KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2010

PYTANIE NR 29.
Przedstawiony znak informacyjny oznacza:
Ilustracja przedstawia znak informacyjny związany z bezpieczeństwem i higieną pracy, który oznacza zatrzymanie awaryjne.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Piktogram z dłonią naciskającą przycisk "grzybkowy" jest znormalizowanym oznaczeniem funkcji zatrzymania awaryjnego.
Informuje operatora, że użycie tego elementu sterowniczego służy do natychmiastowego zatrzymania niebezpiecznych ruchów/odcięcia energii w sytuacji zagrożenia, a nie do uruchamiania.

Pełne wyjaśnienie:

Znak przedstawiający dłoń naciskającą przycisk grzybkowy odnosi się do funkcji zatrzymania awaryjnego stosowanej w bezpieczeństwie maszyn. Taki przycisk (E-STOP) ma umożliwić możliwie szybkie zatrzymanie procesu lub niebezpiecznych ruchów wtedy, gdy pojawia się zagrożenie dla życia lub zdrowia.

W praktyce przycisk zatrzymania awaryjnego jest rozwiązaniem "na wypadek sytuacji krytycznej", a nie elementem normalnego sterowania. Po zadziałaniu zwykle wymaga ręcznego odblokowania, a ponowne uruchomienie maszyny powinno odbywać się zgodnie z procedurą (np. po sprawdzeniu przyczyny i upewnieniu się, że obszar jest bezpieczny).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do tego piktogramu?

  • "Powierzchnię gorącą" zwykle oznacza się znakiem ostrzegawczym z wyraźnym motywem fal ciepła unoszących się nad powierzchnią. Tutaj kluczowym elementem jest czynność naciśnięcia przycisku, a nie temperatura.
  • "Uruchomienie awaryjne" jest pojęciem mylącym, bo awaryjność kojarzy się z zatrzymaniem. Symbolika dłoni i grzybka wskazuje na zadziałanie bezpieczeństwa poprzez zatrzymanie, nie "start".
  • "Źródło zagrożenia" to bardzo ogólne określenie. Piktogram pokazuje konkretny element sterowniczy i konkretną funkcję (E-STOP), a nie ogólny komunikat o występowaniu zagrożenia.

Na egzaminie zwracaj uwagę na charakterystyczny kształt grzybka oraz "gest" dłoni. To połączenie najczęściej oznacza zatrzymanie awaryjne zgodne z normami bezpieczeństwa maszyn.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To oznaczenie funkcji zatrzymania awaryjnego (E-STOP). Informuje, że wskazany przycisk służy do natychmiastowego przerwania niebezpiecznych ruchów lub odcięcia energii w sytuacji zagrożenia, a nie do normalnego wyłączania czy uruchamiania maszyny.
Zwykłe wyłączenie służy do planowego zakończenia pracy. Zatrzymanie awaryjne jest środkiem bezpieczeństwa używanym w nagłej sytuacji, gdy liczy się czas reakcji. Ma zatrzymać zagrożenie możliwie szybko, a potem wymaga sprawdzenia przyczyny i postępowania zgodnie z procedurą.
Najczęściej jest to duży przycisk typu "grzybek", łatwo dostępny dla operatora. Często spotyka się czerwony element na żółtym tle oraz piktogram dłoni naciskającej przycisk. Sam kolor nie wystarcza — kluczowe jest poprawne oznaczenie i przypisana funkcja bezpieczeństwa.
Nie. Czerwony kolor bywa stosowany także do innych funkcji (np. STOP roboczy). Zatrzymanie awaryjne powinno być jednoznacznie zidentyfikowane: odpowiednim wykonaniem (grzybek), umiejscowieniem, działaniem oraz oznakowaniem piktogramem. Na egzaminie nie utożsamiaj "czerwony" automatycznie z E-STOP.
Najczęstsze są: mylenie "zatrzymania awaryjnego" z "uruchomieniem awaryjnym", traktowanie piktogramu jako ogólnego "źródła zagrożenia", oraz wybór na skróty na podstawie koloru przycisku. Pomaga analiza elementów: dłoń + grzybek + znaczenie funkcji bezpieczeństwa.
Najpierw zabezpieczyć sytuację: upewnić się, że zagrożenie ustało i nikt nie jest narażony. Następnie postępować zgodnie z instrukcją stanowiskową/DTR: zidentyfikować przyczynę, zgłosić zdarzenie, a dopiero potem odblokować przycisk (ręcznie) i uruchomić maszynę zgodnie z procedurą.
E-STOP jest środkiem na sytuacje awaryjne, a częste używanie "z przyzwyczajenia" może powodować niepotrzebne przestoje, dodatkowe ryzyko przy ponownym uruchamianiu oraz zatarcie nawyku właściwej reakcji w realnym zagrożeniu. Do normalnej pracy służą standardowe elementy sterowania STOP/START.
Często myli się go z ostrzeżeniem "powierzchnia gorąca" (zwykle falujące linie symbolizujące ciepło) albo z ogólnym "źródłem zagrożenia" (komunikat ogólny). Piktogram E-STOP jest bardziej "czynnościowy": pokazuje rękę wykonującą naciśnięcie konkretnego przycisku.
Wymagania projektowe dotyczące funkcji zatrzymania awaryjnego opisuje norma ISO 13850 (w Polsce wdrażana jako PN-EN ISO 13850). Z kolei piktogramy i symbole spotykane na urządzeniach są zebrane w bazie symboli IEC 60417, co wspiera ujednolicone oznakowanie.
Ucz się "rodzin" piktogramów: rozpoznawaj elementy charakterystyczne (np. dłoń + grzybek dla E-STOP) i odróżniaj je od znaków ostrzegawczych (np. ciepło, porażenie, wybuch). Pomaga praca na przykładach z maszyn i krótkie fiszki: symbol → funkcja → kiedy stosować.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • ISO 13850:2015, Safety of machinery — Emergency stop function — Principles for design
  • PN-EN ISO 13850 (norma krajowa wdrażająca ISO 13850), tytuł: "Bezpieczeństwo maszyn — Funkcja zatrzymania awaryjnego — Zasady projektowania"
  • IEC 60417, symbol 5638 (Emergency stop) – Graphical symbols for use on equipment (baza symboli IEC 60417)

Materiały:

  • ISO 13850 / PN-EN ISO 13850 – wymagania dla funkcji zatrzymania awaryjnego
  • IEC 60417 – baza symboli graficznych (w tym symbole dla sterowania i bezpieczeństwa)
  • Materiały dydaktyczne z oznakowania BHP i bezpieczeństwa maszyn (piktogramy, funkcje bezpieczeństwa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego