KWALIFIKACJA MEC8 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 28.
Przedstawiony na rysunku przyrząd pomiarowy służy do
Ilustracja przedstawia przyrząd pomiarowy, który jest kątomierzem, używanym do pomiaru kątów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przyrząd pokazany na rysunku służy do wyznaczania i kontroli wartości kątów, czyli do pomiaru kąta. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych wielkości lub czynności: głębokości (głębokościomierz), chropowatości (profilometr/wzorce) oraz trasowania linii równoległych (przyrządy traserskie).

Pełne wyjaśnienie:

W metrologii warsztatowej rozpoznanie przyrządu zaczyna się od tego, jaką wielkość fizyczną pozwala on odczytać i jakie ma elementy charakterystyczne (np. podziałkę, ramiona, szczęki, końcówkę pomiarową). Jeżeli na rysunku widoczny jest przyrząd z podziałką kątową i elementami do ustawiania/odczytu nachylenia, jego przeznaczeniem jest pomiar kąta.

Odpowiedź "pomiaru kąta." jest właściwa, ponieważ dotyczy sytuacji, w której narzędzie umożliwia bezpośredni odczyt w stopniach lub ustawienie zadanego kąta (np. przy kontroli faz, ukosów, nastaw montażowych).

  • "pomiaru głębokości." jest nieprawidłowe, bo pomiar głębokości realizuje się narzędziami z trzpieniem/sondą i skalą liniową (np. głębokościomierzem lub suwmiarką z prętem głębokości). Taki pomiar nie opiera się na skali kątowej.
  • "sprawdzania chropowatości." jest nieprawidłowe, ponieważ chropowatość ocenia się profilometrem lub porównawczo za pomocą wzorców chropowatości. To inny typ przyrządów i inna wielkość (parametry nierówności powierzchni), a nie geometria kątowa.
  • "wyznaczania linii równoległych." dotyczy trasowania i geometrii na płaszczyźnie (np. przy użyciu trasownika, przymiarów, przyrządów traserskich). Taka czynność nie jest pomiarem kąta, tylko wyznaczaniem przebiegu linii.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się różne wielkości (kąt, długość/głębokość, chropowatość), najpierw ustal, czy rysunek pokazuje narzędzie do pomiaru geometrycznego w stopniach, w milimetrach, czy do oceny jakości powierzchni. To zwykle od razu zawęża poprawną odpowiedź do jednej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kątomierz służy do pomiaru kątów, czyli wartości nachylenia jednej powierzchni lub ramienia względem drugiego. W praktyce używa się go m.in. do kontroli faz, ukosów, ustawień elementów podczas montażu oraz sprawdzania odchylenia od kąta prostego.
Przyrząd do pomiaru kąta ma zwykle podziałkę kątową (stopnie) i ramiona/liniał do ustawienia kierunku. Głębokościomierz ma sondę lub trzpień do wchodzenia w otwór/rowek i skalę liniową w milimetrach, bez wskazań stopni.
Chropowatość opisuje nierówności powierzchni (np. parametry Ra), a nie geometrię w stopniach. Do chropowatości używa się profilometru lub wzorców porównawczych. Kątomierz nie ma końcówki i układu odczytu przystosowanego do analizy profilu powierzchni.
Pomiar kąta wykonuje się przy ustawianiu pochylenia elementów, kontroli ustawienia prowadnic, sprawdzaniu ukosów pod spawanie, dopasowaniu osłon i wsporników oraz przy odbiorze detali po obróbce (np. kontrola faz). Pomiar pomaga uniknąć błędów pasowania.
Najczęściej myli się narzędzia o podobnym zarysie (np. element z podziałką uznaje się od razu za kątomierz). Drugi błąd to wybór odpowiedzi "nawykowej" (np. głębokość), bez analizy cech szczególnych. Warto szukać: skali w stopniach, ramion, końcówki pomiarowej.
Wyznaczanie linii równoległych to głównie trasowanie (czynność wyznaczania przebiegu linii na detalu), a nie bezpośredni pomiar wielkości w jednostkach. Do trasowania stosuje się przyrządy traserskie, a wynik nie musi być odczytem liczbowym jak w pomiarze kąta.
Ucz się "cech rozpoznawczych": co jest skalą (stopnie czy milimetry), jaki jest element pomiarowy (ramię, trzpień, końcówka), do czego przykłada się narzędzie. Dobrze działa też porównanie: kątomierz vs. suwmiarka vs. czujnik vs. profilometr.
Do pomiaru chropowatości stosuje się profilometry (stykowe lub optyczne) oraz w prostszych ocenach wzorce chropowatości do porównania dotykowego/wzrokowego. Są to narzędzia wyspecjalizowane i nie zastąpi ich przyrząd do geometrii kątowej.
Ponieważ zadanie sprawdza umiejętność praktyczną: identyfikację narzędzia po wyglądzie i przypisanie mu zastosowania. W mechanice-montażu to ważne, bo dobór złego przyrządu (np. do głębokości zamiast do kąta) prowadzi do błędów pomiaru i wadliwego montażu.
Najczęściej są to: łukowa podziałka, wskazówka lub indeks, możliwość ustawiania dwóch ramion pod określonym nachyleniem oraz oznaczenia stopni. Gdy widzisz elementy typowe dla odczytu w stopniach, to sygnał, że narzędzie służy do pomiaru kąta.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Przyrząd pokazany na rysunku służy do wyznaczania i kontroli wartości kątów, czyli do pomiaru kąta."

Materiały:

  • Podstawy metrologii warsztatowej (materiały szkolne/notes z zajęć praktycznych)
  • Instrukcje stanowiskowe z pracowni pomiarów (opisy kątomierzy i goniometrów)
  • Karty katalogowe producentów przyrządów pomiarowych (sekcje: zastosowanie i odczyt)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego