KWALIFIKACJA BUD9 - STYCZEŃ 2014 (test 2)

PYTANIE NR 33.
Przedstawiony na rysunku przyrząd przeznaczony jest do pomiaru
Ilustracja przedstawia manometr, który jest przyrządem pomiarowym używanym do mierzenia temperatury czynnika.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
O poprawnej identyfikacji przyrządu decyduje jednostka na skali. Symbol "°C" oznacza stopnie Celsjusza, więc urządzenie służy do pomiaru temperatury czynnika. Przepływomierze mają jednostki typu m³/h lub l/min, a manometry – bar, kPa lub MPa, więc te odpowiedzi nie pasują.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach najważniejsza jest jednostka miary podana na tarczy, ponieważ jednoznacznie określa, co przyrząd mierzy. Na skali widoczny jest symbol "°C" (stopnie Celsjusza), a skala ma wartości 0–400. Taka skala i jednostka są typowe dla termometru tarczowego (technicznego), który służy do pomiaru temperatury medium (czynnika) w instalacji.

Odpowiedź "temperatury czynnika" jest więc poprawna, bo tylko temperatura jest wyrażana w °C. Dodatkowo konstrukcja z dolnym trzpieniem/kroćcem wskazuje na przyrząd montowany w rurociągu lub zbiorniku, gdzie element czujnikowy jest zanurzany w mierzonym medium.

Pozostałe propozycje są błędne z następujących powodów:

  • "ilości przepływającej cieczy" dotyczy przepływu (natężenia/ilości w czasie). Przepływomierze mają skale w jednostkach przepływu, np. m³/h, l/min, ewentualnie kg/h – nie w °C.
  • "oporów przepływu" (strat ciśnienia) nie mierzy się bezpośrednio termometrem; w praktyce wyznacza się je na podstawie różnicy ciśnień i parametrów instalacji. Jednostki oporów/strat odnoszą się do ciśnienia (Pa, kPa) lub wysokości słupa cieczy, a nie do °C.
  • "ciśnienia czynnika" mierzy manometr, a jego skala jest w bar, Pa, kPa lub MPa. Mimo że manometr także bywa tarczowy i wygląda podobnie, to jednostka na skali rozstrzyga, że tu nie chodzi o ciśnienie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz przyrząd tarczowy, najpierw odszukaj jednostkę (°C, bar/MPa, m³/h). Wygląd obudowy może mylić, ale jednostka prawie zawsze pozwala rozpoznać przyrząd bezbłędnie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Symbol "°C" oznacza stopnie Celsjusza, czyli temperaturę. Jeśli na skali przyrządu widzisz "°C", to urządzenie służy do pomiaru temperatury medium (czynnika). Dla porównania: ciśnienie ma jednostki bar/kPa/MPa, a przepływ m³/h lub l/min.
Najpewniejsza metoda to sprawdzenie jednostki na skali: termometr ma "°C", a manometr ma bar, kPa, MPa lub Pa. Obudowa obu przyrządów może wyglądać podobnie (okrągła tarcza i wskazówka), więc sam kształt nie jest wystarczający.
Wygląd bywa mylący, bo różne przyrządy (termometr, manometr) mogą mieć zbliżoną konstrukcję tarczową. Jednostka na skali jest natomiast informacją definicyjną: "°C" zawsze dotyczy temperatury, a bar/MPa zawsze dotyczy ciśnienia. To najszybszy i najpewniejszy identyfikator.
Ciśnienie rozpoznasz po jednostkach takich jak bar, Pa, kPa lub MPa. Jeśli na tarczy jest któraś z tych jednostek, masz do czynienia z manometrem lub innym czujnikiem ciśnienia. Brak tych jednostek i obecność "°C" wyklucza pomiar ciśnienia.
Przepływomierze opisują przepływ objętościowy lub masowy, dlatego często mają jednostki m³/h, l/min albo kg/h. Taki zapis oznacza "ile medium przepływa w czasie". Skala w "°C" nie dotyczy przepływu, tylko temperatury.
"Czynnik" to medium w instalacji (np. woda, para, olej). Pomiar temperatury pozwala kontrolować pracę instalacji i bezpieczeństwo: czy medium nie jest zbyt gorące, czy parametry są zgodne z założeniami, oraz czy urządzenia (zawory, rurociągi) pracują w dopuszczalnym zakresie.
Termometr tarczowy montuje się wtedy, gdy potrzebny jest szybki, miejscowy odczyt temperatury bez zasilania elektrycznego. Trzpień (króciec) wprowadza element czujnikowy do medium w rurociągu lub zbiorniku. To typowe w instalacjach technicznych i przy uruchomieniach.
Zakres do 400 °C jest znacznie wyższy niż typowe temperatury "komfortowe", więc sugeruje zastosowanie w procesach technicznych (np. gorące media, para, gazy). W zadaniu egzaminacyjnym ważniejsze od zakresu jest jednak to, że jednostką jest "°C", co przesądza o pomiarze temperatury.
Najczęstszy błąd to mylenie termometru z manometrem, bo oba mają okrągłą tarczę i wskazówkę. Mechanizm pomyłki polega na ocenianiu po obudowie zamiast po jednostce. Dobra praktyka: najpierw znajdź na skali "°C", bar/MPa lub m³/h i dopiero potem wybieraj odpowiedź.
Ucz się rozpoznawania po jednostkach i typowych zakresach: temperatura (°C), ciśnienie (bar/kPa/MPa), przepływ (m³/h, l/min). Ćwicz odczyt wskazówki na tarczy i zwracaj uwagę na małe napisy pod osią wskazówki. To zwykle najszybsza droga do poprawnej odpowiedzi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 76% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "O poprawnej identyfikacji przyrządu decyduje jednostka na skali."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Termometr" – sekcja o jednostkach i rodzajach termometrów, https://pl.wikipedia.org/wiki/Termometr (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Manometr" – opis zastosowania i jednostek ciśnienia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Manometr (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Przepływomierz" – opis wielkości mierzonej i jednostek przepływu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Przep%C5%82ywomierz (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii technicznej (dział: przyrządy analogowe i jednostki na skali)
  • Karty katalogowe termometrów tarczowych/bimetalicznych i manometrów (porównanie skali i jednostek)
  • Materiały dydaktyczne BUD.1 dotyczące narzędzi i przyrządów pomocniczych na budowie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego