KWALIFIKACJA BUD18 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 24.
Przedstawiony fragment dziennika pomiarowego wykorzystywany jest podczas pomiaru szczegółów terenowych metodą
Ilustracja przedstawia fragment dziennika pomiarowego używanego w geodezji, szczególnie w kontekście pomiarów niwelacyjnych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest "niwelacja punktów rozproszonych", ponieważ taki dziennik służy do zapisu odczytów na łatach (wstecz/przód) i wyznaczania wysokości punktów terenowych rozproszonych.
Metody ortogonalna i biegunowa dotyczą typowo pomiaru sytuacyjnego, a tachimetria zwykła ma inny układ obserwacji (kąty i odległości).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba rozpoznać metodę pomiaru na podstawie fragmentu dziennika pomiarowego (czyli sposobu, w jaki w terenie zapisuje się obserwacje i wyniki).

Odpowiedź "niwelacji punktów rozproszonych" jest właściwa, ponieważ dzienniki niwelacyjne mają charakterystyczną strukturę: służą do zapisu obserwacji wysokościowych (odczytów na łacie) i wyznaczania różnic wysokości oraz rzędnych kolejnych punktów. W praktyce przy niwelacji punktów rozproszonych wykonuje się serię stanowisk i przenosi wysokość na kolejne szczegóły terenowe, a zapis w dzienniku odzwierciedla tę procedurę.

Odpowiedź "tachimetrii zwykłej" jest niepoprawna, bo tachimetria opiera się na rejestracji obserwacji kątowych i odległościowych (np. kierunek/odczyty koła poziomego, kąt pionowy, odległość, ewentualnie wysokość instrumentu i sygnału). Dziennik tachimetryczny ma więc inny zestaw rubryk niż dziennik typowo niwelacyjny.

Odpowiedź "ortogonalną" nie pasuje, ponieważ metoda ortogonalna dotyczy zasadniczo pomiaru sytuacyjnego szczegółów przez domiary prostokątne do linii bazowej. Wymaga zapisu odciętych i rzędnych (długości wzdłuż i w poprzek), a nie typowych obserwacji niwelacyjnych.

Odpowiedź "biegunową" również jest niepoprawna: metoda biegunowa (sytuacyjna) polega na wyznaczaniu położenia punktu z jednego stanowiska na podstawie kierunku i odległości (oraz ewentualnie elementów wysokościowych). Jej dokumentacja polowa jest zorganizowana pod kątem obserwacji kierunków i odległości, a nie pod kątem sekwencji odczytów wstecz/przód właściwych dla niwelacji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz dziennik, najpierw identyfikuj, jakie wielkości są w nim zapisywane (wysokości/odczyty na łacie vs kąty i odległości vs domiary prostokątne). Dopiero potem dopasuj metodę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dziennik pomiarowy to formularz (papierowy lub elektroniczny) do zapisu obserwacji i wyników z terenu. Układ rubryk podpowiada, jakie wielkości mierzono (np. odczyty na łacie, kąty, odległości), dzięki czemu można później poprawnie obliczyć i opracować wyniki.
W dzienniku niwelacyjnym typowo pojawiają się rubryki związane z odczytami na łacie i przenoszeniem wysokości między punktami/stanowiskami. Jeśli zapis jest skoncentrowany na wyznaczaniu różnic wysokości i rzędnych, a nie na kątach i odległościach, wskazuje to na niwelację punktów rozproszonych.
Metoda biegunowa służy głównie do pomiaru sytuacyjnego: wyznacza położenie punktu z jednego stanowiska na podstawie kierunku i odległości. Jej dziennik jest zorganizowany pod obserwacje kątowo-odległościowe, więc jeśli w formularzu dominują zapisy wysokościowe typowe dla niwelacji, to biegunowa nie będzie właściwą odpowiedzią.
W niwelacji punktów rozproszonych mierzy się zależności wysokościowe między punktami, aby wyznaczyć ich rzędne (wysokości) w przyjętym układzie odniesienia. W praktyce rejestruje się odczyty na łacie przy kolejnych stanowiskach i na tej podstawie oblicza się różnice wysokości.
Najczęstsze błędy to patrzenie tylko na liczby bez czytania nagłówków rubryk, mylenie pomiaru sytuacyjnego z wysokościowym oraz wybór odpowiedzi "z przyzwyczajenia" (np. kojarzenie każdego dziennika z tachimetrią). Pomaga analiza: co jest obserwacją, a co wynikiem obliczeń.
Nie. Tachimetria zwykła opiera się na obserwacjach kątów i odległości, więc dziennik tachimetryczny zawiera rubryki dla kierunków, kątów pionowych/poziomych, odległości i danych instrumentu. W niwelacji kluczowe są odczyty na łacie i przenoszenie wysokości, dlatego układ zapisu jest inny.
Stosuje się ją, gdy trzeba wyznaczyć wysokości wielu pojedynczych punktów w terenie (np. szczegółów terenowych) i nie tworzy się klasycznej ciągłej trasy niwelacyjnej o jednym kierunku. To częsty przypadek w pracach sytuacyjno-wysokościowych i w przygotowaniu danych do opracowania mapy.
W metodzie ortogonalnej zapis często dotyczy domiarów prostokątnych do linii odniesienia (odcięta wzdłuż linii i domiar prostopadły). W metodzie biegunowej dominują kierunki i odległości z jednego stanowiska. Jeśli dziennik nie ma miejsca na kąty/odległości, a raczej na elementy domiarów lub wysokości, to nie będzie biegunowy.
Kluczowe są nagłówki kolumn i nazwy rubryk, bo pokazują, jakie wielkości rejestruje się w terenie. W pytaniach o rozpoznanie metody nie wystarczy ogólny "wygląd tabeli" — trzeba zobaczyć, czy są odczyty na łacie, czy są kąty i odległości, czy są domiary prostokątne.
Warto przećwiczyć kilka przykładów: dziennik niwelacji, tachimetrii i pomiarów sytuacyjnych. Ucz się rozpoznawać je po rubrykach (co się wpisuje i w jakiej kolejności), a nie po nazwach metod. Dobrą metodą jest porównywanie: "jakie obserwacje są niezbędne, aby obliczyć wynik?".
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do geodezji inżynieryjnej i pomiarów sytuacyjno-wysokościowych (rozdziały o dokumentacji polowej)
  • Przykładowe wzory dzienników pomiarowych używanych w ćwiczeniach terenowych (niwelacja, tachimetria, pomiary sytuacyjne)
  • Zadania egzaminacyjne i arkusze próbne z kwalifikacji geodezyjnych dotyczące rozpoznawania metod i dokumentów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego