KWALIFIKACJA ELE11 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 4.
Przedstawiony na rysunku regulator jest przeznaczony do sterowania pracą
Ilustracja przedstawia regulator SolarComp 951, który jest przeznaczony do sterowania pracą słonecznej instalacji grzewczej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Regulator pokazany na rysunku ma typowe zastosowanie w automatyce instalacji solarnej: współpracuje z czujnikami temperatury i steruje pracą pompy obiegowej tak, aby odbierać ciepło z kolektorów i przekazywać je do zasobnika.
Dlatego poprawne jest wskazanie "słonecznej instalacji grzewczej", a nie elektrowni wiatrowej, geotermalnej ani układu pompy ciepła.

Pełne wyjaśnienie:

Regulatory spotykane w energetyce odnawialnej często wyglądają podobnie (wyświetlacz, przyciski, wejścia czujników), dlatego w zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest powiązanie funkcji sterownika z typową aplikacją. W instalacjach kolektorów słonecznych (solarnej instalacji grzewczej) bardzo często stosuje się sterowanie oparte na temperaturach: sterownik odczytuje temperaturę w kolektorze oraz w zasobniku/na powrocie i na tej podstawie załącza lub wyłącza pompę obiegową, aby przenosić energię cieplną wtedy, gdy ma to sens energetyczny.

Odpowiedź "słonecznej instalacji grzewczej" pasuje do takiej roli regulatora: kontrola obiegu solarnego, współpraca z czujnikami, sterowanie pompą i ewentualnie elementami zabezpieczeń/priorytetów ładowania zasobnika.

Pozostałe propozycje są mniej trafne:

  • "elektrowni geotermalnej" – to zwykle obiekt o innej skali i innej automatyce (procesowej), gdzie sterowanie dotyczy wielu układów technologicznych, a nie typowego małego sterownika do obiegu solarnego.
  • "małej elektrowni wiatrowej" – sterowanie turbiną wiatrową obejmuje m.in. kontrolę prędkości obrotowej, hamowanie, kierunek ustawienia, pracę przekształtników/ładowania, więc wymaga innego typu kontrolera niż typowy regulator obiegu grzewczego.
  • "instalacji pompy ciepła" – choć pompy ciepła też mają automatykę temperatury, to zwykle sterownik realizuje logikę sprężarki, odszraniania, źródła dolnego/górnego i zabezpieczenia specyficzne dla pompy ciepła; nie jest to typowe zastosowanie regulatora kojarzonego z obiegiem kolektorów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się regulator do instalacji grzewczej OZE, szukaj skojarzeń z obiegami cieczy, czujnikami temperatury i pompą (solar), a w przypadku wiatru/geotermii – z automatyką bardziej procesową i energetyczną (generator, przekształtnik, układy zabezpieczeń).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Regulator solarny to sterownik automatyki, który na podstawie odczytów temperatur (np. kolektor i zasobnik) zarządza pracą elementów wykonawczych, najczęściej pompy obiegowej. Jego celem jest efektywne przekazywanie ciepła z kolektorów do odbiornika i ochrona układu przed niekorzystnymi stanami pracy.
Typowo sterowanie polega na porównaniu temperatury w kolektorze i w zasobniku/instalacji. Gdy warunki są korzystne (kolektor "cieplejszy" od odbiornika), sterownik załącza pompę, aby transportować energię. Gdy różnica spada, pompa jest wyłączana, by nie wychładzać zasobnika.
Mała elektrownia wiatrowa wymaga sterowania związanego z generatorem, przekształtnikiem, ładowaniem akumulatorów lub synchronizacją z siecią oraz zabezpieczeniami prędkości i hamowania. To inna funkcja niż obsługa obiegu cieczy i czujników temperatury, dlatego stosuje się inne typy kontrolerów i interfejsów.
W pompie ciepła sterownik zarządza m.in. sprężarką, zaworami, odszranianiem i zabezpieczeniami charakterystycznymi dla obiegu chłodniczego. W instalacji solarnej kluczowe jest sterowanie obiegiem kolektorów (pompa, czujniki, przekazywanie ciepła do zasobnika). Oba układy używają temperatur, ale realizują inną logikę pracy.
Najczęściej spotyka się czujniki montowane na kolektorze (lub w jego pobliżu) oraz w zasobniku c.w.u. (np. w tulei pomiarowej). Sterownik wykorzystuje te pomiary do decyzji o pracy pompy i do funkcji ochronnych. Konkretne typy czujników zależą od urządzenia, ale zasada pomiaru temperatur jest stała.
Załączenie obiegu następuje wtedy, gdy praca pompy ma sens energetyczny, czyli gdy w kolektorze jest dostępna użyteczna energia cieplna do przekazania do odbiornika (np. zasobnika). Sterownik podejmuje decyzję na podstawie odczytów temperatur i ustawionych progów, aby nie doprowadzać do strat ciepła.
Tak, bo oba urządzenia mogą mieć wyświetlacz i obsługę czujników. Pomyłki wynikają z tego, że student kojarzy "sterownik temperatury" z dowolną instalacją grzewczą. Warto szukać cech typowych dla solarów: nacisku na obieg kolektorów i przekazanie ciepła do zasobnika, a nie na pracę sprężarki czy odszranianie.
Najczęściej myli się urządzenia na podstawie ogólnego wyglądu, bez odniesienia do funkcji. Typowy błąd to utożsamianie każdego sterownika z pompą ciepła lub z "elektrownią" (wiatrową/geotermalną) mimo braku cech automatyki energetycznej. Pomaga analiza, czy sterownik dotyczy obiegu cieczy i pomiarów temperatur.
Regulator zwykle montuje się w kotłowni/technicznej części budynku, w pobliżu zasobnika i osprzętu hydraulicznego, tak aby był łatwy dostęp do nastaw i serwisu. Ważne jest też poprawne poprowadzenie przewodów czujników temperatury oraz zasilania/sterowania pompy obiegowej zgodnie z instrukcją urządzenia.
Skup się na powiązaniu urządzenia z zastosowaniem: kolektory (pompa + czujniki temperatury), pompy ciepła (sprężarka i logika obiegu chłodniczego), wiatr (generator, przekształtnik, hamowanie), geotermia (automatyka procesowa). Pomaga przegląd schematów podłączeń i podstawowych funkcji sterowników w OZE.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z zakresu instalacji solarnych i automatyki HVAC (rozdziały o sterownikach różnicowo-temperaturowych)
  • Instrukcje montażu i eksploatacji sterowników solarnych (sekcje: schematy podłączeń, opis pracy, czujniki)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji dotyczące identyfikacji elementów instalacji OZE na rysunkach i schematach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego