KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 6.
Przedstawiony na rysunku element to czujka
Ilustracja przedstawia czujkę kontaktronową, która jest elementem stosowanym w systemach zabezpieczeń, takich jak alarmy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czujka kontaktronowa wykorzystuje kontaktron (reed switch) uruchamiany polem magnesu – typowo służy do wykrycia otwarcia drzwi lub okna. Czujka podczerwieni (PIR) reaguje na zmianę promieniowania cieplnego, dymu wykrywa produkty spalania, a optyczna bazuje na zjawiskach optycznych (np. bariera/odbicie).

Pełne wyjaśnienie:

Czujka kontaktronowa (magnetyczna) działa w oparciu o element stykowy nazywany kontaktronem (reed switch). Kontaktron to hermetyczny styk, który zmienia stan pod wpływem pola magnetycznego. W praktyce montuje się go zwykle w parze: część z kontaktronem oraz osobny magnes. Zbliżenie/oddalenie magnesu powoduje przejście wejścia w centrali alarmowej między stanem spoczynkowym a naruszeniem, co jest typowe dla kontroli otwarcia drzwi, okien, klap lub bram.

Odpowiedź "podczerwieni" odnosi się do czujek PIR, które nie wymagają magnesu ani kontaktronu. PIR wykrywa ruch na podstawie zmian promieniowania cieplnego w polu widzenia sensora; jest to czujka objętościowa (do pomieszczeń), a nie styk otwarcia.

Odpowiedź "dymu" dotyczy detektorów pożarowych (np. optycznych rozproszeniowych lub jonizacyjnych). Ich zadaniem jest wykrywanie dymu/aerozoli w powietrzu, a nie samego otwarcia skrzydła drzwiowego/okiennego.

Odpowiedź "optyczna" jest zbyt ogólna i kojarzy się z czujnikami wykorzystującymi światło (bariera fotoelektryczna, odbiciowe czujniki optyczne). Taka czujka pracuje na zasadzie emisji i detekcji światła, a nie na zasadzie styku uruchamianego polem magnetycznym.

Wskazówka egzaminacyjna: czujki kontaktronowe rozpoznaje się po tym, że zwykle są "dwuczęściowe" (element + magnes) i służą do nadzoru obwodowego (otwarcie/zamknięcie), a nie do detekcji ruchu w przestrzeni.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czujka kontaktronowa to czujka magnetyczna oparta o kontaktron (reed switch) i magnes. Służy głównie do wykrywania otwarcia drzwi, okien, bram lub klap. Zmiana położenia magnesu powoduje zmianę stanu styku, co jest interpretowane jako naruszenie w systemie alarmowym.
Kontaktron zawiera sprężyste blaszki stykowe w szklanej obudowie. Pole magnetyczne magnesu zbliża je do siebie (lub rozłącza – zależnie od typu), dzięki czemu zmienia się stan obwodu. W systemach alarmowych wykorzystuje się to jako informację "zamknięte/otwarte".
PIR (pasywna podczerwień) wykrywa ruch osób na podstawie zmian promieniowania cieplnego w polu widzenia sensora, więc jest czujką objętościową. Kontaktronowa nie "widzi" ruchu w pomieszczeniu, tylko informuje o fizycznym otwarciu/zamknięciu chronionego elementu (np. skrzydła okna).
Najczęściej montuje się ją na ramach i skrzydłach okien oraz drzwi, ewentualnie na bramach garażowych i klapach serwisowych. Ważne jest prawidłowe ustawienie magnesu względem kontaktronu oraz stabilne mocowanie, aby nie powodować fałszywych naruszeń.
Typowy błąd to wybór "PIR", bo jest najbardziej znana, mimo że na zdjęciu widać element współpracujący z magnesem. Inny błąd to mylenie czujek pożarowych (dymu) z alarmowymi. Warto zapamiętać: kontaktron = nadzór otwarcia, PIR = ruch, dymu = pożar.
NO (normalnie otwarty) oznacza, że w stanie spoczynkowym obwód jest rozłączony, a po zadziałaniu czujki się zamyka. NC (normalnie zamknięty) działa odwrotnie: w spoczynku jest zwarcie, a naruszenie powoduje rozwarcie. Dobór zależy od wejścia centrali i sposobu nadzoru.
Czujki optyczne stosuje się, gdy trzeba wykrywać obecność obiektu, przerwanie wiązki lub zmianę odbicia światła (np. w automatyce, na liniach produkcyjnych, w barierach). Kontaktron jest prostszy i typowy dla nadzoru otwarcia, ale nie nadaje się do "pomiaru obecności" bez magnesu.
Najprościej użyć pomiaru ciągłości/rezystancji na wyjściu czujki. Zbliżenie magnesu powinno wyraźnie zmienić stan (zwarcie/rozwarcie). Jeśli stan nie zmienia się, przyczyną bywa uszkodzony kontaktron, zbyt duży odstęp magnesu albo błędne ustawienie osi.
Czujka dymu reaguje na cząstki dymu/aerozole w powietrzu i ma wykryć zagrożenie pożarowe, a nie naruszenie fizycznej bariery. Nie informuje o otwarciu skrzydła okiennego. W ochronie obwodowej stosuje się kontaktrony lub inne czujniki otwarcia.
Ćwicz identyfikację na zdjęciach: kontaktron (element + magnes), PIR (soczewka Fresnela), czujka dymu (otwory/komora), bariery optyczne (nadajnik-odbiornik). Dodatkowo ucz się zasad montażu i typowych zastosowań, bo to pomaga rozróżniać podobne obudowy.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Czujka kontaktronowa wykorzystuje kontaktron (reed switch) uruchamiany polem magnesu – typowo służy do wykrycia otwarcia drzwi lub okna."

Źródła:

  • Wikipedia: "Kontaktron" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Kontaktron (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "Czujnik PIR" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Czujnik_PIR (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "Czujnik dymu" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Czujnik_dymu (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Karty katalogowe czujek magnetycznych (kontaktronowych) do systemów alarmowych
  • Podręczniki/kompendia do systemów alarmowych i czujników w automatyce budynkowej
  • Materiały dydaktyczne dotyczące elementów łączeniowych (kontaktrony, mikrowyłączniki) i czujników (PIR, dymu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego