KWALIFIKACJA CHM1 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 14.
Przedstawiony piktogram stosowany jest do oznaczania substancji
Ilustracja przedstawia piktogram oznaczający substancję łatwopalną, co jest zgodne z podaną odpowiedzią do pytania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Piktogram z płomieniem ostrzega przed łatwopalnością – oznacza substancje, które mogą łatwo zapalić się od iskry, płomienia lub wysokiej temperatury. Odpowiedzi związane z korozją/żrącością dotyczą innego symbolu, a zagrożenie wybuchem oznacza odrębny piktogram.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy rozpoznania znaczenia piktogramu stosowanego na etykietach substancji i mieszanin chemicznych. Odpowiedź "łatwopalnej." jest właściwa, gdy na ilustracji znajduje się symbol płomienia, który informuje, że materiał może zapalić się w typowych warunkach pracy (np. od iskry, gorącej powierzchni, płomienia) i wymaga ograniczania źródeł zapłonu oraz zapewnienia odpowiedniej wentylacji.

W praktyce przetwórstwa tworzyw sztucznych łatwopalność może dotyczyć m.in. rozpuszczalników i środków czyszczących używanych do mycia elementów maszyn, przygotowania powierzchni lub prac utrzymania ruchu. Rozpoznanie tego oznaczenia przekłada się na poprawne działania organizacyjne: przechowywanie w odpowiednich pojemnikach, zakaz palenia, uziemianie/antystatyka tam, gdzie to potrzebne, a także stosowanie procedur ograniczających parowanie i gromadzenie się oparów.

Odpowiedź "korozyjnej." bywa mylona z "żrącej.", ponieważ oba pojęcia dotyczą niszczenia materiałów lub tkanek, jednak w testach szkolnych zwykle odnoszą się do innego piktogramu niż płomień (symbol przedstawiający działanie substancji na metal i dłoń). Jeśli na rysunku jest płomień, to nie chodzi o korozję.

Odpowiedź "żrącej." również nie pasuje do płomienia: żrącość dotyczy ryzyka chemicznego powodującego oparzenia skóry/oczu lub niszczenie metali, a nie zapłonu.

Odpowiedź "wybuchowej." odnosi się do osobnego piktogramu (z eksplodującą bombą) i dotyczy materiałów mogących gwałtownie reagować lub detonować. Sama łatwopalność nie jest równoznaczna z wybuchowością, dlatego te zagrożenia trzeba rozróżniać.

Wskazówka egzaminacyjna: naucz się najpierw najbardziej charakterystycznych kształtów (płomień, czaszka, wykrzyknik, korozja, bomba), a dopiero potem dopasowuj opis zagrożenia do symbolu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Piktogram z płomieniem oznacza łatwopalność: substancja lub mieszanina może łatwo się zapalić (np. od iskry, płomienia, gorącej powierzchni). W praktyce wymaga unikania źródeł zapłonu, dobrej wentylacji i właściwego magazynowania.
Łatwopalność to symbol płomienia, a wybuchowość to symbol eksplodującej bomby. Łatwopalny materiał przede wszystkim się zapala, natomiast wybuchowy może gwałtownie reagować i eksplodować. To dwa różne zagrożenia i różne wymagania bezpieczeństwa.
Operator może mieć kontakt z rozpuszczalnikami, środkami czyszczącymi czy dodatkami technologicz-nymi. Piktogramy pozwalają szybko rozpoznać ryzyko (np. pożar) i dobrać działania: wentylację, zakaz używania otwartego ognia, dobór rękawic, zasady magazynowania i postępowanie w razie awarii.
Często są to rozpuszczalniki i środki czyszczące używane do mycia części maszyn lub przygotowania powierzchni. Dokładny status danej substancji zawsze sprawdza się w etykiecie i w karcie charakterystyki (sekcja "Identyfikacja zagrożeń").
Nie. Łatwopalność oznacza skłonność do zapłonu, a wybuchowość to zdolność do gwałtownej reakcji/eksplozji. Niektóre materiały mogą mieć oba zagrożenia, ale nie jest to reguła. Dlatego na etykiecie mogą pojawić się różne piktogramy jednocześnie.
W praktyce należy: usunąć źródła zapłonu (iskry, otwarty ogień), zapewnić wentylację, stosować właściwe pojemniki i zamykać je po użyciu, a także przestrzegać instrukcji stanowiskowej. Dodatkowe wymagania podaje karta charakterystyki.
Najpierw identyfikuj symbol graficzny. Płomień oznacza zapłon (łatwopalność), a żrącość/korozja to inny piktogram (z cieczą niszczącą metal i dłoń). Jeśli na rysunku jest płomień, odpowiedzi o korozji są błędne niezależnie od brzmienia.
Zwykle w działach BHP i pracy z chemikaliami: oznakowanie pojemników, magazynowanie, transport wewnętrzny, dobór środków ochrony i reakcja na awarię. Warto ćwiczyć rozpoznawanie piktogramów "na pierwszy rzut oka", bo na teście liczy się czas.
Najczęściej: wybieranie "najgroźniej brzmiącej" odpowiedzi zamiast dopasowania do symbolu, mylenie podobnych pojęć (żrąca/korozyjna), oraz ignorowanie faktu, że piktogramy dotyczą konkretnego rodzaju ryzyka (pożar, wybuch, toksyczność), a nie ogólnego "niebezpieczeństwa".
Najczęściej w części opisującej identyfikację zagrożeń oraz we właściwościach fizykochemicznych (np. parametry związane z zapłonem). Karta charakterystyki podpowiada też środki gaśnicze, wymagania magazynowania i zalecenia dotyczące postępowania przy wycieku.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że piktogram z płomieniem ostrzega przed łatwopalnością – oznacza substancje, które mogą łatwo zapalić się od iskry, płomienia lub wysokiej temperatury.

Źródła:

  • European Chemicals Agency (ECHA) – CLP hazard pictograms (GHS): https://echa.europa.eu/clp-pictograms - accessed 2026-03-01
  • UNECE – Globally Harmonized System of Classification and Labelling of Chemicals (GHS), official publication page ("Purple Book"): https://unece.org/transport/dangerous-goods/ghs-rev10-2023 - accessed 2026-03-01
  • Rozporządzenie (WE) nr 1272/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin (CLP), tekst aktu (EUR-Lex): https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32008R1272 - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Karty charakterystyki (SDS) dla typowych substancji używanych w zakładzie (sekcje: identyfikacja zagrożeń, postępowanie, magazynowanie)
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące oznakowania substancji i mieszanin
  • Tablice/pomoce dydaktyczne z piktogramami zagrożeń chemicznych i ich opisami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego