KWALIFIKACJA ELE11 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 12.
Przedstawionym na rysunku manowakuometrem zmierzono
Ilustracja przedstawia manometr, który jest urządzeniem służącym do pomiaru ciśnienia.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Manowakuometr to przyrząd ze skalą obejmującą wartości ujemne (podciśnienie) i dodatnie (nadciśnienie) względem ciśnienia atmosferycznego.
Jeżeli wskazówka na rysunku znajduje się powyżej zera po stronie dodatniej, odczyt dotyczy nadciśnienia.

Pełne wyjaśnienie:

Manowakuometr jest odmianą manometru, której skala obejmuje zarówno zakres podciśnień (część ujemna, poniżej zera), jak i nadciśnień (część dodatnia, powyżej zera). Oznacza to, że przyrząd nie pokazuje "ciśnienia atmosferycznego", lecz ciśnienie względne (manometryczne) w odniesieniu do atmosfery.

W praktyce interpretacja jest następująca:

  • Gdy wskazówka znajduje się poniżej zera na skali – mówimy o podciśnieniu (ciśnienie w układzie jest mniejsze niż atmosferyczne).
  • Gdy wskazówka znajduje się powyżej zera na skali – mówimy o nadciśnieniu (ciśnienie w układzie jest większe niż atmosferyczne).

Dlatego poprawna jest odpowiedź "nadciśnienie", jeśli odczyt na rysunku jest po stronie dodatniej. Odpowiedź "podciśnienie" byłaby poprawna wyłącznie wtedy, gdy wskazanie znajdowałoby się po stronie ujemnej (często opisywanej jako "vacuum").

Odpowiedź "różnicę ciśnień" jest myląca w tym kontekście: choć ciśnienie manometryczne jest różnicą względem atmosfery, w zadaniu chodzi o rodzaj wyniku (czy jest to nad- czy podciśnienie), a nie o pomiar różnicy między dwoma dowolnymi punktami układu (do tego typowo stosuje się manometry różnicowe).

Odpowiedź "ciśnienie atmosferyczne" jest niepoprawna, ponieważ przyrząd nie służy do bezpośredniego wyznaczania atmosfery jako wartości odniesienia; punkt "0" skali reprezentuje właśnie poziom odniesienia do atmosfery.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj położenie względem zera i znak (ujemny/dodatni) – to najszybszy sposób uniknięcia pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Manowakuometr to przyrząd do pomiaru ciśnienia względem atmosfery, którego skala obejmuje zarówno wartości ujemne (podciśnienie), jak i dodatnie (nadciśnienie). Stosuje się go tam, gdzie w tym samym układzie mogą występować oba stany pracy.
Nadciśnienie rozpoznasz po tym, że wskazówka znajduje się powyżej zera na dodatniej części skali. Oznacza to, że w układzie panuje ciśnienie większe niż atmosferyczne (czyli "+" względem atmosfery).
Podciśnienie występuje wtedy, gdy wskazówka jest poniżej zera na ujemnej części skali. Taki odczyt oznacza, że ciśnienie w układzie jest mniejsze od atmosferycznego (często kojarzone z "próżnią techniczną").
W manowakuometrze ciśnienie atmosferyczne jest punktem odniesienia odpowiadającym "0" na skali. Przyrząd pokazuje odchylenie od atmosfery (ciśnienie względne), a nie samą wartość atmosfery, do której potrzebny byłby inny sposób pomiaru.
"0" oznacza, że ciśnienie w mierzonym punkcie jest równe ciśnieniu atmosferycznemu. Wtedy nie ma ani nadciśnienia, ani podciśnienia. Każde wychylenie w prawo/górę (część dodatnia) lub w lewo/dół (część ujemna) wskazuje zmianę względem atmosfery.
Zwykle nie. Typowy manowakuometr pokazuje ciśnienie względne (manometryczne) odniesione do atmosfery. Ciśnienie bezwzględne wymaga odniesienia do próżni doskonałej i jest mierzone innymi metodami lub pośrednio wyliczane, gdy znamy warunki odniesienia.
Najczęstsze błędy to: pominięcie znaku (czy wskazanie jest po stronie ujemnej czy dodatniej), sugerowanie się samą nazwą "wakuo-" i automatyczne wskazanie podciśnienia oraz mylenie ciśnienia względnego z bezwzględnym. Pomaga sprawdzenie położenia względem zera.
Manowakuometry spotyka się m.in. w instalacjach, w których mogą wystąpić zarówno stany podciśnienia, jak i nadciśnienia, np. w układach wentylacyjnych/odciągowych, na wybranych odcinkach rurociągów technologicznych czy w pomocniczych układach pompowni, gdzie monitoruje się zmiany ciśnienia.
Manometr najczęściej ma skalę tylko dla nadciśnienia (wartości dodatnie), a manowakuometr ma skalę dwuzakresową: ujemną dla podciśnienia i dodatnią dla nadciśnienia. Dzięki temu jeden przyrząd pozwala ocenić oba stany względem atmosfery.
W sensie fizycznym ciśnienie manometryczne jest różnicą względem atmosfery, ale w zadaniach egzaminacyjnych "różnica ciśnień" zwykle oznacza pomiar między dwoma punktami instalacji (typowo manometr różnicowy). Manowakuometr wskazuje, czy jest nad- czy podciśnienie względem atmosfery.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL), hasło "Manowakuometr" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Manowakuometr (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL), hasło "Manometr" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Manometr (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL), hasło "Ciśnienie" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Ci%C5%9Bnienie (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Podręczniki z metrologii i pomiarów przemysłowych (dział: przyrządy do pomiaru ciśnienia)
  • Instrukcje DTR manometrów/manowakuometrów stosowanych w energetyce (sekcja: skala i interpretacja wskazań)
  • Materiały dydaktyczne z eksploatacji instalacji energetycznych (pomiary parametrów pracy: ciśnienie, temperatura, przepływ)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego