KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 24.
Przedstawiony na rysunku czujnik Pt100 jest przeznaczony do pomiaru
Ilustracja przedstawia czujnik Pt100, który jest używany do pomiaru temperatury cieczy, co jest istotne w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pt100 to rezystancyjny czujnik temperatury (RTD) wykonany z platyny. Jego rezystancja zmienia się w przewidywalny sposób wraz ze zmianą temperatury, dlatego służy do pomiaru temperatury medium, np. cieczy. Ciśnienie, poziom i przepływ mierzy się innymi typami czujników o odmiennej zasadzie działania.

Pełne wyjaśnienie:

Oznaczenie Pt100 odnosi się do platynowego czujnika rezystancyjnego temperatury (RTD). W takim czujniku elementem pomiarowym jest platyna, której rezystancja elektryczna rośnie wraz z temperaturą. Wartość "100" oznacza rezystancję nominalną 100 Ω w punkcie odniesienia (powszechnie kojarzonym z 0°C w klasycznej definicji Pt100). W praktyce układ pomiarowy (miernik, przetwornik temperatury, sterownik PLC) zamienia zmierzoną rezystancję na temperaturę.

Dlatego odpowiedź "temperatury cieczy" jest właściwa: czujnik Pt100 montuje się w tulei/pochwie, w króćcu rurociągu lub w osłonie w zbiorniku i mierzy się nim temperaturę medium.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne wielkości procesowe, które wymagają innych zasad pomiaru:

  • "ciśnienia cieczy" – do tego stosuje się czujniki ciśnienia (np. tensometryczne, piezorezystancyjne), gdzie mierzy się odkształcenie membrany lub zmianę parametrów półprzewodnika pod wpływem nacisku.
  • "poziomu cieczy" – poziom mierzy się m.in. pływakami, sondami hydrostatycznymi, pojemnościowymi, ultradźwiękowymi lub radarowymi; nie są to czujniki rezystancyjne platynowe.
  • "przepływu w cieczy" – przepływ wyznacza się np. przepływomierzami turbinowymi, elektromagnetycznymi, wirowymi czy masowymi; ich sygnał wynika z ruchu medium, a nie ze zmiany rezystancji platyny.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści lub na oznaczeniu pojawia się Pt100/Pt1000, RTD, "rezystancyjny czujnik temperatury", niemal zawsze chodzi o temperaturę. Przy odpowiedziach odwołujących się do cieczy nie sugeruj się medium, tylko wielkością fizyczną i zasadą działania czujnika.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pt100 to platynowy czujnik rezystancyjny temperatury (RTD). Działa tak, że jego rezystancja zmienia się wraz z temperaturą, a układ pomiarowy przelicza tę rezystancję na wartość temperatury medium (np. cieczy, powietrza, elementu maszyny).
Pt100 jest elementem elektrycznym, którego parametr (rezystancja) zależy głównie od temperatury. Ciśnienie i przepływ wymagają czujników, które reagują na siłę, odkształcenie membrany lub ruch medium. Zasada działania Pt100 nie dostarcza bezpośredniej informacji o ciśnieniu ani o przepływie.
Układ pomiarowy przepuszcza przez czujnik prąd pomiarowy i mierzy spadek napięcia, wyznaczając rezystancję. Następnie, korzystając z charakterystyki RTD, przelicza rezystancję na temperaturę. W automatyce często robi to przetwornik temperatury lub wejście analogowe sterownika.
Częsty błąd to sugerowanie się medium (np. "ciecz") i wybór "ciśnienia" albo "przepływu" bez identyfikacji typu czujnika. Drugi błąd to mylenie Pt100 z innymi przetwornikami w podobnej obudowie przemysłowej. Najpewniejsza wskazówka to oznaczenie Pt100/RTD.
Pt100 jest czujnikiem rezystancyjnym (RTD) i bywa opisywany jako Pt100/Pt1000 oraz ma tor pomiaru rezystancji (często 2/3/4 przewody). Termopara generuje napięcie termoelektryczne i jest oznaczana typem (np. K, J, T). W opisie szukaj słów: RTD, platyna, rezystancja.
Stosuje się go, gdy potrzebny jest stabilny i dokładny pomiar temperatury cieczy, np. w układach grzewczych, chłodniczych, w zbiornikach procesowych czy rurociągach. Pt100 dobrze sprawdza się w automatyce, bo jest powtarzalny i łatwy do współpracy z przetwornikami temperatury.
Liczba 100 odnosi się do rezystancji nominalnej czujnika. W klasycznej definicji Pt100 ma 100 Ω w punkcie odniesienia kojarzonym z 0°C. Dzięki temu układ pomiarowy może na podstawie zmierzonej rezystancji i charakterystyki czujnika wyznaczyć temperaturę w szerokim zakresie.
Tak. Pt100 mierzy temperaturę elementu, z którym ma kontakt termiczny: cieczy, gazu lub ciała stałego. W praktyce liczy się sposób montażu (osłona, tuleja, pasta termoprzewodząca) i zapewnienie dobrego przewodzenia ciepła. Sama zasada działania Pt100 jest niezależna od rodzaju medium.
Pt100 jest ceniony za stabilność, powtarzalność i dobrą dokładność w typowych zastosowaniach przemysłowych. W porównaniu z niektórymi termistorami ma bardziej przewidywalną charakterystykę i lepszą stabilność długoterminową, a w porównaniu z termoparą często zapewnia prostszy tor pomiarowy dla średnich temperatur.
Ucz się mapy "wielkość → typ czujnika": temperatura (Pt100, termopary), ciśnienie (przetworniki membranowe), poziom (pływak, hydrostatyczny, radar), przepływ (elektromagnetyczny, turbinowy). Ćwicz rozpoznawanie oznaczeń na schematach i w opisach katalogowych oraz dobór czujnika do zadania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pt100 to rezystancyjny czujnik temperatury (RTD) wykonany z platyny.

Źródła:

  • IEC 60751: Industrial platinum resistance thermometers and platinum temperature sensors (standard opisujący charakterystyki czujników platynowych RTD, w tym Pt100)
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Resistance_thermometer - accessed 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pt100 - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki z metrologii temperatury i automatyki przemysłowej (rozdziały o RTD/Pt100)
  • Noty aplikacyjne producentów aparatury pomiarowej dotyczące czujników Pt100 i torów pomiarowych
  • Dokumentacja techniczna przetworników temperatury (wejścia Pt100, 2/3/4-przewodowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego