KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 2.
Przedstawiony znak umowny umieszczony na profilu geologicznym oznacza
Ilustracja przedstawia znak umowny umieszczony na profilu geologicznym, który oznacza łupek węglowy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Znak umowny na profilu geologicznym służy do identyfikacji litologii warstwy.
W tym zadaniu symbol odpowiada łupkowi węglowemu, a nie soli kamiennej, łupkowi ilastemu ani kawernom w wapieniu. Rozstrzygnięcie wynika z przyjętej legendy znaków dla profili geologicznych.

Pełne wyjaśnienie:

Profil geologiczny przedstawia następstwo warstw i ich litologię. Każdy typ skały jest na profilu oznaczany znakiem umownym (wzorem/szrafurą), który należy odczytać zgodnie z legendą stosowaną w danej dokumentacji.

Odpowiedź "łupek węglowy" jest poprawna, ponieważ wskazany w zadaniu znak odpowiada warstwie łupku zawierającego domieszkę/udział materii węglowej, typowo towarzyszącego seriom węglonośnym. W praktyce górniczej prawidłowe rozpoznanie takiej warstwy ma znaczenie przy ocenie własności górotworu (np. zachowanie stropu/spągu, skłonność do rozwarstwiania).

Odpowiedź "sól kamienna" jest niepoprawna, bo sól w profilach jest zwykle wyróżniana odmienną symboliką i wnioskowaniem geologicznym (środowisko ewaporatowe), a jej cechy litologiczne i kontekst stratygraficzny są inne niż dla łupków.

Odpowiedź "łupek ilasty" bywa mylona z łupkiem węglowym z powodu podobieństwa nazw. Jednak w legendach profilowych rozróżnia się łupki ilaste (bez komponentu węglowego) i łupki węglowe, dlatego symbolika dla tych skał nie jest tożsama.

Odpowiedź "kawerny w wapieniu" jest niepoprawna, ponieważ kawerny to struktury/pustki (cecha skały), a nie podstawowy typ litologiczny warstwy. Na profilach cechy takie oznacza się zwykle dodatkowymi znakami opisującymi struktury, a nie symbolem skały zastępującym litologię.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze odczytuj znak w kontekście legendy i całego profilu. Jeżeli znasz kilka systemów znaków, upewnij się, który został użyty w zadaniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Znak umowny to graficzny symbol (np. szrafura lub wzór) używany do oznaczania rodzaju skały albo cechy geologicznej na profilu/przekroju. Odczytuje się go według legendy dołączonej do dokumentacji, bo różne opracowania mogą stosować różne konwencje.
Najpierw sprawdź skalę pionową i poziomą oraz legendę symboli. Potem odczytuj od dołu do góry kolejność warstw, ich miąższość, litologię i ewentualne struktury (spękania, przewarstwienia). Na koniec powiąż to z warunkami prowadzenia robót.
Bo ten sam rodzaj skały może być przedstawiany różnymi wzorami w zależności od przyjętego opracowania. Legenda ogranicza ryzyko pomyłki i pozwala przypisać symbol do właściwej litologii. Na egzaminie zwykle zakłada się odczyt zgodny z legendą z zadania.
Łupek węglowy to skała osadowa drobnoziarnista, zwykle warstwowa, zawierająca znaczną domieszkę substancji organicznej (węglowej). W rejonach złóż węgla może stanowić skałę płonną w stropie lub spągu pokładu i wpływać na stateczność wyrobisk.
Łupek ilasty jest zdominowany przez frakcję ilastą i minerały ilaste, bez istotnej domieszki węglowej. Łupek węglowy zawiera więcej materii organicznej, co może zmieniać barwę, własności mechaniczne i kontekst występowania w profilu. W legendach często mają różne symbole.
W typowych seriach węglonośnych sól kamienna nie jest litologią dominującą; jej występowanie wiąże się raczej z innymi warunkami sedymentacji (ewaporaty). Dlatego w zadaniach z profili węglowych sól bywa odpowiedzią mylącą, gdy zdający nie analizuje symbolu.
Kawerny to pustki/nieciągłości w skale (często krasowe) występujące np. w wapieniach. Na profilu zwykle oznacza się je jako cechę strukturalną dodatkowymi znakami, a nie jako podstawową litologię warstwy. Mogą mieć znaczenie dla dopływu wód i stateczności.
Najczęstsze błędy to: mylenie podobnych nazw (łupek ilasty vs węglowy), dopasowanie znaku do "pamiętanego" systemu zamiast do legendy, oraz ignorowanie kontekstu profilu (sąsiednie warstwy, typ serii). Pomaga systematyczne porównywanie z legendą.
Ćwicz na wielu przykładach profili i przekrojów: najpierw identyfikuj symbole z legendy, potem próbuj rozpoznawać je bez podpowiedzi. Warto robić własne fiszki z najczęstszymi litologiami w górnictwie podziemnym (piaskowiec, mułowiec, łupek, węgiel) i ich znakami.
Jest istotne m.in. przy ocenie stateczności stropu i spągu, doborze obudowy, przewidywaniu rozwarstwiania oraz przy analizie zaburzeń w sąsiedztwie pokładu. Różne łupki mogą zachowywać się inaczej, więc poprawna identyfikacja pomaga ograniczać ryzyko.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że znak umowny na profilu geologicznym służy do identyfikacji litologii warstwy.W tym zadaniu symbol odpowiada łupkowi węglowemu, a nie soli kamiennej, łupkowi ilastemu ani kawernom w wapieniu.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geologii górniczej (litologia i czytanie profili)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ: legenda znaków umownych profili geologicznych
  • Przykładowe profile geologiczne z ćwiczeń terenowych i dokumentacji wierceń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego