opis słowny. To ogranicza pomyłki wynikające z "domyślania" symetrii ruchów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Diagram stanów to graficzny opis pracy układu, w którym pokazuje się stany (np. siłownik wysunięty/wsunięty) oraz przejścia między nimi w czasie. Ułatwia analizę sekwencji działań i zależności między elementami wykonawczymi.
Odczytuj przejścia zgodnie z kierunkiem strzałek i porządkiem kroków. Każde przejście oznacza zmianę stanu konkretnego siłownika: z wsuniętego na wysunięty (wysuw) albo z wysuniętego na wsunięty (powrót). Następnie przepisz to jako sekwencję ruchów.
Kolejność powrotów wpływa na bezpieczeństwo i poprawność procesu (np. żeby nie doszło do kolizji elementów lub utraty chwytu detalu). Diagram stanów opisuje tę kolejność jednoznacznie, więc zamiana powrotów oznacza inny cykl pracy układu.
W praktyce często spotyka się skróty: wysuw jako "+", a powrót jako "−". Przykład zapisu sekwencji: 1A+ → 2A+ → 2A− → 1A−. Na egzaminie spotkasz jednak także opisy słowne, jak w tym zadaniu.
Nie. Schemat pneumatyczny pokazuje połączenia elementów (zawory, siłowniki, przewody), a diagram stanów opisuje logikę i przebieg w czasie (kolejność stanów). Oba dokumenty się uzupełniają: jeden mówi "jak jest zbudowane", drugi "jak ma pracować".
Najczęstsze pomyłki to: odczyt tylko początku diagramu i zgadywanie końcówki, mylenie wysuwu z powrotem, oraz "dopisywanie symetrii" (że po wysunięciu oba wracają w tej samej kolejności). Pomaga spisanie pełnej sekwencji krok po kroku.
Po wybraniu sekwencji "przejedź" ją ponownie po diagramie: dla każdego kroku potwierdź, że w diagramie zmienia się stan właściwego siłownika, a drugi pozostaje w swoim stanie. Jeśli choć jeden krok wymagałby innego przejścia, odpowiedź jest błędna.
Stosuje się je m.in. w mechanizmach podawania i docisku, pozycjonowania, zaciskach, prostych manipulatorach oraz stacjach montażowych. Dwa siłowniki wykonują wtedy ruchy w ściśle określonej kolejności, aby proces był powtarzalny.
W praktyce zwykle są potrzebne, bo warunki przejść między krokami opiera się na informacji, że siłownik osiągnął położenie (wysunięty/wsunięty). Bez czujników trudno zapewnić pewną kolejność i bezpieczeństwo, choć czasem stosuje się uproszczenia czasowe.
Ćwicz przepisywanie diagramu na krótką sekwencję (np. 1A+ 2A+ 2A− 1A−), a potem na opis słowny. Trenuj zadania z różnymi kolejnościami powrotów i startu. Ucz się też rozpoznawania, który krok zmienia stan którego siłownika.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Diagram stanów pokazuje kolejność przejść między stanami wysunięcia i wsunięcia siłowników."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do podstaw automatyki/pneumatyki dotyczące sterowania sekwencyjnego
  • Materiały dydaktyczne o diagramach stanów i opisie sekwencji elementów wykonawczych
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z interpretacji przebiegów i sekwencji siłowników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego