KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 7.
Przedstawiony rysunek ilustruje zasadę pracy silnika
Ilustracja przedstawia schemat działania silnika dwusuwowego z zapłonem samoczynnym, co jest związane z kwalifikacją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Silnik dwusuwowy wykonuje pełny cykl pracy w dwóch suwach tłoka, a zapłon samoczynny oznacza samozapłon paliwa od wysokiej temperatury sprężonego powietrza (bez świecy zapłonowej).
Na schemacie takiego cyklu rozpoznaje się jednocześnie liczbę suwów i sposób zapłonu.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna jest odpowiedź "dwusuwowego z zapłonem samoczynnym", ponieważ łączy dwa niezależne rozpoznania: liczbę suwów oraz rodzaj zapłonu.

Dwusuw oznacza, że pełny cykl roboczy (napełnianie, sprężanie, praca i wydech) realizuje się w dwóch ruchach tłoka (w górę i w dół). Na schematach pracy dwusuwa często widać, że procesy wymiany ładunku i wydechu są związane z otwieraniem kanałów/okien w cylindrze oraz że zdarzenia zachodzą w każdym obrocie wału.

Zapłon samoczynny (sprężarkowy) polega na tym, że paliwo zapala się samo od temperatury powietrza podgrzanego sprężaniem. W praktyce oznacza to brak zapłonu świecą iskrową; kluczowa jest wysoka kompresja i wtrysk paliwa w odpowiednim momencie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "czterosuwowego z zapłonem iskrowym" – czterosuw ma cztery wyraźne fazy rozłożone na dwa obroty wału, a zapłon iskrowy wiąże się z iskrą na świecy. Jeśli rysunek przedstawia cykl w dwóch suwach oraz cechy samozapłonu, ta kombinacja nie pasuje.
  • "dwusuwowego z zapłonem iskrowym" – sama zgodność z "dwusuwem" nie wystarcza. Przy zapłonie iskrowym kluczowa byłaby iskra świecy i typowy przebieg charakterystyczny dla silników ZI. Jeżeli schemat wskazuje na zapłon od sprężania, to ta odpowiedź odpada.
  • "czterosuwowego z zapłonem samoczynnym" – zapłon samoczynny może występować w czterosuwie (typowe diesle), ale trzeba jeszcze zgodzić liczbę suwów z rysunkiem. Gdy schemat pokazuje cykl dwusuwowy, nie można go opisać jako czterosuw.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozdziel analizę na dwa kroki: (1) rozpoznaj dwusuw/czterosuw po liczbie faz na cykl, (2) rozpoznaj ZI/ZS po sposobie inicjacji spalania. Dopiero potem wybierz odpowiedź, która pasuje do obu cech jednocześnie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Silnik dwusuwowy wykonuje pełny cykl pracy w dwóch suwach tłoka (w górę i w dół), zwykle w jednym obrocie wału. Czterosuwowy rozkłada cykl na cztery suwy (ssanie, sprężanie, praca, wydech) i wymaga dwóch obrotów wału. Różnice widać na schematach faz pracy.
Zapłon samoczynny oznacza, że paliwo zapala się samo od wysokiej temperatury powietrza podgrzanego sprężaniem. Nie jest potrzebna iskra świecy zapłonowej. W praktyce ważne są: wysoki stopień sprężania oraz właściwy moment wtrysku paliwa.
Zapłon iskrowy polega na inicjacji spalania mieszanki paliwowo-powietrznej iskrą na świecy. Najczęściej dotyczy silników benzynowych (ZI). Na schematach i w opisie pracy pojawia się element "świeca zapłonowa" oraz moment wyprzedzenia zapłonu.
Na schemacie dwusuwa szuka się oznak, że cykl zamyka się w dwóch suwach: sprężanie i praca zachodzą w kolejnych ruchach tłoka, a wymiana ładunku bywa powiązana z kanałami/oknami. Często zdarzenia powtarzają się co jeden obrót wału, nie co dwa.
W zapłonie samoczynnym kluczowe jest sprężanie powietrza i wtrysk paliwa prowadzący do samozapłonu, bez elementu "iskry". Jeśli rysunek/schemat sugeruje świecę zapłonową i iskrę, to bardziej pasuje zapłon iskrowy. W ZS typowa jest rola wtryskiwacza.
Uczniowie często skupiają się na jednym sygnale z rysunku (np. liczbie etapów) i pomijają pozostałe cechy, albo kierują się skojarzeniem "diesel = czterosuw". Żeby uniknąć błędu, warto analizować osobno liczbę suwów i osobno rodzaj zapłonu, a dopiero potem łączyć w odpowiedź.
Tak, w ujęciu technicznym możliwe jest połączenie dwusuwa z zapłonem samoczynnym, choć w praktyce wiele osób kojarzy dwusuw głównie z zapłonem iskrowym. W zadaniu egzaminacyjnym decydują cechy pokazane na schemacie/rysunku, a nie najczęstsze skojarzenie.
Zapłon iskrowy kojarzy się ze świecą zapłonową i układem zapłonowym. Zapłon samoczynny wiąże się z wtryskiwaczem, pompą wtryskową i wysokim sprężaniem (często także świecami żarowymi do rozruchu, ale nie do samego zapłonu podczas pracy). Na rysunkach te elementy bywają kluczowe.
Silniki z zapłonem samoczynnym są często stosowane w ciągnikach i wielu maszynach rolniczych ze względu na korzystny moment obrotowy i ekonomikę pracy pod obciążeniem. W praktyce operator powinien znać zasady eksploatacji układu paliwowego, filtracji i procedury rozruchu.
Najpierw ustal typ cyklu (dwusuw/czterosuw), licząc fazy i patrząc, jak opisano napełnianie oraz wydech. Potem rozpoznaj rodzaj zapłonu (iskra vs samozapłon po sprężaniu). Na końcu wybierz odpowiedź, która spełnia oba kryteria jednocześnie.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z podstaw silników spalinowych tłokowych (dwusuw/czterosuw, ZI/ZS)
  • Instrukcje obsługi i materiały szkoleniowe producentów maszyn rolniczych (działy: silnik, eksploatacja)
  • Rysunki i schematy cykli pracy silników (materiały dydaktyczne do diagnozowania i eksploatacji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego