W języku FBD (Function Block Diagram) często spotyka się standardowe bloki czasowe, które pozwalają w prosty sposób realizować zależności "czasowe" w automatyce. Jednym z najbardziej typowych jest TON, czyli timer on-delay (opóźnienie załączenia).
Odpowiedź "Do realizacji opóźnienia czasowego." jest poprawna, ponieważ blok TON działa tak, że:
- gdy na jego wejściu pojawi się stan aktywny (np. TRUE), rozpoczyna odmierzanie zadanego czasu,
- po upływie nastawy (czas zadany) dopiero zmienia stan wyjścia na aktywny,
- jest to klasyczne opóźnienie reakcji układu na spełnienie warunku.
W praktyce technika mechatronika TON wykorzystuje się m.in. do miękkiego "rozciągania" warunków logicznych w czasie: przykładowo, aby uruchomić napęd dopiero po 2 s od zadziałania czujnika, albo aby potwierdzić, że sygnał z czujnika utrzymuje się odpowiednio długo (eliminacja krótkich zakłóceń).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:
- "Do wykonywania operacji logicznej OR." – OR to bramka logiczna (suma logiczna). TON nie łączy sygnałów logicznie, tylko wprowadza zwłokę czasową działania.
- "Do wykonywania operacji logicznej AND." – AND to iloczyn logiczny. TON również nie realizuje funkcji logicznej łączenia warunków, a jedynie zależność czasową od sygnału wejściowego.
- "Do przeliczania jednostek czasu." – przeliczenia jednostek (np. s na ms) to operacje matematyczne/konwersje. TON używa wartości czasu jako nastawy/parametru, ale sam nie służy do "konwertowania" jednostek, tylko do odmierzania i opóźniania.
Wskazówka egzaminacyjna: warto odróżniać trzy najczęstsze timery: TON (opóźnienie załączenia), TOF (opóźnienie wyłączenia) oraz TP (impuls o zadanej długości). Na testach mylenie ich nazw jest jedną z częstszych przyczyn błędów.
