KWALIFIKACJA OGR3 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 36.
Przedstawiony na rysunku piktogram, umieszczony na opakowaniu środka do ochrony roślin oznacza, że środek ten jest
Ilustracja przedstawia piktogram, który jest używany na opakowaniach środków ochrony roślin.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Piktogram na opakowaniu środka ochrony roślin może informować o jego postaci użytkowej.
Odpowiedź "koncentratem w formie stałej do rozcieńczenia" oznacza preparat sypki (np. proszek/granulat), z którego przygotowuje się ciecz użytkową przez rozcieńczenie w wodzie, a nie produkt gotowy do bezpośredniego użycia.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy interpretacji piktogramu umieszczanego na opakowaniu środka ochrony roślin, który odnosi się do postaci użytkowej (formulacji) preparatu. W praktyce ta informacja jest kluczowa, bo determinuje sposób przygotowania zabiegu: czy produkt trzeba rozcieńczyć w wodzie, czy można go zastosować bez sporządzania cieczy użytkowej.

Odpowiedź "koncentratem w formie stałej do rozcieńczenia" wskazuje, że środek ma postać stałą (sypką), a przed zastosowaniem przygotowuje się z niego roztwór/zawiesinę roboczą w opryskiwaczu. Taki preparat nie jest "gotowy do użycia" – wymaga odmierzenia dawki i dokładnego wymieszania w wodzie zgodnie z etykietą.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w tym ujęciu?

  • "roztworem wodnym gotowym do użycia" opisuje produkt, którego nie rozcieńcza się (stosuje się bezpośrednio), zwykle w formie cieczy. To inna kategoria niż koncentrat do rozcieńczenia.
  • "zawiesiną gotową do użycia" także oznacza wyrób, który ma już postać cieczy i jest przeznaczony do zastosowania bez rozcieńczania; wymaga zwykle wstrząśnięcia, ale nie sporządzania mieszaniny o zadanym stężeniu.
  • "koncentratem w formie płynnej do rozcieńczenia" jest mylące, bo dotyczy koncentratu, ale ciekłego, a poprawna odpowiedź wskazuje formę stałą. Różnica ma znaczenie praktyczne: inne ryzyko pylenia, inny sposób odmierzania oraz inne wymagania co do mieszania.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozstrzygnij, czy odpowiedź dotyczy "gotowy do użycia" czy "do rozcieńczenia", a dopiero potem wybierz, czy jest to postać stała czy płynna. To minimalizuje pomyłki wynikające z samego brzmienia słów "roztwór" i "zawiesina".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Koncentrat do rozcieńczenia" oznacza, że preparatu nie stosuje się bezpośrednio z opakowania. Najpierw odmierza się dawkę i miesza z wodą, aby uzyskać ciecz użytkową o właściwym stężeniu. Dokładne proporcje i kolejność czynności zawsze wynikają z etykiety–instrukcji.
Środek gotowy do użycia ma wskazanie, że można go stosować bez przygotowywania mieszaniny (czasem wymaga tylko wstrząśnięcia). Preparat do rozcieńczenia wymaga sporządzenia cieczy użytkowej w wodzie. Kluczowe są słowa na etykiecie: "gotowy do użycia" vs "koncentrat"/"do sporządzenia cieczy użytkowej".
Forma stała (proszek, granulat) wpływa na sposób odmierzania, ryzyko pylenia i konieczność dokładnego mieszania w zbiorniku. Często wymaga starannego wsypania przy włączonym mieszadle i kontroli, czy nie powstają grudki. To przekłada się na skuteczność zabiegu i bezpieczeństwo pracy.
Zawiesina to mieszanina, w której drobne cząstki substancji stałej są rozproszone w cieczy, ale nie są w niej całkowicie rozpuszczone. W praktyce taka formulacja wymaga mieszania (wstrząśnięcia lub mieszadła w opryskiwaczu), aby utrzymać równomierne stężenie podczas aplikacji.
Częsty błąd to utożsamianie każdego piktogramu z zagrożeniem chemicznym, mimo że część oznaczeń ma charakter informacyjny (np. dotyczą postaci preparatu lub sposobu użycia). Drugim błędem jest mylenie "roztworu" z "zawiesiną" i nieuwzględnianie, czy produkt wymaga mieszania w trakcie zabiegu.
Szczególnie ważne jest mieszanie, gdy preparat po rozcieńczeniu tworzy zawiesinę lub emulsję, czyli może się rozwarstwiać albo osiadać. Wtedy utrzymanie jednorodności w zbiorniku decyduje o równomiernej dawce na roślinach. Informacje o mieszaniu i kolejności dodawania składników podaje etykieta.
Nie. Przy koncentratach dawkę wyznacza etykieta–instrukcja i powinna być odmierzana miarką lub wagą (zależnie od formy). "Na oko" grozi zbyt wysokim stężeniem (uszkodzenia roślin, pozostałości) albo zbyt niskim (brak skuteczności i ryzyko uodpornienia agrofagów).
Przy środkach sypkich ważne jest ograniczenie pylenia: spokojne wsypywanie, unikanie podmuchów, szczelne zamykanie opakowań i użycie środków ochrony indywidualnej zgodnie z etykietą. Dobrą praktyką jest przygotowanie czystej, stabilnej powierzchni oraz od razu zmycie/pozbieranie ewentualnych rozsypań.
"Roztwór" oznacza pełne rozpuszczenie substancji w wodzie, a "zawiesina" – obecność drobin stałych w cieczy. To różne zachowanie w zbiorniku: zawiesina może opadać i wymagać ciągłego mieszania, co wpływa na dobór praktyki oprysku. Egzamin sprawdza te różnice, bo są ważne operacyjnie.
Ucz się z realnych etykiet i kart charakterystyki: wypisz typowe określenia "gotowy do użycia", "koncentrat", "do sporządzenia cieczy użytkowej" oraz przykłady form stałych i ciekłych. Ćwicz też wnioskowanie: czy odpowiedź mówi o rozcieńczaniu, o stanie skupienia, czy o rodzaju mieszaniny (roztwór/zawiesina).
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Rozporządzenie (WE) nr 1107/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin (tekst aktu prawnego w EUR-Lex).
  • FAO/WHO: Manual on development and use of FAO and WHO specifications for pesticides (publication describing pesticide products/specifications; dostęp przez strony FAO/WHO).

Materiały:

  • Etykiety–instrukcje stosowania wybranych środków ochrony roślin (sekcja: postać użytkowa, sporządzanie cieczy użytkowej)
  • Materiały szkoleniowe z integrowanej ochrony roślin dotyczące przygotowania cieczy użytkowej i BHP
  • Instrukcje obsługi opryskiwaczy (mieszanie, filtracja, kalibracja) w kontekście różnych formulacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego