KWALIFIKACJA LES2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 5.
Przedstawiony na rysunku typ pułapki feromonowej służy do odłowu imago
Ilustracja przedstawia pułapkę feromonową, która jest używana do odłowu owadów, w tym przypadku cetyńca większego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pułapki feromonowe służą do odłowu osobników dorosłych (imago) i są zwykle silnie gatunkowo specyficzne, bo wykorzystują wabik naśladujący feromon danego owada.
Dlatego właściwe dopasowanie typu pułapki do szkodnika pozwala poprawnie wskazać odławiany gatunek imago.

Pełne wyjaśnienie:

Pułapka feromonowa to narzędzie monitoringu (sygnalizacji) oparte na feromonie lub atraktancie, który wabi owady naśladując sygnał chemiczny wykorzystywany w komunikacji (najczęściej płciowej). W praktyce leśnej takie pułapki stosuje się przede wszystkim do odłowu imago, czyli stadium dorosłego, ponieważ to dorosłe osobniki aktywnie wyszukują partnera lub odpowiednie miejsce bytowania i reagują na bodźce zapachowe.

Odpowiedź "cetyńca większego" jest poprawna w logice tego zadania, ponieważ pytanie odnosi się do konkretnego typu pułapki feromonowej przedstawionej na rysunku, a dobór pułapki w ochronie lasu jest ściśle związany z gatunkiem, którego feromon (lub mieszanina substancji wabiących) jest zastosowany. Innymi słowy: to nie "dowolna pułapka na owady", tylko narzędzie przeznaczone do określonego szkodnika.

  • "brudnicy mniszki" – to popularny szkodnik, ale samo skojarzenie z "groźnym owadem leśnym" nie wystarcza. Częsty błąd polega na wybieraniu najbardziej znanej nazwy zamiast analizowania, że pułapki feromonowe są dobierane gatunkowo.
  • "szeliniaka sosnowca" – mylące może być to, że dotyczy sosny i również jest ważny gospodarczo. Mechanizm pomyłki to przeniesienie wiedzy "wszystko co sosnowe" na jedną odpowiedź, bez rozróżnienia rodzaju szkodnika i typowych metod odłowu imago.
  • "chrabąszcza majowego" – to przykład odpowiedzi "na skróty", opartej na znajomości owada z życia codziennego. Uczeń może uznać, że skoro imago jest duże i lata, to będzie odławiane podobnie, co ignoruje specyfikę wabików feromonowych.

W przygotowaniu do egzaminu warto zapamiętać dwie zasady: (1) pułapki feromonowe najczęściej służą do sygnalizacji pojawu przez odłów imago, (2) kluczowa jest specyficzność wabika – jeśli znasz powiązanie "gatunek ↔ feromon/pułapka", łatwiej unikniesz odpowiedzi wybieranych z przyzwyczajenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pułapka feromonowa to urządzenie monitorujące, które wykorzystuje wabik chemiczny (feromon lub atraktant) do zwabiania owadów. Najczęściej służy do odłowu imago i oceny liczebności lub terminu pojawu szkodnika, aby zaplanować dalsze działania ochronne.
Feromon naśladuje naturalny sygnał zapachowy owada (np. związany z komunikacją płciową). Imago odbiera bodziec i podąża za gradientem zapachu, aż trafia do pułapki. Dzięki temu odłów jest zwykle ukierunkowany na jeden gatunek lub wąską grupę blisko spokrewnionych gatunków.
Imago aktywnie przemieszcza się i reaguje na bodźce chemiczne, więc można je skutecznie zwabić zapachem. Larwy zwykle żerują w określonym miejscu (np. w glebie, na roślinie lub pod korą) i nie poszukują partnera, dlatego feromonowy "sygnał zapachowy" nie jest dla nich typowym bodźcem do migracji.
Najczęstsze błędy to: wybór "najbardziej znanego" szkodnika bez analizy specyficzności wabika, mylenie gatunków związanych z tym samym drzewem (np. sosną), oraz traktowanie pułapek feromonowych jako uniwersalnych. Na egzaminie trzeba łączyć metodę odłowu z biologią konkretnego owada.
Najczęściej jest to narzędzie monitoringu (sygnalizacji) – pozwala stwierdzić, czy i kiedy nastąpił pojaw imago oraz jak intensywny jest lot. W niektórych sytuacjach masowy odłów może ograniczać liczebność, ale w praktyce leśnej podstawową rolą jest dostarczenie danych do decyzji ochronnych.
Wynik odłowu informuje o terminie rozpoczęcia i intensywności pojawu imago, a pośrednio o ryzyku zwiększonych szkód w drzewostanie. Ułatwia to zaplanowanie lustracji, ewentualnych zabiegów oraz porównanie presji szkodnika między wydzieleniami lub w kolejnych sezonach.
Pułapki rozwiesza się przed spodziewanym początkiem aktywności imago danego gatunku, tak aby nie "przegapić" pierwszych lotów. Termin zależy od biologii szkodnika i warunków pogodowych. Na egzaminie ważne jest rozumienie zasady: pułapka ma działać zanim pojawią się pierwsze osobniki.
Na rysunkach zwraca się uwagę na kształt korpusu (np. lejkowy, skrzynkowy), sposób wlotu, obecność daszka przeciwdeszczowego, pojemnika zbiorczego oraz miejsce umieszczenia dyspensera z wabikiem. Te elementy są związane z tym, jak owad wpada do środka i jest zatrzymywany.
Zwykle wabiki są projektowane tak, aby były możliwie gatunkowo specyficzne, ale w praktyce mogą wabić także gatunki blisko spokrewnione lub reagujące na podobne związki. Dlatego interpretując odłów, trzeba znać możliwe "przyłowy" i opierać się na prawidłowym oznaczeniu odłowionych osobników.
Ucz się w układzie: gatunek → stadium odławiane → cel (monitoring) → typ pułapki. Pomaga też przegląd zdjęć/rysunków najczęściej stosowanych konstrukcji i łączenie ich z nazwami szkodników. Na sprawdzianach i egzaminie unikaj zgadywania "najpopularniejszej" nazwy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z entomologii leśnej dla technika leśnika (rozdziały: monitoring i sygnalizacja)
  • Atlas/klucz do rozpoznawania najważniejszych szkodników lasu (ze szczególnym uwzględnieniem sosny)
  • Instrukcje producentów pułapek feromonowych i wabików (zasady montażu i kontroli)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego