KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 3.
Przedstawiony na ilustracji obiekt, będący elementem tłoczni gazu to
Ilustracja przedstawia instalację przemysłową, najprawdopodobniej związaną z tłocznią gazu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Powietrzna chłodnica gazu jest typowym elementem tłoczni/sprężarkowni: odbiera ciepło od gazu po sprężaniu, zwykle przez baterie rur chłodzone powietrzem z wentylatorów. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych węzłów (armatura odcinająco-upustowa, instalacja azotowa, zespół turbin), a nie chłodzenia gazu.

Pełne wyjaśnienie:

W tłoczni (stacji sprężania) gazu po procesie sprężania temperatura gazu rośnie. Aby zapewnić bezpieczną i efektywną pracę instalacji oraz ograniczyć niekorzystne skutki wysokiej temperatury (dla urządzeń, uszczelnień, oleju, a także dla parametrów przesyłu), stosuje się układy chłodzenia gazu. Jednym z najczęstszych rozwiązań na obiektach przemysłowych jest powietrzna chłodnica gazu, czyli wymiennik ciepła, w którym ciepło odbierane jest przez powietrze przepływające przez baterie rur, zwykle wymuszane przez wentylatory.

Odpowiedź "powietrzna chłodnica gazu" pasuje do elementu tłoczni, który służy do schładzania strumienia gazu w ciągu technologicznym. Na ilustracjach takie urządzenia często rozpoznaje się po cechach zewnętrznych: widocznych modułach wymiennika (bateriach), wentylatorach (często na górze) oraz konstrukcji przypominającej "radiator" o dużej powierzchni.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne typy urządzeń:

  • "zespół zaporowo-upustowy" to węzeł armaturowy do odcinania, regulacji/odciążania i zabezpieczania odcinka instalacji; funkcjonalnie dotyczy sterowania przepływem i ochrony przed nadciśnieniem, a nie odbioru ciepła.
  • "zbiornik azotu" należy do instalacji pomocniczych (np. do inertyzacji, prób, wydmuchiwania, zasilania układów pneumatycznych); nie jest urządzeniem chłodzącym gaz procesowy w ciągu sprężania.
  • "zespół turbin" (np. napęd sprężarki) jest elementem wytwarzającym moc/mechanicznie napędzającym układ sprężania; konstrukcyjnie i funkcjonalnie różni się od chłodnicy, a jego rola nie polega na wymianie ciepła z powietrzem.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach opartych o ilustrację warto najpierw przypisać każdej opcji funkcję (chłodzenie, odcinanie/upust, instalacja pomocnicza, napęd), a dopiero potem porównać z tym, co widać na obiekcie (wymiennik i wentylatory vs armatura/rurociągi vs zbiornik ciśnieniowy vs zespół maszynowy).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tłocznia gazu (stacja sprężania) to obiekt, w którym zwiększa się ciśnienie gazu, aby umożliwić jego przesył na duże odległości i pokonać straty ciśnienia w gazociągu. Zawiera m.in. sprężarki, układy chłodzenia, armaturę, automatykę i instalacje pomocnicze.
Podczas sprężania gazu rośnie jego temperatura. Chłodnica obniża temperaturę gazu, co poprawia bezpieczeństwo pracy, ogranicza obciążenie cieplne urządzeń i pomaga utrzymać wymagane parametry procesu. Bez chłodzenia mogą wzrosnąć ryzyka awarii i spadku sprawności.
Najczęściej widać moduły wymiennika o dużej powierzchni (baterie/radiatory) oraz wentylatory wymuszające przepływ powietrza. Konstrukcja bywa stalową ramą z pakietami rur i osłonami. To zwykle urządzenie "aerodynamiczne", inne niż zbiornik czy węzeł armatury.
To wymiennik ciepła, w którym czynnikiem chłodzącym jest powietrze atmosferyczne. Ciepło z gorącego gazu przekazywane jest do ścianek rur, a następnie do powietrza opływającego pakiet rur. Przepływ powietrza często zapewniają wentylatory.
Zespół zaporowo-upustowy służy do odcinania odcinków instalacji oraz do kontrolowanego upustu/odciążania medium (np. podczas prac, rozruchu lub sytuacji awaryjnych). Jest związany z bezpieczeństwem i sterowaniem przepływem, a nie z chłodzeniem gazu.
Azot stosuje się jako gaz obojętny, np. do inertyzacji, przedmuchiwania rurociągów, prób szczelności lub zasilania układów pneumatycznych. Zbiornik azotu jest elementem instalacji pomocniczej. Nie pełni roli chłodzenia gazu procesowego w ciągu sprężania.
Chłodnica służy do odbioru ciepła i obniżenia temperatury gazu. Zespół turbin (lub inny napęd) dostarcza moc mechaniczną do napędzania sprężarki. To inne funkcje procesu: wymiana ciepła vs wytwarzanie/transfer energii do sprężania.
Typowe błędy to kierowanie się samą wielkością obiektu, mylenie urządzeń o podobnym "przemysłowym" wyglądzie oraz pomijanie detali (wentylatory, pakiety rur, kształt zbiornika, armatura). Pomaga przypisanie każdej opcji funkcji i szukanie cech tej funkcji na rysunku.
Chłodzenie jest szczególnie istotne przy wysokich stopniach sprężania, dużych przepływach oraz w warunkach podwyższonej temperatury otoczenia. W takich sytuacjach temperatura gazu może znacząco wzrosnąć, a ograniczenie jej wpływa na niezawodność instalacji i parametry pracy.
Warto uczyć się zestawami zdjęć/rysunków typowych urządzeń (chłodnice, armatura, zbiorniki, napędy), kojarzyć je z funkcją w ciągu technologicznym oraz przećwiczyć podstawowe schematy. Dobrą metodą jest tworzenie fiszek: "wygląd → funkcja → nazwa urządzenia".
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Powietrzna chłodnica gazu jest typowym elementem tłoczni/sprężarkowni: odbiera ciepło od gazu po sprężaniu, zwykle przez baterie rur chłodzone powietrzem z wentylatorów."

Materiały:

  • Instrukcje eksploatacji urządzeń stacji sprężania/tłoczni (materiały producentów i operatorów)
  • Podręczniki z zakresu urządzeń i instalacji gazowniczych (sprężanie, chłodzenie, armatura)
  • Schematy technologiczne tłoczni oraz opisy ciągów sprężarkowych (PFD/P&ID – do nauki rozpoznawania funkcji węzłów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego