KWALIFIKACJA GIW1 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 33.
Przedstawiony na rysunku przyrząd służy do
Ilustracja przedstawia przyrząd używany w górnictwie otworowym do pobierania próbki strefowej ropy naftowej ze zbiornika.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przyrząd do poboru próbki strefowej służy do pobrania reprezentatywnej porcji ropy z określonej wysokości (strefy) w zbiorniku. Nie jest to pojemnik transportowy ani urządzenie do pomiaru gęstości; nie służy też do wytrącania zanieczyszczeń, bo to etap przygotowania próbki, a nie jej poboru.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce eksploatacji i magazynowania ropy naftowej bardzo istotne jest, aby próbka była reprezentatywna. W zbiorniku mogą występować różnice składu w zależności od wysokości (np. rozwarstwienie, zmienna zawartość wody, osady). Dlatego stosuje się pobór próbki strefowej, czyli z określonej warstwy medium.

Odpowiedź "pobierania próbki strefowej ropy naftowej ze zbiornika" jest właściwa, ponieważ opisuje funkcję aparatury poborowej: umożliwienie pobrania próbki z zadanej strefy, aby późniejsza analiza laboratoryjna odnosiła się do konkretnej warstwy w zbiorniku.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "transportu próbki ropy naftowej do laboratorium" – transport realizuje się w naczyniu/pojemniku spełniającym wymagania dla próbek, ale jest to inny etap procesu. Przyrząd poborowy odpowiada za pozyskanie próbki, nie za jej logistykę.
  • "pomiaru gęstości ropy naftowej w zbiorniku" – pomiar gęstości wykonuje się metodami pomiarowymi (np. areometrem w próbce, densytometrem, czujnikiem procesowym). Próbnik strefowy nie jest przyrządem metrologicznym do wyznaczania gęstości.
  • "wytrącania zanieczyszczeń stałych z próbki ropy naftowej" – wytrącanie/sedymentacja/filtracja to czynności przygotowania próbki lub analizy, wykonywane po pobraniu, zwykle w kontrolowanych warunkach. Aparatura do poboru ma dostarczyć próbkę, a nie ją oczyszczać.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się różne etapy (pobór, transport, pomiar, przygotowanie), warto najpierw nazwać etap, którego dotyczy pytanie. Sformułowanie "przedstawiony na rysunku przyrząd" najczęściej oznacza identyfikację funkcji urządzenia, a nie całego łańcucha postępowania z próbką.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Próbka strefowa to próbka pobrana z określonej wysokości (warstwy) w zbiorniku. Stosuje się ją, gdy skład ropy może różnić się w zależności od poziomu, np. przez rozwarstwienie lub obecność wody i osadów.
Ponieważ zawartość zbiornika nie zawsze jest jednorodna. Pobór z kilku stref pozwala wykryć różnice składu, np. większą zawartość wody przy dnie albo lżejsze frakcje bliżej powierzchni, co poprawia ocenę jakości.
Próbnik strefowy służy do pobrania cieczy z danej warstwy w zbiorniku (mechanizm napełniania na określonej głębokości). Pojemnik transportowy służy do przechowania i przewozu już pobranej próbki do laboratorium.
Nie. Próbnik strefowy służy do poboru próbki. Gęstość wyznacza się metodą pomiarową (np. w pobranej próbce albo czujnikiem procesowym). Sam fakt pobrania próbki nie oznacza, że urządzenie dokonuje pomiaru gęstości.
Najczęstsze błędy to mylenie etapów: pobór vs transport vs przygotowanie próbki. Uczniowie często wybierają odpowiedź "transport", bo kojarzy im się z butelką na próbkę, albo "pomiar", bo w eksploatacji dużo się mierzy.
Próbkę strefową stosuje się, gdy celem jest ocena konkretnej warstwy lub podejrzewa się niejednorodność w zbiorniku. Próbka średnia (uśredniona) jest lepsza, gdy chcemy opisać ogólną jakość całej objętości medium.
Trzeba dobrać właściwą metodę (np. pobór strefowy), uniknąć zanieczyszczenia próbki, użyć czystego sprzętu i właściwych pojemników oraz opisać próbkę (miejsce, poziom poboru, data). Kluczowe jest też przestrzeganie procedur.
Zwykle nie. Wytrącanie, sedymentacja lub filtracja to etap przygotowania próbki do badania, wykonywany po pobraniu. Przyrząd poborowy ma pobrać materiał do analizy, a nie zmieniać jego skład w trakcie poboru.
Typowe zagrożenia to kontakt z substancją łatwopalną, opary, ryzyko zapłonu od źródeł energii, upadek z wysokości oraz ładunki elektrostatyczne. Należy stosować środki ochrony indywidualnej i procedury pracy w strefach zagrożonych.
Warto uczyć się po zdjęciach i schematach: rozpoznawać, do czego służy dane urządzenie i na jakim etapie procesu jest używane. Pomaga tworzenie fiszek "nazwa–funkcja–zastosowanie" oraz porównywanie podobnych przyrządów (pobór vs pomiar).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Przyrząd do poboru próbki strefowej służy do pobrania reprezentatywnej porcji ropy z określonej wysokości (strefy) w zbiorniku."

Źródła:

  • ISO 3170:2004, Petroleum liquids — Manual sampling (zakres: pobór próbek ręcznych, w tym z różnych poziomów zbiornika)
  • ASTM D4057 (Standard Practice for Manual Sampling of Petroleum and Petroleum Products) (zakres: zasady ręcznego próbkowania, reprezentatywność i pobór z warstw)
  • API Manual of Petroleum Measurement Standards (MPMS), Chapter 8.1: Manual Sampling of Petroleum and Petroleum Products (zakres: procedury poboru próbek, w tym próbkowanie z określonych poziomów)

Materiały:

  • Instrukcje zakładowe/procedury próbkowania ropy naftowej w magazynowaniu i transporcie
  • Podręczniki z technologii naftowej dotyczące poboru i przygotowania próbek
  • Materiały szkoleniowe producentów próbników do cieczy ropopochodnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego