KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2023 (test 2)

PYTANIE NR 15.
Przedstawiony dziennik zawiera wyniki do tyczenia punktów pośrednich na łuku kołowym metodą
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z geodezyjnymi pomiarami punktów pośrednich na łuku kołowym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda ortogonalna od cięciwy rozpoznawana jest po tym, że punkty pośrednie wyznacza się przez odkładanie odległości wzdłuż cięciwy oraz odsadzek prostopadłych (rzędnych) do łuku. Metody biegunowe opierają się na kątach i odległościach z jednego stanowiska, a "od stycznej" zmienia linię odniesienia.

Pełne wyjaśnienie:

W tyczeniu punktów pośrednich na łuku kołowym kluczowe jest to, jakie wielkości są odkładane w terenie i jak są zapisane w dzienniku. W metodzie ortogonalnej od cięciwy punkty pośrednie wyznacza się przez:

  • odłożenie odcinka wzdłuż cięciwy (od jednego z końców cięciwy lub od jej środka – zależnie od przyjętego układu),
  • a następnie odłożenie odsadzki prostopadłej (rzędnej) od cięciwy do łuku.

Dlatego w dzienniku dla tej metody typowo występują kolumny odpowiadające odległościom mierzonym po prostej (na cięciwie) oraz odsadzkom prostopadłym. Taki układ danych odróżnia ją od metod biegunowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Biegunową od stycznej – metoda biegunowa opiera się na tyczeniu z jednego stanowiska instrumentu przez pomiar kąta i odległości do punktu. Gdyby w dzienniku dominowały kąty kierunkowe/odchylenia oraz odległości, wskazywałoby to na zapis biegunowy.
  • Biegunową od cięciwy – nadal byłby to zapis biegunowy (kąt + odległość), tylko z inną geometrią odniesienia. Sam fakt występowania cięciwy w opisie nie czyni metody ortogonalną.
  • Ortogonalną od stycznej – w metodzie ortogonalnej "od stycznej" odsadzkę prostopadłą odkłada się do stycznej w punkcie początkowym (lub innym wskazanym), a nie do cięciwy. W dzienniku byłoby to widoczne przez odniesienie odległości bazowej do stycznej, a nie do cięciwy.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj, czy w tabeli są kąty (wtedy biegunowa), czy odsadzki prostopadłe (wtedy ortogonalna). Dopiero potem ustal, czy linia odniesienia to cięciwa czy styczna – zwykle wynika to z opisu/nazw kolumn.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wyznaczanie w terenie dodatkowych punktów leżących na łuku między punktami głównymi, aby można było odtworzyć przebieg krzywej (np. osi drogi). Punkty pośrednie tyczy się różnymi metodami, a wybór zależy m.in. od warunków terenowych i sposobu prowadzenia pomiaru.
W metodzie ortogonalnej od cięciwy w zapisie dominują odległości wzdłuż cięciwy oraz odsadzki prostopadłe (rzędne) od cięciwy do łuku. Jeśli w tabeli nie ma kątów, a są wartości "prostopadłe/odsadzki", zwykle wskazuje to na metodę ortogonalną.
Metoda biegunowa bazuje na wyznaczaniu punktów z jednego stanowiska przez pomiar kąta i odległości, więc w dzienniku pojawiają się kolumny z kątami (lub kierunkami) i długościami. Metoda ortogonalna opiera się na odsadzce prostopadłej od linii odniesienia, więc zapis wygląda inaczej.
Cięciwa to odcinek prostej łączący dwa punkty na łuku (np. punkty główne łuku). W tyczeniu "od cięciwy" traktuje się tę prostą jako linię odniesienia, od której odkłada się odległości wzdłuż oraz odsadzki prostopadłe do wyznaczanych punktów łuku.
Styczna to prosta "dotykająca" łuku w punkcie, zgodna z kierunkiem trasy w tym punkcie. W metodach "od stycznej" linia odniesienia jest oparta o styczną, a nie o cięciwę. Stosuje się ją tam, gdzie wygodniej jest budować tyczenie od znanego kierunku stycznej na początku łuku.
Najczęściej są to kolumny typu: kąt (kierunek, azymut, odchylenie) oraz odległość do punktu. Jeśli dziennik zawiera przede wszystkim obserwacje kątowe i długości z jednego stanowiska (bez odsadzek prostopadłych), to jest to typowy "ślad" metody biegunowej.
Tak, istotą metody ortogonalnej jest odkładanie odsadzek prostopadłych od przyjętej linii odniesienia (np. cięciwy albo stycznej). W praktyce realizuje się to geodezyjnie (instrumentalnie) lub geometrycznie, ale zawsze kluczowe jest "prostopadłe" odniesienie punktu łuku do linii bazowej.
Najczęściej zdający patrzą tylko na słowa "łuk" i "tyczenie", a nie na to, do czego odnoszą się odległości. Druga typowa pomyłka to utożsamienie każdej tabeli z kątami z tyczeniem "od stycznej". Klucz to odróżnienie: linia odniesienia (cięciwa/styczna) vs sposób tyczenia (ortogonalny/biegunowy).
Dobór zależy od dostępnych stanowisk, widoczności, wymaganego zagęszczenia punktów i sprzętu. Gdy wygodnie jest odkładać odsadzki od wyraźnej linii prostej w terenie, często wybiera się metodę ortogonalną. Gdy można stabilnie stanąć instrumentem i mierzyć kąty oraz odległości do punktów, praktyczna bywa metoda biegunowa.
Ćwicz analizę przykładowych dzienników: najpierw identyfikuj, czy są kąty (biegunowa) czy odsadzki (ortogonalna). Potem sprawdzaj, jaka jest linia odniesienia (cięciwa czy styczna) z opisów kolumn i szkicu. Na egzaminie zacznij od jednostek i nazw pól w tabeli.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 28% zdających egzamin. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Metoda ortogonalna od cięciwy rozpoznawana jest po tym, że punkty pośrednie wyznacza się przez odkładanie odległości wzdłuż cięciwy oraz odsadzek prostopadłych (rzędnych) do łuku."

Materiały:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (podręczniki z geodezji inżynieryjnej i tyczenia, przykładowe dzienniki tyczenia).
  • Zestawy zadań z tyczenia łuków kołowych (ćwiczenia z rozpoznawania metody na podstawie dziennika).
  • Instrukcje laboratoryjne/ćwiczeniowe dotyczące tyczenia metodą biegunową i ortogonalną.

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego