KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2021 (test 2)

PYTANIE NR 8.
Przedstawiony na rysunku przyrząd, służący do poboru próbek gleby, to
Ilustracja przedstawia przyrząd do poboru próbek gleby, znany jako laska Egnera.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Laska Egnera jest przyrządem terenowym używanym do poboru próbek gleby. Pozostałe odpowiedzi dotyczą głównie pracy laboratoryjnej: eza służy w mikrobiologii do przenoszenia materiału, szalka Petriego do hodowli, a pipeta Pasteura do dozowania cieczy, nie do poboru gleby.

Pełne wyjaśnienie:

W monitoringu i ocenie stanu środowiska ważne jest właściwe pobranie próbki, bo od tego zależy wiarygodność dalszej analizy. Narzędzie dobiera się do matrycy (gleba, osad, woda), głębokości poboru oraz tego, czy próbka ma zachować określoną strukturę.

Odpowiedź "laska Egnera" wskazuje przyrząd przeznaczony do poboru próbek gleby w terenie. Tego typu pobieraki są kojarzone z pracami glebowymi: pozwalają pobrać materiał z określonej warstwy i ułatwiają powtarzalność poboru (istotną przy porównaniach w czasie i przestrzeni).

Pozostałe opcje nie pasują funkcjonalnie do poboru gleby:

  • "eza" jest narzędziem typowo mikrobiologicznym, używanym do przenoszenia i posiewu materiału na podłoża. Mechanizm błędu polega na skojarzeniu z "pobieraniem próbki", ale dotyczy to zwykle materiału biologicznego, a nie gleby z profilu.
  • "szalka Petriego" to naczynie laboratoryjne do hodowli/inkubacji i obserwacji, nie narzędzie do poboru próbek w terenie. Jest elementem etapu analitycznego, a nie terenowego.
  • "pipeta Pasteura" służy do przenoszenia małych objętości cieczy. Nawet jeśli można nią pobrać kroplę zawiesiny, nie jest to przyrząd do poboru próbki gleby jako materiału stałego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu mowa o poborze próbek gleby i widoczny jest przyrząd terenowy, odrzuć odpowiedzi kojarzące się z mikrobiologią i naczyniami hodowlanymi. Najpierw oceń, czy narzędzie nadaje się do pracy w gruncie, a dopiero potem dopasuj nazwę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Laska Egnera to przyrząd terenowy używany do poboru próbek gleby. Umożliwia pobranie materiału z określonej warstwy gruntu w sposób powtarzalny, co jest ważne w monitoringu środowiska i porównywaniu wyników badań między punktami lub terminami.
Sprzęt do poboru gleby jest zwykle masywniejszy, przystosowany do kontaktu z gruntem i ma element roboczy do "wejścia" w podłoże. Sprzęt laboratoryjny (np. pipety, szalki) jest delikatniejszy, przeznaczony do cieczy lub hodowli i nie ma konstrukcji umożliwiającej pobór z profilu glebowego.
Eza jest narzędziem mikrobiologicznym do przenoszenia niewielkich ilości materiału biologicznego i wykonywania posiewów na podłożach. Nie jest przystosowana do poboru materiału glebowego w terenie ani do pobierania reprezentatywnej próbki z warstwy gruntu.
Po pobraniu próbkę zwykle opisuje się (miejsce, głębokość, data), zabezpiecza przed zanieczyszczeniem, a następnie transportuje do laboratorium. Tam może być suszona, przesiewana, homogenizowana lub dzielona na część do badań chemicznych i fizycznych, zależnie od celu analizy.
Najczęstsze błędy to mylenie narzędzi terenowych z laboratoryjnymi, kierowanie się znajomo brzmiącą nazwą zamiast funkcją oraz ignorowanie skali i materiału wykonania. Pomaga zadanie sobie pytania: "czy tym da się realnie pobrać próbkę z gruntu w terenie?".
Szalka Petriego może pojawić się w dalszym etapie badań (np. przy hodowli mikroorganizmów), ale nie jest narzędziem do poboru próbek gleby. To naczynie laboratoryjne używane do inkubacji i obserwacji, a nie do pobierania materiału z podłoża.
Pipety Pasteura używa się głównie w laboratorium do przenoszenia małych ilości cieczy, np. odczynników lub próbek wody/ekstraktów. Nie jest przeznaczona do poboru próbek stałych, takich jak gleba, dlatego w pytaniach o pobór gleby zwykle jest dystraktorem.
Kluczowa jest reprezentatywność (pobór z właściwych miejsc i warstw), unikanie zanieczyszczenia krzyżowego, poprawne oznakowanie oraz właściwe przechowywanie i transport. Błędy na etapie poboru mogą "przykryć" realny poziom zanieczyszczeń albo go sztucznie zawyżyć.
Dobór zależy od celu i rodzaju gruntu, ale w praktyce stosuje się pobieraki/sondy i świdry umożliwiające pobór z ustalonej warstwy. Na egzaminie zwracaj uwagę, czy narzędzie jest typowo terenowe i czy jego konstrukcja sugeruje pobór z profilu, a nie manipulację cieczą.
Ucz się na zestawach zdjęć narzędzi i kojarz nazwę z funkcją: do czego służy, jak wygląda element roboczy i w jakim środowisku się go używa. Pomaga też tworzenie fiszek "nazwa ↔ zastosowanie" oraz porównywanie narzędzi z podobnych działów (teren vs laboratorium).
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Laska Egnera jest przyrządem terenowym używanym do poboru próbek gleby."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z gleboznawstwa i metodyki poboru próbek środowiskowych
  • Instrukcje BHP i procedury wewnętrzne pracowni dotyczące pobierania i transportu próbek
  • Katalogi/opracowania producentów sprzętu do poboru próbek gleby (sondy, laski, świdry)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego