KWALIFIKACJA DRM4 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 20.
Przedstawiony na zdjęciu frez przeznaczony jest do wykonywania
Ilustracja przedstawia frez tarczowy, który jest narzędziem używanym w obróbce drewna, szczególnie w stolarstwie.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pokazany frez ma regularny profil wielorowkowy, który jednocześnie wykonuje wiele równoległych wgłębień na powierzchni drewna. Taki efekt to ryflowanie stosowane typowo na deskach tarasowych, gdzie rowki zwiększają antypoślizgowość i ułatwiają odprowadzanie wody. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych geometrii narzędzi.

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznanie przeznaczenia frezu w tym zadaniu opiera się na analizie geometrii części roboczej. Na zdjęciu widać głowicę/frez nasadzany z centralnym otworem mocującym oraz z ostrzami ułożonymi w powtarzalny, wielorowkowy (ryflowany) profil. Taka konstrukcja powoduje, że podczas jednego przejścia narzędzie tworzy wiele równoległych rowków o jednakowym kroku i głębokości.

Dlaczego "deski tarasowej"?
W praktyce przemysłu drzewnego ryflowanie jest charakterystyczne dla desek tarasowych: rowki pełnią funkcję antypoślizgową oraz sprzyjają odprowadzaniu wody z powierzchni. Stąd frezy o profilu wielorowkowym są typowo dobierane właśnie do tej operacji obróbki powierzchniowej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Listew ozdobnych" – listwy dekoracyjne wykonuje się frezami o profilu ozdobnym: często asymetrycznym, z łukami, fazami i przetłoczeniami. To nie jest zestaw wielu jednakowych, technicznych rowków.
  • "Kanałów rozprężnych" – kanały rozprężne kojarzą się z inną funkcją (kompensacja naprężeń) i zwykle mają geometrię rzadszą, szerszą lub głębszą niż drobne, regularne ryflowanie tarasowe. Tu widoczny jest profil do gęstych rowków na licu.
  • "Złączy konstrukcyjnych" – do połączeń (np. zębatych, palcowych, pióro-wpust) stosuje się narzędzia o kształtach "łączeniowych": zębach, wpustach, stopniach. W tym frezie dominuje efekt obróbki powierzchni, a nie wykonanie elementu łącza.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na narzędziu widzisz regularnie powtarzający się zestaw wielu ostrzy, myśl o operacjach typu ryflowanie/strukturyzowanie powierzchni. Profile do ozdób i złączy mają zwykle bardziej "złożoną" lub "zębatą" geometrię, a nie serię identycznych rowków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Frez wielorowkowy to narzędzie, które ma profil umożliwiający wykonanie wielu równoległych rowków podczas jednego przejścia. Stosuje się go do obróbki powierzchniowej, gdy potrzebny jest regularny wzór wgłębień (np. ryflowanie) zamiast pojedynczego rowka.
Szukaj regularnego, powtarzalnego profilu na obwodzie: wiele jednakowych ostrzy tworzących równoległe wgłębienia. Frezy do listew ozdobnych mają zwykle profil dekoracyjny (łuki, fazy), a do złączy – kształty "zębate" lub stopniowane.
Ryflowanie na deskach tarasowych ma głównie funkcję użytkową: zmniejsza ryzyko poślizgu oraz ułatwia odprowadzanie wody z powierzchni. Dzięki temu taras jest bezpieczniejszy i mniej podatny na zaleganie wody na licu deski.
Frez nasadzany (głowica frezarska) jest mocowany na wrzecionie maszyny przez centralny otwór i elementy dociskowe. W praktyce oznacza to inną konstrukcję niż frezy trzpieniowe oraz konieczność prawidłowego doboru mocowania i kontroli bicia narzędzia.
Najczęściej myli się: ryflowanie z profilem ozdobnym (bo oba "robią wzór"), oraz rowki ryflowane z kanałami rozprężnymi (bo oba są rowkami). Kluczowe jest pytanie: czy wzór jest gęsty i powtarzalny (ryflowanie), czy ma funkcję konstrukcyjną/kompensacyjną.
Frez do listew ozdobnych tworzy dekoracyjny kształt (np. łuki, fazowania, profil asymetryczny), a nie serię identycznych rowków. Frez do deski tarasowej ma profil wielorowkowy, którego celem jest funkcja użytkowa: antypoślizgowość i odprowadzanie wody.
Kanały rozprężne stosuje się wtedy, gdy chce się zmniejszyć naprężenia i ryzyko paczenia/pękania elementu podczas zmian wilgotności. Nie są one tym samym co gęste ryflowanie tarasowe; zwykle mają inną geometrię i wynikają z innego celu technologicznego.
Frezy do złączy konstrukcyjnych mają geometrię podporządkowaną wykonaniu kształtu łącza (np. zęby, stopnie, pióro-wpust). W odróżnieniu od frezów do ryflowania nie tworzą wielu drobnych, równoległych rowków na licu, tylko profil umożliwiający dopasowanie elementów.
Zakres obrotów pomaga dobrać warunki pracy i potwierdza, że narzędzie jest do drewna, ale nie przesądza o operacji. O przeznaczeniu (deska tarasowa, listwa, złącze) decyduje przede wszystkim profil ostrzy i efekt, jaki ma powstać na materiale.
Ćwicz metodę: profil → efekt na drewnie → zastosowanie. Oglądaj zdjęcia narzędzi i dopasowuj je do typowych wyrobów (taras, listwa, złącze). Zwracaj uwagę na regularność, symetrię i "zębatość" profilu. Unikaj zgadywania po samej nazwie odpowiedzi.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Pokazany frez ma regularny profil wielorowkowy, który jednocześnie wykonuje wiele równoległych wgłębień na powierzchni drewna."

Materiały:

  • Katalogi producentów narzędzi do drewna (działy: frezy profilowe, frezy do ryflowania)
  • Podręczniki do technologii obróbki drewna: frezowanie i profilowanie powierzchni
  • Instrukcje BHP i DTR maszyn: frezarki dolnowrzecionowe/górnowrzecionowe (zasady doboru i mocowania narzędzi)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego