KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 11.
Przedstawiony na rysunku element, stosowany w systemach alarmowych, składający się z nadajnika i odbiornika, to
Ilustracja przedstawia dwa elementy związane z systemami alarmowymi, które są stosowane w zawodzie elektronika w ramach
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bariera podczerwieni to element detekcyjny stosowany w systemach alarmowych, złożony z nadajnika (emitującego wiązkę IR) i odbiornika (rejestrującego wiązkę). Alarm może zostać wywołany m.in. przez przerwanie lub osłabienie tej wiązki.

Pełne wyjaśnienie:

W systemach alarmowych spotyka się elementy detekcyjne, które działają na zasadzie "toru optycznego" pomiędzy dwoma urządzeniami. Jeśli jedno z nich emituje promieniowanie, a drugie je odbiera, to mamy układ nadajnik–odbiornik. Takie rozwiązanie jest typowe dla barier podczerwieni (aktywnych barier IR) używanych np. do ochrony przejść, korytarzy, bram czy odcinków ogrodzenia.

Dlaczego poprawna jest "bariera podczerwieni"?
Bariera IR składa się z dwóch części: nadajnika wysyłającego wiązkę podczerwieni oraz odbiornika, który ją monitoruje. Zadziałanie alarmu następuje, gdy wiązka zostanie przerwana, osłabiona albo gdy układ wykryje inną anomalię zgodnie z logiką urządzenia. Opis "składający się z nadajnika i odbiornika" jednoznacznie pasuje do bariery.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Zasłona nadfioletu – nie jest przyjętym, praktycznym określeniem elementu detekcyjnego w systemach alarmowych; nie opisuje standardowego urządzenia nadajnik–odbiornik.
  • Blokada oświetlenia – sugeruje element wykonawczy sterujący światłem (np. odcięcie zasilania opraw), a nie czujnik pracujący w parze optycznej.
  • Osłona świetlna – brzmi jak element mechaniczny/ochronny (np. ekran lub obudowa), a nie para nadajnik–odbiornik służąca do detekcji.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "nadajnik i odbiornik", myśl o rozwiązaniach, które tworzą tor transmisji (np. wiązka IR) i reagują na jego zakłócenie, a nie o osłonach czy blokadach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bariera podczerwieni to czujnik perymetryczny złożony z nadajnika i odbiornika, między którymi tworzona jest wiązka IR. Gdy wiązka zostanie przerwana lub istotnie osłabiona, centrala alarmowa może otrzymać sygnał naruszenia strefy.
Układ nadajnik–odbiornik działa jak kontrolowany tor sygnałowy: nadajnik emituje promieniowanie (np. IR), a odbiornik je rejestruje. Zmiana poziomu sygnału na odbiorniku (np. zasłonięcie) jest interpretowana jako zdarzenie i może wywołać alarm.
Rozdzielenie na nadajnik i odbiornik umożliwia stworzenie "linii" ochrony między punktami. Dzięki temu łatwiej wykryć przejście przez chroniony obszar (przerwanie wiązki). W praktyce wymaga to jednak dokładnego ustawienia osi i stabilnego montażu.
Bariery IR często montuje się na zewnątrz i wewnątrz: przy ogrodzeniach, bramach, w korytarzach, przy oknach lub w przejściach. Celem jest utworzenie niewidzialnej "kurtyny" detekcji, której naruszenie ma zostać szybko wykryte.
Typowe przyczyny to złe ustawienie nadajnika względem odbiornika, poruszenie uchwytów, zabrudzenie optyki, intensywne warunki atmosferyczne oraz zakłócenia środowiskowe. Częstym błędem jest też montaż w miejscu narażonym na drgania lub przesłanianie.
W praktyce sprawdza się wskazania diagnostyczne urządzenia (np. diody/poziom sygnału) oraz wykonuje test naruszenia przez kontrolowane przerwanie wiązki. Ważne jest uzyskanie stabilnego sygnału w normalnych warunkach i powtarzalnej reakcji po naruszeniu.
Nie. Czujka PIR zwykle wykrywa zmiany promieniowania cieplnego w polu widzenia (jedno urządzenie), a bariera IR tworzy tor między nadajnikiem i odbiornikiem i reaguje na przerwanie/zanik wiązki. To inne zasady detekcji i inne zastosowania.
Często mylą element detekcyjny z elementem mechanicznym (osłona/zasłona), albo wybierają odpowiedź "ładnie brzmiącą" bez analizy opisu. Kluczowe jest wychwycenie frazy "nadajnik i odbiornik" oraz skojarzenie jej z barierą.
Bariera IR to urządzenie aktywne, które nadaje i odbiera sygnał, czyli realizuje detekcję. "Osłona" sugeruje element pasywny (ochrona, ekran, obudowa), który nie tworzy toru pomiarowego i nie pełni funkcji czujnika alarmowego.
Warto nauczyć się rozpoznawania urządzeń po zasadzie działania: PIR, kontaktron, bariera IR, czujki zbicia szkła. Pomaga łączenie nazw z budową (np. "nadajnik+odbiornik" = bariera) oraz ćwiczenie pytań o montaż, zasilanie i typowe usterki.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Bariera podczerwieni to element detekcyjny stosowany w systemach alarmowych, złożony z nadajnika (emitującego wiązkę IR) i odbiornika (rejestrującego wiązkę)."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Bariera_podczerwieni - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu SSWiN (czujki, bariery, ochrona perymetryczna)
  • Podstawy optoelektroniki: nadajniki i odbiorniki podczerwieni
  • Instrukcje montażu i uruchomienia aktywnych barier IR stosowanych w alarmach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego